Dạy trẻ "thoát thân" trước tình huống bất ngờ.
Tại một buổi dạy kỹ năng sống cho trẻ, chúng tôi nhận thấy nhiều trẻ
chưa biết cách "thoát thân" trong tình huống bất ngờ, cho dù các em đã
được chuẩn bị tinh thần cho buổi học rất kỹ.

Cha mẹ cần dạy con những kỹ năng cần thiết để xử lý tình huống bất
ngờ
Khi tiếng còi báo động vang lên, cảnh tượng của buổi diễn tập trở nên
náo loạn. Đứa thì chạy thục mạng, chen lấn để lao ra cửa chính. Có đứa
đứng yên và rươm rướm nước mắt, "các bạn chạy hết còn lại mỗi mình
con". Điều đặc biệt, tấm bảng hiệu đề rõ "Lối thoát hiểm" thì không
cháu nào quan tâm đến. Trẻ theo phản xạ, thấy ánh sáng từ cửa chính là
chúng lao ra, mặc cho chúng tôi có đặt tấm bảng "nguy hiểm".
Khi được hỏi về cảm giác của mình lúc nghe tiếng còi báo động, trẻ cho
biết là chúng hoảng sợ, bối rối, sợ chết, sợ bị thương, đặc biệt là sợ
người khác thoát được mà mình ở lại với nguy hiểm. Hiểu được cảm xúc
của trẻ để giúp trẻ vượt qua khó khăn là việc rất quan trọng.
Để trẻ bình tĩnh, trước hết trẻ phải xác định rằng, nguy hiểm có thể xảy
ra mọi lúc mọi nơi, có thể đã được báo trước và đôi khi không được báo
trước. Không thể loại bỏ được nguy hiểm, mà phải tìm cách ứng phó với
nó. Nhưng đương đầu với lý trí sáng suốt, bằng khả năng dự đoán nhạy
cảm và bằng mẹo chứ không phải lúc nào cũng hoàn toàn bằng sức lực.
Trẻ cần nhận biết được dấu hiệu của sự nguy hiểm. Mỗi hiện tượng khi
xảy ra đều có nguyên nhân. Vì thế, suy luận hợp lý sẽ giúp trẻ lường
trước và tìm cách để giảm bớt hậu quả nghiêm trọng. Ví dụ, khi nghe
tiếng động mạnh, cần xác định khoảng cách của nơi phát ra âm thanh và
tiếng động đó là sự va chạm của cái gì. Nếu động đất thì sẽ có dấu hiệu
lắc đều, các vật treo trên tường bị xê dịch và tiếng rơi vỡ. Nếu tiếng
động do va chạm mạnh của các vật cứng sẽ có tiếng ầm ầm. Nếu nghe
tiếng "bùm" thì có thể là từ một chất gây nổ nào đó. Khi ngửi thấy mùi
khói có nghĩa là cháy Khi trẻ phân biệt được những đặc điểm khác biệt

nên phân tích lại tình huống và cho trẻ nhận xét về hành động của mình.
Như vậy, trẻ sẽ rút ra bài học và có kinh nghiệm cho những trường hợp
tương tự. Bên cạnh đó, khen trẻ đúng lúc, đúng "chiến công" sẽ giúp trẻ
tự tin hơn.
Trẻ cần xác định được khả năng và sức lực của mình. Các em còn nhỏ
nên cần có sự hỗ trợ của người lớn. Trẻ không nên manh động để chứng
minh "máu anh hùng" mà nên nghĩ cách để thoát khỏi sự nguy hiểm. Khi
gặp nguy hiểm, tính mạng và sức khỏe là quan trọng nhất. Trẻ cứu
người, cứu tài sản là một ý thức tốt, nhưng trẻ không thể làm những việc
quá sức của mình. Dạy trẻ biết dùng mưu chứ không nên dùng sức trong
những trường hợp không cần thiết.
Bình tĩnh là thói quen rất cần thiết và có thể rèn luyện được. Tất nhiên,
để trở thành một người sáng suốt, bình tĩnh đòi hỏi một sự dày công
luyện tập và biết chịu trách nhiệm với những thiếu sót của mình. Mỗi
một sai lầm được rút ra bài học, mỗi bài học là một trải nghiệm quý báu
để trẻ vững vàng hơn trong cuộc đời.
Theo Eva