CHẤN THƯƠNG CƠ-XƯƠNG VÀ CÁC
TÌNH TRẠNG CỦA CHI
(MUSCULOSKELETAL TRAUMA AND
CONDITIONS OF THE EXTREMITY)
NGUYÊN TẮC CHUNG

1/ NHỮNG ƯU TIÊN ĐIỀU TRỊ TỨC THỜI TRONG GÃY XƯƠNG HỞ
?

Như trong bất cứ bệnh nhân bị chấn thương nào, những ưu tiên tức thời là
ABC. Bất cứ vết nứt nào trên da gần nơi gãy xương nên được giả định là thông
thương với ổ gãy cho đến khi được chứng minh ngược lại. Sau khi đã thăm
khám cẩn thận với đánh giá thần kinh và mạch máu, vết thương nên được làm
sạch các ô nhiễm thấy rõ, và nên đặt băng vô trùng với một dung dịch 1%
povidone-iodine (Betadine). Có thể đè ép trực tiếp để cầm máu. Sắp thẳng hàng
theo trục và đặt nẹp làm bất động xương, như vậy làm giảm mất máu và bảo vệ
mô mềm khỏi bị thương tổn thêm nữa.Thăm dò vết thương, cấy vết thương, rửa
vết thương, và thăm khám nhiều lần vết thương cần nên tránh, do sự gia tăng
khả năng ô nhiễm thứ phát và thương tổn mô mềm.Thường cho phòng ngừa
uốn ván và kháng sinh bằng đường tĩnh mạch. Cephalosporin thế hệ thứ nhất,
kết hợp với (hoặc không) aminoglycoside, được sử dụng thông thường nhất
trong điều trị dự phòng bằng kháng sinh.

2/ TY LỆ NHỮNG BỆNH NHÂN ĐA CHẤN THƯƠNG CÓ GÃY
XƯƠNG KHÔNG ĐƯỢC NHẬN BIẾT VÀO LÚC NHẬP VIỆN ?

Trong số những bệnh nhân đa chấn thương, 20% có những gãy xương không
được nhận biết vào lúc đánh giá khởi đầu. Nói chung, những gãy xương này

cớ khách quan của hội chứng khoang. Tiêu chuẩn vàng của chẩn đoán hội
chứng ngăn là một thăm khám lâm sàng dương tính kết hợp với một bệnh sử có
vẻ hợp lý. Bỏ sót chẩn đoán hay chẩn đoán muộn hội chứng ngăn đều gây tai
họa, biện minh cho một thái độ nghi ngờ cao và hội chẩn chuyên khoa sớm.

5/ NHỮNG VỊ TRÍ THÔNG THƯỜNG NHẤT CỦA HỘI CHỨNG NGĂN
?

Ngăn sau (volar compartment) của cẳng tay và ngăn trước (anterior
compartment) của cẳng chân. Ngăn sau và sâu của cẳng chân là nơi thường bỏ
sót nhất đối với hội chứng này. Gãy trên lồi cầu ở trẻ em và các gãy hai xương
cẳng tay là những thương tổn thường được liên kết nhất với quá trình này ở chi
trên. Gãy phần trên xương chày là nguyên nhân thông thường nhất của hội
chứng ngăn ở cẳng chân. Hội chứng ngăn cũng được biết là xảy ra ở bàn chân,
đùi chân, và cánh tay trên. Có thể có sự hiện diện của gãy xương hay không.

6/ ĐIỀU TRỊ CỦA HỘI CHỨNG NGĂN LÀ GÌ ?

Surgical release lớp cân bọc ngăn là điều trị hữu hiệu duy nhất đối với tình
trạng này. Những biện pháp tạm thời có thể được sử dụng để ngăn ngừa hội
chứng ngăn (compartment syndrome) bao gồm đưa cao chi lên ngang mức tim
và duy trì một áp suất làm đầy tiểu động mạch bình thường bằng cách duy trì
áp suất bình thường.

7/ MÔ TẢ BỆNH NHÂN CHẤN THƯƠNG CÓ THỂ CÓ CỘT SỐNG CỐ
ĐƯỢC THANH LỌC VỀ LÂM SÀNG ?

Clinical clearance bệnh nhân chấn thương mà không cần chụp X quang đòi hỏi
một bệnh nhân tỉnh táo (awake), lanh lợi, và không dùng các chất làm biến đổi
trạng thái tâm thần. Bệnh nhân không được có một thương tổn làm không chú ý

và đầu gối. Gout đa khớp trong 40% các bệnh nhan.

11/ SỰ KHÁC NHAU GIỮA BỆNH THỐNG PHONG VÀ BỆNH
THỐNG PHONG GIẢ ?

Bệnh thống phong (gout) phát triển khi các tinh thể sodium urate kết tụ trong
một khớp và phát khởi một phản ứng viêm. Bệnh thống phòng giả (pseucogout)
được gây nên do sự lắng đọng của các tinh thể calcium pyrophosphate. Khi
được nhìn dưới kinh hiển vi ánh sáng phân cực, các tinh thể của gout xuất hiện
dưới dạng hình cây kim (needle-shaped) và lưỡng chiết âm tính (negatively
birefringent), trong khi các tinh thể của gout giả có hình bình hành (rhomboid)
và lưỡng chiết dương tính (positively birefringent)

12/ KẾ CÁC DẤU HIỆU X QUANG PHÙ HỢP VỚI BỆNH THỐNG
PHONG GIẢ (PSEUDOGOUT) HAY CHỨNG Ứ ĐỌNG CALCIUM
PYROPHOSPHATE TRONG KHỚP GỐI.

Sự vôi hóa của meniscus.

13/ BỆNH THỐNG PHONG VÀ VIÊM KHỚP NHIỄM KHUẨN CÓ THỂ
HIỆN DIỆN ĐỒNG THỜI KHÔNG ?

Có.

14/ VI KHUẨN THÔNG THƯỜNG NHẤT LIÊN KẾT VỚI VIÊM KHỚP
NHIỄM KHUẨN ?

Tụ cầu khuẩn vàng

15/ VI KHUẨN NÀO PHẢI ĐƯỢC XÉT ĐẾN NƠI BỆNH NHÂN VỚI