TRANG PHỤC THỜI HÙNG VƯƠNG

7. TRANG PHỤC LỄ HỘI

Trang phục lễ hội trong trống đồng cổ niên đại giữa
thiên niên kỉ thứ nhất TCN đã khắc họa hình ảnh các
trang phục. Chiếc váy xòe miêu tả rõ nét những bộ
trang phục được đặc tả theo lối vẽ nhìn nghiêng, có
một vạt trước và một vạt xòe ra sau đuôi, đây là cách
thể hiện trong lối vẽ cổ xưa của tranh tượng hình Ai
Cập. Những bông lau gài trước mũ được thể hiện
khác với lông vũ. Những chiếc lông vũ tạo thành mũ,
phía trước có cắm bông lau là nét đặc trưng của cộng
đồng khi có lễ hội. Trong chuyện lịch sử công chúa
con An Dương Vương mặc áo lông ngỗng và trong
truyền thuyết Thánh Gióng, bông lau được dùng làm
áo cho Thánh Gióng khi dẹp giặc Ân… Những hình
ảnh lễ hội nhảy múa vũ điệu chiến thắng và đua
thuyền của cộng đồng là những hình ảnh quan trọng
thời Hùng vương.

Sinh hoạt đua thuyền truyền thống của dân tộc ta còn
tồn tại tới ngày nay. Các lễ hội đua thuyền là cơ sở để
luyện tập truyền thống thủy binh Đại Việt. Những
hình trang trí vòng tròn đồng tâm có tiếp tuyến được
được trang trí ở mạn thuyền trong trống đồng còn
được dùng để trang trí trong những chiếc thuyền ở
thế kỉ XVI – XVII – XVIII dưới triều Lê Trịnh, xem
tranh vẽ của giáo sĩ người Ý trong sách Delle
Missioni de Padridella Compagriadi Giesv Roma
1663 (F. Marini) chúng ta sẽ thấy điều này rõ hơn.

nhiều mặt và làm cho chúng ta cảm nhận một cách cụ
thể hơn. Hình vẽ bổ sung đồng hành đồng hành cùng
văn tự cổ cho ta một sự nhận diện đích thực có tính
đặc trưng trưng về truyền thống dân tộc trong nhiều
mặt. Các hình ảnh sinh hoạt thường ngày, lễ hội,
chiến đấu được phản ánh bằng các hình vẽ hay tượng,
điêu khắc cổ.

Buổi đầu dựng nước Văn Lang và Âu Lạc có cố kết
địa bàn sinh tụ ở bắc Việt Nam, có một lối sống
riêng, lễ tục riêng dựa vào nông nghiệp để phát triển
song song với nghề chài lưới, nghề rừng… Sau chế
độ công xã nguyên thủy chuyển sang xã hội sơ kì có
giai cấp với những đặc điểm “hình thái châu Á” trong
đó công xã nông thôn với quyền sở hữu toàn bộ
ruộng đất của công xã. Đó là cơ sở xã hội phổ biến và
phát triển bền vững. Nhiều phong tục từ cuộc sống
thường ngày được hình thành: tục xăm mình khi bị
thủy quái giết hại, tục cưới hỏi lấy gói đất hoặc muối
làm đầu. Người Việt có tục ăn đất. Trước đây các học
giả nước ngoài đã có chú ý đến việc này. T. Hamy
cuối thế kỉ trước (1899) đã viết về “Những người ăn
đất ở Bắc kì”. Đầu thế kỉ XX, G. Dumutier cũng nói
đến tục này. Vùng đất đai có tục ăn đất và chế biến
đất ăn là các tỉnh Sơn Tây, Hà Đông, Nam Định, Thái
Bình cũ, Dumutier đã mang mẫu đất về Paris để phân
tích mẫu đất, kết quả là “đất sét” có một ít sắt, vôi,
axit photphorich, iot… Phải chăng đây là một tục lệ
còn giữ lại mang tính truyền thống cổ đại? Người
Khang ở Thuận Châu, Sơn La có tục phơi đất lấy từ