Một số điểm cần lưu ý khi tổ chức hoạt
động âm nhạc trong trường mầm non
Một trong những yêu cầu của chương trình GDMN được ban hành và
thực hiện từ năm học 2009-2010 là tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ được
tích cực hoạt động giao lưu cảm xúc, được giao tiếp thường xuyên, hoạt
động với đồ vật và vui chơi, được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi
trường xung quanh dưới nhiều hình thức. Chú trọng đổi mới tổ chức môi
trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ tích cực khám
phá, thử nghiệm và sáng tạo. Mọi hoạt động giáo dục cần được vận dụng
một cách linh hoạt, không gò bó, không áp đặt.
Đối với giáo dục âm nhạc, cho trẻ tiếp cận nội dung và hình thức hoạt
động theo hình xoáy trôn ốc, tức là cho trẻ hoạt động từ đơn giản, dễ rồi
khó dần trên nền những kiến thức đã biết. Ở độ tuổi nhà trẻ, giáo viên
chủ yếu cho trẻ nghe hát, nghe nhạc (sau đây sẽ gọi chung là nghe nhạc).
Việc áp dụng các hình thức nghe nhạc phong phú sẽ giúp trẻ làm quen
dần và yêu thích âm nhạc hơn.
Ở độ tuổi nhà trẻ: giáo viên chủ yếu lựa chọn cho trẻ các bài hát đơn
giản, ngắn gọn mô tả những đồ dùng, vật dụng, môi trường gần gũi với
trẻ, những hành động phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Nhạc không lời cho
trẻ nghe có thể là các ca khúc, đặc biệt là các bài dân ca các vùng miền,
các dân tộc hòa tấu bởi dàn nhạc dân tộc; hoặc các bản nhạc rất nổi tiếng
và quen thuộc như Pô-lô-ne (Polonaise - Orginski), Thư gửi Ê-li-dơ
(Bagatelle: "Fur Elise" - L.V.Beethoven), xô nát Ánh trăng ("Moonlight"
sonata - L.V.Beethoven), Vũ khúc Hungari số 5 (Hungarian Dance No.5
- J. Brahms), Hành khúc Thổ Nhĩ Kì (Turkish Rondo - W.A. Mozart)
Trẻ từ 3-12 tháng tuổi nghe nhạc một cách thụ động, không chủ đích.
Giáo viên có thể cho trẻ nghe bất kỳ lúc nào phù hợp như ngủ chơi
Khi trẻ ngủ, nghỉ lựa chọn bài hát, bản nhạc không lời êm dịu, nhẹ
nhàng sẽ tác động tích cực vào trí não của trẻ, giúp trẻ có thể ngủ, nghỉ
ngơi được tốt; khi trẻ chơi, tập lẫy, tập bò, tập đi sử dụng những bản
nhạc vui nhộn sẽ gây hứng thú cho trẻ.


Cô giáo và trẻ người dân tộc Chăm (Phú Yên) sử dụng "nhạc cụ" vận
động và hát
-Nghe nhạc: ở độ tuổi mẫu giáo việc nghe nhạc sẽ có chủ đích hơn.
Ngoài việc vẫn cho trẻ nghe như khi còn ở lứa tuổi nhà trẻ, giáo viên mở
rộng hình thức tổ chức cho trẻ nghe. Một điểm rất đáng lưu ý là giáo
viên nhất thiết không được "độc diễn" trong khi cho trẻ nghe nhạc. Khi
trẻ nghe nhạc từ băng, đĩa cũng như từ cô biểu diễn, giáo viên luôn quan
sát, chú ý thái độ của trẻ, hướng trẻ vào bài, cùng trẻ vận động, múa hát
theo nếu trẻ muốn cùng tham gia. Nếu nhiều trẻ miễn cưỡng nghe hoặc
bỏ ra khỏi vị trí, giáo viên có thể chuyển đổi sang hình thức khác chứ
không nhất thiết phải cho nghe cô hát đủ số lần, như đã chuẩn bị.
-Tổ chức trò chơi âm nhạc: không những giúp trẻ cảm nhận về âm thanh
âm nhạc tốt hơn mà nó còn giúp trẻ phát triển trên nhiều lĩnh vực khác
nữa. Lúc tham gia chơi, trẻ được hòa vào với không khí chung của
nhóm, lớp, được vận động, sáng tạo Tổ chức mỗi trò chơi, giáo viên
nên chọn một nội dung nhỏ làm chủ đạo, từ đó phối hợp với 1 - 2 nội
dung là cùng, tránh ôm đồm dễ dẫn đến việc chơi xong trẻ không đọng
lại gì cho dù tham gia hoạt động đủ thứ.
Ví dụ giáo viên cho trẻ chơi trò chơi Đi tìm xuất xứ bài hát:Làm một
tấm bản đồ Việt Nam phóng to, tô màu ba miền Bắc-Trung-Nam khác
nhau. Phác họa hình ảnh và tên bài hát dân ca quen thuộc của 3 miền cho
trẻ quan sát, sau đó gỡ ra và đề nghị trẻ xung phong lên dán lại. Có thể
hát một đoạn một bài nào đó rồi cho trẻ lên đính lại bài hát cho đúng khu
vực. Trò chơi này sẽ giúp trẻ cảm nhận được giai điệu của một số bài hát
khác nhau, bước đầu nhận biết về sự khác nhau của âm nhạc mỗi vùng.
Cô giáo (người Kinh) và trẻ dân tộc Raglai (Thuận Nam, Ninh Thuận)

không nhất thiết phải thực hiện đầy đủ các nội dung trên và theo đúng
trình tự mà có thể thực hiện một cách linh hoạt trên cơ sở kế hoạch lâu
dài,tổng thể trong một kì, một năm, đảm bảo tiếp cận được kết quả mong
đợi như mục tiêu chương trình.
Hoàng Công Dụng