Những diễn biến trong thời đại đồ đồng ở Việt
Nam (tiếp theo)
Thứ Hai, 21/02/2011, 04:17 CH | Lượt xem: 184
Hình thái kinh tế xã hội nguyên thủy ở thời Phùng
Nguyên mới bước đầu có dấu hiệu tan rã và nó tiếp
tục tan rã cùng với các bước phát triển của văn hóa
đồng thau trong các giai đoạn tiếp theo.
Những chuyển biến về kinh tế - xã hội
Sự phát minh ra kỹ thuật luyện kim đánh dấu bước
ngoặc lớn trong xã hội nguyên thủy. Tuy nhiên nói
như thế không có nghĩa là một khi con người tìm ra
đồ đồng là xã hội ngay lập tức có những biến chuyển
cơ bản. Thật ra suốt cả thời kỳ văn hóa Phùng
Nguyên, con người nguyên thủy Việt Nam mới chỉ
đủ thời gian để kịp chuẩn bị những tiền đề cho những
nhảy vọt. Hình thái kinh tế xã hội nguyên thủy ở thời
Phùng Nguyên mới bước đầu có dấu hiệu tan rã và nó
tiếp tục tan ra cùng với các bước phát triển của văn
hóa đồng thau trong các giai đoạn tiếp theo.
Văn Hoá Đồng Đậu
Văn hoá tiếp nối văn hoá Phùng Nguyên trong hệ
thống văn hoá Tiền Đông Sơn của Việt Nam. Phân
bố chủ yếu ở trung du và đồng bằng Bắc Bộ, song có
phần rộng hơn văn hoá Phùng Nguyên chút ít. Ngoài
di tích Đồng Đậu, văn hoá này còn có một số di tích
tiêu biểu như Gò Diễn, Mã Lao, Nội Gan, Thành
Dền, Đồng Dền, Bãi Mèn, Đình Tràng (lớp dưới),
Tiên Hội, Đông Lâm (lớp dưới), vv. Đồ đá có rìu bôn
hình tứ giác, phổ biến loại dài mỏng. Đồ trang sức
phổ biến loại vòng lớn, mặt cắt ngang hình tam giác
và hình chữ D, được xem là loại vòng đặc trưng của

nghề đúc đồng.

Văn Hoá Đông Sơn
Văn hoá khảo cổ học thời đại kim khí Việt Nam, gọi
theo tên di tích Đông Sơn trên bờ Sông Mã tỉnh
Thanh Hoá.
Các địa điểm VHĐS bao gồm những khu cư trú,
những khu mộ, trong đó có mộ huyệt đất, mộ vò hay
mộ có quan tài thân cây khoét rỗng (còn gọi là mộ
thuyền); phân bố rất rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ,
từ biên giới Việt - Trung đến bờ Sông Gianh.
VHĐS được đặc trưng bằng bộ đồ đồng đa dạng và
độc đáo, gồm rìu nhiều kiểu (như rìu lưỡi xéo, rìu
hình hia), giáo, dao găm (đẹp nhất là loại có cán hình
người hay động vật), các đồ đựng như thố, bình, thạp,
và các nhạc cụ như chuông, trống. Trống đồng loại
sớm (loại I Hêgơ) với hoa văn đẹp là tiêu biểu cho
VHĐS. Hợp kim chủ yếu mà cư dân Đông Sơn đã
dùng phổ biến là đồng - thiếc - chì.
Trước đây, người ta thường coi VHĐS thuộc thời đại
đồ đồng, nhưng nay, do đã tìm thấy nhiều di vật sắt
cũng như lò nấu sắt, các nhà nghiên cứu cho VHĐS
thuộc thời đại sắt sớm. Cư dân Đông Sơn là cư dân
nông nghiệp, chủ yếu trồng lúa, đã chăn nuôi trâu,
bò, lợn, gà, biết nhiều nghề làm thủ công như làm
mộc sơn, làm gốm, đặc biệt là luyện kim và chế tác
kim loại phát triển. Nhiều học giả ngoài nước trước
đây cho rằng VHĐS có nguồn gốc từ Trung Quốc,
Trung Á và thậm chí từ Đông Âu hay Biển Đen.
Nhưng hiện nay, với việc phát hiện các văn hoá Tiền