NHỮNG THÀNH TỰU CỦA VĂN HỌC
- NGHỆ THUẬT KHOA HỌC - KĨ
THUẬT THẾ KỈ XIX Từ cách mạng tư sản Hà Lan cho đến cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản
đã xác lập và thắng lợi ở các nước châu Âu và châu Mỹ. Chủ nghĩa tư
bản thoát khỏi những ràng buộc của chế độ phong kiến, rộng đường phát
triển. Giai cấp tư sản cũng tiến hành cuộc cách mạng kỹ thuật nhằm xây
dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa tư bản. Chính nhờ cuộc cách mạng
công nghiệp mà giai cấp tư sản đã tạo ra những lực lượng sản xuất nhiều
hơn và đồ sộ hơn lực lượng sản xuất của tất cả các thế hệ trước kia gộp
lại Với thắng lợi của cách mạng công nghiệp, chủ nghĩa tư bản đạt
những thành tựu to lớn. Thế kỷ XIX là thế kỷ của những thắng lợi rực rỡ
mà chủ nghĩa tư bản đạt được trong các mặt văn học, nghệ thuật, khoa
học, kỹ thuật.

I. VĂN HỌC

Văn học thế kỷ XIX phát triển mạnh với hai trào lưu văn học lớn: văn
học lãng mạn và văn học hiện thực. Các tác giả của thế kỷ XIX đã để lại
cho nhân loại những bộ tiểu thuyết đồ sộ và tồn tại mãi với thời gian.

1. Văn học lãng mạn.

1.1. Hoàn cảnh ra đời:

Chủ nghĩa lãng mạn ở các nước phương Tây ra đời dưới ảnh hưởng của
cách mạng Pháp. Cách mạng Pháp 1789 đánh đổ chế độ phong kiến,
thiết lập chế độ tư sản là một bước ngoặc quan trọng, đánh dấu sự mở
đầu của một chế độ chính trị mới, phù hợp với sự phát triển của lịch sử

sự chống đối của tầng lớp quí tộc bị cách mạng Pháp lật đổ. Ngoài ra, cơ
sở giai cấp của nó còn là tầng lớp tiểu tư sản bảo thủ chịu ảnh hưởng sâu
xa của ý thức phong kiến lỗi thời. Vì vậy, nội dung của văn học lãng
mạn tiêu cực là tiếng kêu thất vọng, lời than vãn, thương tiếc về một quá
khứ cũ. Nó thất vọng với hiện tại và tìm đến những nơi náu ẩn của tinh
thần như tôn giáo, tình yêu, vũ trụ Cở sở giai cấp của khuynh hướng
lãng mạn tích cực là đông đảo quần chúng nhân dân phân hóa từ Ðẳng
cấp thứ ba sau cách mạng tư sản và những tầng lớp trí thức tiểu tư sản
tiến bộ có điều kiện thuận lợi để nói lên những tâm tư, tình cảm của
quần chúng nhân dân lao động. Văn học lãng mạn tích cực hướng về
tương lai, gởi gắm hy vọng vào việc cải tạo xã hội với một khát vọng
chân lý và tự do. Các nhà văn lãng mạn tích cực luôn luôn muốn khám
phá và sáng tạo, xông pha tìm cái mới. Ngoài ra nó còn mang nhiệt tình
yêu nước và ít nhiều vươn đến tính chất lãng mạn cách mạng.

Về nghệ thuật, chủ nghĩa lãng mạn đã thay thế sự tìm tòi một chân lý
phổ biến và trừu tượng bằng sự miêu tả những kinh nghiêm riêng và cụ
thể. Các nhà văn lãng mạn đã đối lập với những qui tắc của nghệ thuật
cổ điển bằng tự do trong nghệ thuật sáng tạo. Họ không mô phỏng tự
nhiên, không tái hiện mà phát huy đến cao độ kiểu sáng tác tái tạo nghệ
thuật không phải là sự mô tả thực tại có thực mà là sự tìm tòi chân lý lý
tưởng (George Sand). Chủ nghĩa lãng mạn tích cực là văn học của cái tôi
cho nên rất giàu tính trữ tình. Thơ trữ tình rất được ưa chuộng, đề tài
tình yêu rất phổ biến, thể loại tự truyện khá phát triển.

1.3. Các nhà văn tiêu biểu:

Nói đến trào lưu lãng mạn, phải nói đến văn học lãng mạn Pháp. Văn
học lãng mạn Pháp là một dòng văn học lớn, phản ánh cụ thể tình hình
đấu tranh giai cấp trong khoảng thời gian giữa hai cuộc cách mạng

Nó ra đời và phát triển trong thời kỳ mà mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản
và giai cấp tư sản trở nên quyết liệt.

Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản làm cho số phận của công nhân và
quần chúng nhân dân ngày càng khốn khổ. Các nhà văn, nhà tư tưởng
sống trong thời kỳ này, đã lấy chất liệu từ thực tế của cuộc sống để vạch
ra những xấu xa của xã hội tư bản, phê phán và lên án mối quan hệ tư
bản chủ nghĩa trong xã hội tư bản chủ nghĩa.

2.2. Nội dung:

Các nhà văn hiện thực đã đi sâu tìm hiểu thực tế để phản ánh trong sáng
tác của mình, đi sâu vào bản chất, phát hiện ra những mâu thuẫn trong
hiện thực. Họ vạch trần bản chất xấu xa của xã hội tư sản, qui luật cạnh
tranh khốc liệt của chủ nghĩa tư bản, sự bóc lột tàn nhẫn của những
người giàu có đối với những người nghèo khổ. Trong khi miêu tả một
cách chân thực cuộc sống, các nhà văn hiện thực đã lên tiếng, phê phán
và tố cáo xã hội tư sản, lên án ma lực của đồng tiền, lên án cái đạo đức
giả của giai cấp tư sản. Các nhà văn hiện thực phê phán đã cố gắng xây
dựng những điển hình, những nhân vật mà tính cách hình thành và phát
triển gắn liền với một hoàn cảnh điển hình. Các nhà văn của dòng văn
học này đã có công phát triển và hoàn thiện loại tiểu thuyết xã hội. Ðó là
một bức tranh rộng lớn về cuộc sống, một bộ bách khoa toàn thư về
nghệ thuật của thế kỷ XIX.

2.3. Các nhà văn tiêu biểu:

-Pháp: văn học hiện thực Pháp thế kỷ XIX phát triển rực rỡ, nhất là
những năm 30, 40 của thế kỷ XIX. Những đại biểu ưu tú của dòng văn
học này là Standhal với tác phẩm Ðỏ và Ðen; Mérimée với Colomba,