TỔNG KẾT KIẾN THỨC CĂN BẢN
MÔN SINH 9

Bài 10: GIẢM PHÂN

* Nội dung cơ bản:
Giảm phân gồm hai lần phân bào liên tiếp nhưng NST chỉ nhân
đôi ở kì trung gian ở lần phân bào I. Mỗi lần phân bào diễn ra 4
kì: kì đầu, kì giữa, kì sau và kì cuối.

I. Những diễn biến cơ bản của NST trong giảm phân I
1. Kì đầu:
Các NST tháo xoắn, co ngắn. Các NST kép trong cặp tương đồng
tiếp hợp theo chiều dọc và có thể xảy ra bắt chéo nhau, sau đó
lại tách rời nhau.

2. Kì giữa:
Các NST kép tương đồng tập trung và xếp thành hai hàng ở mặt
phẳng xích đạo của thoi phân bào.

3. Kì sau:
Các cặp NST kép tương đồng phân li độc lập với nhau đi về hai
cực của tế bào.

4. Kì cuối:
Các NST kép nằm gọn trong hai nhân mới được tạo thành (bộ
NST đơn bội kép).

II. Những diễn biến cơ bản của NST trong giảm phân II
(giống nguyên phân)
1. Kì đầu:


Bài 9: NGUYÊN PHÂN

* Nội dung cơ bản:
I. Biến đổi hình thái nhiễm sắc thể trong chu kì tế bào
- Vòng đời của mỗi tế bào gồm có kì trung gian và thời gian
phân bào nguyên nhiễm (nguyên phân) có 4 kì: kì đầu, kì giữa,
kì sau, kì cuối, tiếp đến là sự phân chia chất tế bào và kết thúc
sự phân bào.

- Ở kì trung gian giữa hai lần phân bào, NST có dạng sợi mảnh
(sợi nhiễm sắc). Trên sợi nhiễm sắc có các hạt nhiễm sắc là
những chỗ sợi nhiễm sắc xoắn lại. Trong kì này NST tự nhân
đôi làm thành NST kép, có 2 NST con đính với nhau ở tâm động.

- Bước vào kì trước, các NST con bắt đầu xoắn. Sự đóng xoắn
đạt mức cực đại vào kì giữa. Lúc này mỗi NST có hình thái và
cấu trúc đặc trưng.

II. Những diễn biến cơ bản của NST trong quá trình nguyên
phân
1. Kì đầu
- NST kép bắt đầu đóng xoắn và co ngắn có hình thái rõ rệt
- Các NST kếp dính vào các sợi tơ của thoi phân bào ở tâm động

2. Kì giữa
- Các NST kép đóng xoắn cực đại
- Các NST kép xếp thành hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi
phân bào



- Bộ NST chứa các cặp NST tương đồng gọi là lưỡng bội (2n), bộ
NST trong giao tử là bộ đơn bội (n)

- Những loài đơn tính, có sự khác nhau giữa cá thể đực với cá
thể cái ở cặp NST giới tính (XX hoặc XY). VD: ở ruồi giấm và
người: cái là XX, đực là XY. Ở gà, cái là XY, đực là XX. Ở châu
chấu, con cái là XX, con đực là XO.

- Mỗi loài sinh vật, có bộ NST đặc trưng về số lượng và hình
dạng

- Số lượng NST trong bộ NST lưỡng bội không phản ánh được
trình độ tiến hoá của các loài sinh vật

II. Cấu trúc của nhiễm sắc thể

Cấu trúc của NST: (1) Chromatid . (2) Tâm động - nơi 2
chromatid đính vào nhau, là nơi để NST trượt trên thoi vô sắc
trong quá trình nguyên phân và giảm phân. (3) Cánh ngắn. (4)
Cánh dài. -NST có dạng đặc trưng ở kì giữa: mỗi NST gồm 2 nhiễm sắc tử
chị em (crômatit) gắn với nhau ở tâm động

Kì giữa NST có chiều dài từ 0,5-50 micrômét, đường kính từ
0.2-2 micromét, đồng thời có hình dạng đặc trưng như hình
hạt, hình que, hình chữ V.