Các đặc điểm hội thoại của trẻ điếc nhỏ
Trẻ ở lứa tuổi Mẫu giáo (4 tuổi – 6 tuổi) lần đầu tiên làm quen với
hình thức hội thoại - với việc sử dụng câu trong giao tiếp, nên việc
hình thành cho trẻ những kỹ năng hội thoại ban đầu là việc rất cần
thiết và cũng là việc rất khó khăn. Vì thế, giờ hội thoại của trẻ điếc
nhỏ cũng có những đặc điểm riêng biệt
Phương pháp phản hồi người mẹ được Linh mục Van Uden – Viện
dạy trẻ điếc Sint. Michielsgestel, Hà Lan nghiên cứu và phổ biến.
Phương pháp này được ứng dụng rộng rãi trong đường hướng Nghe –
Nói, như cách của một người mẹ giúp đứa con của mình nghe và nói
được tiếng mẹ đẻ. Nó sử dụng hội thoại như một nền tảng để phát triển
giao tiếp của trẻ.
Ở các trường chuyên biệt dạy trẻ khiếm thính, Hội thoại là tiết quan
trọng trong những lớp nhỏ, giúp học sinh có được các kĩ năng ngôn ngữ
cần thiết làm nền tảng cho giao tiếp và học ngôn ngữ ở các lớp trên.
Các bài hội thoại cho trẻ điếc nhỏ rất đơn giản, tựa như những bài học
ngôn ngữ gắn liền với các tình huống tự nhiên hằng ngày. Nó tạo cho trẻ
thói quen sử dụng ngôn ngữ và ý thức sử dụng ngôn ngữ đúng như một
bản năng thứ hai của trẻ (ngoài kí hiệu tự nhiên). Trẻ ở lứa tuổi nhỏ rất
nhạy cảm với những kỹ năng này.
Mục đích của việc hội thoại chủ yếu là :
- Làm cho trẻ nhận thức được giá trị của công cụ ngôn ngữ.
- Tăng cường nhu cầu giao tiếp của trẻ.
- Phát triển kỹ năng trò chuyện với sự chú ý đặc biệt về:
+ Chú ý lắng nghe lẫn nhau.
+ Chú ý đến câu nói, cử chỉ của người khác.
chủ đề cần nói.
+ Khi làm rõ và cung cấp để giúp trẻ nói câu, GV cần khơi gợi, diễn
lại, nhắc lại về hành động hoặc việc mà trẻ quan tâm.
+ Cần chú trọng việc hình thành đường mòn ngôn ngữ cho trẻ, trẻ
được lập đi lập lại nhiều lần. Người GV cần cho tất cả trẻ có thời gian
lập lại, làm mẫu và chỉnh âm cho trẻ khi trẻ sai. Tuy nhiên, ở trình độ trẻ
Mẫu giáo nhỏ, ta không đòi hỏi trẻ phải phát âm rõ hoàn toàn, chỉ dừng
lại ở việc trẻ nói đủ các từ trong câu và thể hiện được ngữ điệu của câu
nói.
- Câu trong bài hội thoại của trẻ cần đơn giản, dễ hiểu.
- Có nhiều dạng câu rút gọn:
+ Ai mua đồng hồ cho em?
+ Mẹ mua.
+ Cây viết đâu rồi?
+ Ở trên bàn.
+ Bạn Linh bị đau tay.
+ Tại sao vậy?
- Viết lại bài hội thoại: ngôn ngữ khi đã lĩnh hội phải được hiển thị lại
cho trẻ, vì vậy, viết lại bài hội thoại là điều cần thiết phải làm sau khi hội
thoại. Việc viết lại bài hội thoại tựa như việc giáo viên tạo ra một cuốn
truyện chữ nhỏ để lưu giữ, gợi nhắc thường xuyên cho trẻ về câu giao
tiếp.
- Giáo viên có thể viết bài hội thoại sau khi hoàn tất cuộc nói chuyện
với trẻ (hiển thị sau cuộc hội thoại), nếu trẻ chưa có khả năng nhớ toàn
bộ cuộc nói chuyện, có thể viết câu ngay sau khi trẻ nói suôn sẻ được
câu đó (hiển thị song song, đồng thời với cuộc hội thoại).
- Bài hội thoại được viết lại và trình bày rõ ràng, đẹp mắt, kèm thêm
những hình ảnh minh hoạ về người nói, sự vật hoặc hành động của nội
dung câu nói.
- Các từ mới trong bài hội thoại được giáo viên phân trích và làm rõ