Dạy trẻ điếc nói như thế nào?
Nhiều người cho rằng không thể dạy trẻ điếc nói được. Nhưng trong
thực tế, người điếc có thể học nói và giao tiếp với mọi người bằng tiếng
nói chung của mọi người. Tuy nhiên, quá trình dạy trẻ điếc nói rất khó
khăn, phức tạp và phải tiến hành trong một thời gian dài. Hơn nữa dạy
nói cho trẻ điếc cần có những phương pháp phù hợp với những đặc điểm
của trẻ.
Dạy trẻ điếc nói, hay nói đúng hơn hình thành ngôn ngữ ở trẻ bao gồm
hiểu ngôn ngữ và sử dụng ngôn ngữ nói như một phương tiện giao tiếp
và tư duy.
• Làm thế nào để trẻ hiểu ngôn ngữ nói?
Khi bắt đầu học nói trẻ em bao giờ cũng bắt đầu từ việc hiểu tiếng nói
của mẹ và những người xung quanh. Trẻ từ 0 đến 1-2 tuổi mặc dù chưa
nói được nhưng trẻ đã hiểu ý những câu đơn giản, quen thuộc mà người
mẹ dùng để nói với bé hàng ngày. Đến khi trẻ lên 3, những câu tiếng nói
đầu tiên mới được trẻ phát ra một cách ngọng nghịu. Như vậy, đối với
trẻ điếc tuy thời gian học nói chậm hơn và có khó khăn hơn so với trẻ
bình thường nhưng học nói ở trẻ khiếm thính cũng bắt đầu từ sự hiểu
tiếng nói.
• Làm thế nào để trẻ có thể hiểu được tiếng nói?
Hiểu tiếng nói trước hết là hiểu được âm phát ra, nhưng trẻ điếc không
thể nghe hết được. Nhưng trẻ có khả năng đặc biệt để đọc hình miệng.
Qua hình miệng của người nói, trẻ có thể hiểu được nội dung câu nói
chính xác đến 70-80%. Tùy theo trẻ được tập luyện nhiều hay ít, khả
Sự phát triển ngôn ngữ ở trẻ điếc không thể nằm ngoài quy luật đó. Lúc
đầu, ta không nên yêu cầu trẻ pảhi nói đúng, cần có những châm chước
nhất định. Đôi khi âm của từ phát ra, làm người nghe rất khó hiểu.
Nhưng về sau, quá trình luyện tập, trẻ sẽ nói được. Khác với trẻ bình
thường, trẻ điếc khong thể nói đúg như ngôn ngữ chuẩn mực được. Ta
chỉ yêu cầu trẻ nói sao cho người nghe có thể phân biệt được, hiểu được
nội dung câu nói.
Một trong những yêu cầu cần thiết khi luyện nói cho trẻ khiếm thính là
cần phải sử dụng nhiều giác quan trong khi học: Nghe( qua máy nghe),
đọc hình miệng và kết hợp với cả xúc giác đẻ trẻ phát hiện ra cách nói
như thế nào.
Tiếng nói là phương tiện để trẻ thể hiện suy nghĩ, tình cảm của mình,
nhưng đối với trẻ điếc một phương tiện truyền cảm hơn và dễ hơn – đó
là ngôn ngữ cử chỉ điệu bộ,. Ngôn ngữ ký hiệu là một dạng của ngôn
ngữ không lời.