Giáo án địa lý 12 - Bài 28: Vấn đề tổ chức lãnh thổ công nghiệp
I. Mục tiêu: Sau bài học, giáo viên giúp học sinh hiểu:
1. Kiến thức:
- Hiểu dược khái niệm tổ chức lãnh thổ công nghiệp và vai trò
của nó trong công cuộc Đổi mới kinh tế - xã hội ở nước ta.
- Biết được các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng tới việc tổ chức lãnh
thổ công nghiệp của nước ta.
- Biết được các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp chính ở
nước ta hiện nay và sự phân bố của chúng.
2. Kĩ năng:
- Xác định được trên bản đồ các hình thức tổ chức lãnh thổ công
nghiệp (điểm, khu, trung tâm công nghiệp)
- Phân biệt được các trung tâm công nghiệp với qui mô (hoặc ý
nghĩa) khác nhau trên bản đồ.
3. Thái độ:
- ủng hộ các chủ trương của Nhà nước về việc xây dựng các khu
công nghiệp tập trung.
- Không đồng tình với một số điểm công nghiệp, trung tâm công
nghiệp không tuân thủ luật Bảo vệ môi trường.
II. phương tiện dạy học:
- Bản đô giáo khoa treo tường Công nghiệp chung Việt Nam
- At lat Địa lí Việt Nam.
- Bảng số liệu, biểu đồ, tranh ảnh có liên quan.
III. Hoạt động dạy và học:
A. ổn định tổ chức:

? Hãy phân tích các nhân tố chủ
1) Khái niệm:
- Là sự sắp xếp, phối hợp giữa
các quá trình và cơ sở sản xuất
công nghiệp trên một lãnh thổ
nhất định để sử dụng hợp lí các
nguồn lực sẵn có nhằm đạt hiệu
quả cao về các mặt kinh tế - xã
hội và môi trường.
2) Các nhân tố chủ yếu ảnh
hưởng tới tổ chức lãnh thổ công
nghiệp:
- Nhân tố bên trong:
+ Vị trí địa lí:

+ Tài nguyên thiên nhiên:

yếu ảnh hưởng đến việc tổ chức
lãnh thổ công nghiệp.
? Nhóm nhân tố nào có ý nghĩa
quyết định đến việc tổ chức lãnh
thổ công nghiệp
Bước 2: HS trả lời, GV nhận
xét, bổ sung và chuẩn kiến thức.
GV lưu ý HS: trong trường hợp
nhất định nhóm nhân tố bên
ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan
trọng. Trong một số trường
hợp cụ thể, nó chi phối mạnh
mẽ, thậm chí quyết định đối

ngành nghề truyền thống. Điều
đó dẫn đến sự thay dổi tổ chức
lãnh thổ công nghiệp theo cả 2
chiều hướng tích cực và tiêu
cực
Chuyển giao kĩ thuật và công
nghệ cũng là một trong những
hướng quan trọng. Kĩ thuật và
công nghệ hiện đại có ý nghĩa
quyết định đến tốc độ tăng
trưởng kinh té. Nó ảnh hưởng
trực tiếp đến qui mô, phương
hướng, phân bố sản xuất cũng
như các hình thức tỏ chức lãnh
thổ và bộ mặt kinh tế của đất
nước nói chung và các vùng
nói riêng.
Chuyển giao kinh nghiệm tổ
chức, quản lí đến các nước
đang phát triển đã và đang trở
thành yêu cầu cầu cấp thiết.

? Hãy nêu đặc điểm chính của
điểm công nghiệp.
3) Các hình thức chủ yếu của tổ
chức lãnh thổ công nghiệp:
a) Điểm công nghiệp:
- Đặc điểm:
+ Đồng nhất với một điểm dân
cư.
+ Gồm từ một đến hai xí nghiệp
nằm gần khu nguyên liệu -
nhiên liệu công nghiệp, hoặc
vùng nguyên liệu nông sản.
+ Không có mối liên hệ với các
xí nghiệp.
- Nước ta có nhiều điểm công
nghiệp: Các điểm công nghiệp
đơn thường hình thành ở các
tỉnh miền núi của Tây Bắc, Tây
Nguyên
b) Khu công nghiệp:
? Xác định một số điểm công
nghiệp.
Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn
kiến thức. * Hoạt động 4: Tìm hiểu khu

đồng bằng sông Hồng, Duyên
hải miền Trung.
+ Các vùng khác còn hạn chế. việc xuất và nhập hàng hóa,
máy móc thiết bị.
- Có kết cấu hạ tầng tốt, đặc
biệt về giao thông vận tải,
thông tin liên lạc, khả năng
cung cấp điện nước
- Có nguồn lao động đông, dồi
dào với chất lượng cao.
- Có thị trường tiêu thụ rộng
lớn cả trong và ngoài nước.
- Các ngành kinh tế phát triển
ở trình độ cao hơn ở các vùng
khác.
- Các nguyên nhân khác: cơ
chế quản lí có nhiều đổi mới,
năng động, sự có mặt của một
số loại tài nguyên.)
Bước 2: HS trả lời, bổ sung, GV
chuẩn kiến thức.
* Hoạt động 3: Tìm hiểu trung
tâm công nghiệp.


thành hai trung tâm công nghiệp
lớn nhất nước ta, vì:
- Có vị trí địa lí thuận lợi: Hà
Nội nằm ở trung tâm của đồng
bằng sông Hồng, trung tâm của
vùng kinh tế trọng điểm phía
Bắc, lại nằm gần những vùng
động có các trung tâm công
nghiệp có ý nghĩa:
+ Quốc gia gồm có TP Hồ Chí
Minh và Hà Nội.
+ Vùng Hải Phòng, Đà Nẵng,
Cần Thơ.
+ Địa phương như Việt Trì,
Thái Nguyên, Vinh, Nha Trang.
- Dựa vào giá trị sản xuất có
trung tâm công nghiệp:
+ Rất lớn (TP Hồ Chí Minh)
+ Lớn ( Hà Nội, Hải Phòng,
Biên Hòa, Vũng tàu).
+ Trung bình (Việt trì, Đà
Nẵng, Cần Thơ ). giàu tài nguyên khoáng sản, lâm
sản và thủy điện. TP Hồ Chí
Minh ở trung tâm của Đông


d) Vùng công nghiệp:
 Có 6 vùng
- Vùng 1: Các tỉnh thuộc Trung
Du và miền núi Bắc Bộ (trừ
Quảng Ninh)
- Vùng 2: Các tỉnh thuộc đồng
bằng sông Hồng và Quảng
Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà
nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài.
- Các nguyên nhân khác: Có
nhiều chính sách năng động
trong phát triển kinh tế, đối với
Hà Nội còn là thủ đô của nước taVùng công nghiệp: (HS tự tìm
hiểu trong SGK)

Tĩnh.
- Vùng 3: Các tỉnh từ Quảng
Bình đến Ninh Thuận.
- Vùng 4: Các tỉnh thuộc Tây
Nguyên (trừ Lâm Đồng).
- Vùng 5: Các tỉnh Đông Nam
Bộ, Bình Thuận, Lâm Đồng.
- Vùng 6: Các tỉnh thuộc Đồng
bằng sông Cửu Long.
 Đặc điểm chính:
- Quy mô lãnh thổ lớn nhất

A. Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội.
B. TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng.
C. TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng và Đà Nẵng.
D. TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ.
Câu 4: Tỉnh Quảng Ninh thuộc vùng công nghiệp nào:
A. Vùng 1 C. Vùng 3.
B. Vùng 2. D. Vùng 4.
V. Hoạt động nối tiếp:
Câu 1: ở địa phương em có các hình thức tổ chức lãnh thổ công
nghiệp nào? Em có đồng tình với việc xuất hiện các hình thức tổ
chức lãnh thổ công nghiệp đó ở địa phương em không? Tại sao?
Câu 2: Giải thích tại sao TP Hồ Chí Minh và Hà Nội lại là 2 trung
tâm công nghiệp lớn nhất nước ta?