BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CƠ KHÍ MÁY
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MÁY

Với những tiêu chí nêu trên tác giả đã đưa vào Giáo trình các nội dung nhằm cung cấp cho Sinh
viên; Học sinh các trường học về các ngành nghề kỹ thuật, cũng như những người đang làm việc
trong nhà máy, xí nghiệp những kiến thức cơ bản về khoa học Bảo Hộ Lao Động; Luật pháp, chế độ
chính sách bảo hộ lao động; Vệ sinh lao động; Kỹ thuật An Toàn trong lao động và sản xuất; Câp cứu
tai nạn lao động. Môi trường công nghiệp; Nguồn gốc Ô nhiểm khí quyển; Các phương lọc bụi; Các
nguồn năng lượng mới.
Nội dung Giáo trình được biên soạn với thời lượng: 30 tiết
Phần I: Nhập môn về Khoa học kỹ thuật bảo hộ lao động 03 tiết
Chương I: Những khái niệm chung về khoa học kỹ thuật bảo hộ lao động 02 tiết
Chương II: Luật pháp, chế độ chính sách bảo hộ lao động 01 tiết
Phần II: Kỹ thuật Vệ sinh lao động 04 tiết
Chương III: Kỹ thuật vệ sinh lao động 04 tiết
Phần III: Kỹ thuật An toàn lao động 12 tiết
Chương IV: Các quy tắc chung về an toàn lao đông 02 tiết
Chương V: An tòan Điện 02 tiết
Chương VI: An tòan trong xây dựng 02 tiết
Chương VII: An tòan hóa chất 02 tiết
Chương VIII: An toàn trong Cơ khí 02 tiết
Chương IX: An toàn đối với các thiết bò chòu áp lực 01 tiết
Chương X: An toàn đối với các thiết bò nâng hạ 01 tiết
Phần IV: Môi trường công nghiệp 11 tiết
Chương XI: Môi trường là yếu tố sản xuất 02 tiết
Chương XII: Bảo vệ môi trường là mục tiêu của doanh nghiệp 02 tiết
Chương XIII: Nguồn gốc Ô nhiểm khí quyển, Đinh mức cho phép các chất độc hại trong khí quyển
và phương hướng bảo vệ môi trường 02 tiết
Trường ĐH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thư viện ĐH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Bản quyền thuộc về Trường ĐH SPKT TP. HCM

An toàn lao động và môi trường công nghiệp


An toàn lao động và môi trường công nghiệp

Trang 3

PHẦN I

NHẬP MÔN VỀ
KHOA HỌC BẢO HỘ LAO ĐỘNG Trường ĐH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thư viện ĐH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Bản quyền thuộc về Trường ĐH SPKT TP. HCM


bò phòng hộ lao động; việc cơ khí hoá và tự động hóa trong quá trình sản xuất đòi hỏi phải vận dụng
các kiến thức khoa học kỹ thuật, không những để nâng cao năng suất lao động, mà còn là một yếu tố
quan trọng hàng đầu để bảo hộ người lao động, tránh được những nguy cơ tai nạn và bệnh nghề
nghiệp.
- Tính chất quần chúng: Công tác bảo hộ lao động không chỉ riêng của những người cán bộ
quản lý sản xuất mà đó còn là trách nhiệm chung của toàn thể người lao động và toàn xã hội. Trong
đó người lao động đóng một vai trò hết sức quan trọng trong công tác bảo hộ lao động. Kinh nghiệm
thực tiển cho thấy ở nơi nào mà người lao động cũng như cán bộ quản lý ở những nơi đó nắm vững
được quy tắc đảm bảo an toàn và vệ sinh lao động thì nơi đó ít xãy ra tai nạn lao động Trường ĐH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thư viện ĐH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Bản quyền thuộc về Trường ĐH SPKT TP. HCM

An toàn lao động và môi trường công nghiệp

Trang 5
I.2. ĐỐI TƯNG NGHIÊN CỨU MÔN HỌC VÀ HÌNH THỨC LAO ĐỘNG :
I.2.1 Đối tượng nghiên cứu:
An toàn lao động là một môn học nghiên cứu những vấn đề lý thuyết và thực nghiệm nhằm cải
thiện điều kiện lao động và đảm bảo an toàn lao động mang tính khoa học kỹ thuật cũng như khoa
học về xã hội.
Phương pháp nghiên cứu của môn học chủ yếu tập trung vào điều kiện lao động; các mối nguy
hiểm có thể xãy ra trong quá trình sản xuất và các biện pháp phòng chống. Đối tượng nghiên cứu là
quy trình công nghệ; cấu tạo và hình dáng của thiết bò; đặc tính của nguyên liệu thành phẩm và bán
thành phẩm.
Nhiệm vụ của môn học An toàn lao động là trang bò cho người học những kiến thức cơ bản về
luật pháp Bảo hộ lao động của nhà nước. Các biện pháp phòng chống tai nạn và bệnh nghề nghiệp,
phòng chống cháy nổ. Nghiên cứu phân tích hệ thống, sắp xếp, thể hiện những điều kiện kỹ thuật, tổ

Khoa học
lao động
Tâm lý học về lao động
Xã hội học về lao động
Giáo dục học về lao động
Công nghệ lao động
Luật lao động
Học thuyết kinh tế về lao động
Trường ĐH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thư viện ĐH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Bản quyền thuộc về Trường ĐH SPKT TP. HCM

An toàn lao động và môi trường công nghiệp

Trang 6
I.2.2 Hình thức lao động:
- Lao động riêng rẽ; lao động tổ hay nhóm. - Lao động dây chuyền.


Bản quyền thuộc về Trường ĐH SPKT TP. HCM

An toàn lao động và môi trường công nghiệp

Trang 7
- Lao động cơ bắp (mang vác).
- Lao dộng chuyển đổi (sửa chữa; lắp ráp).
- Lao động tập trung (lái ô tô).
- Lao động tổng hợp ( thiết kế; thanh tra).
- Lao động sáng tạo (phát minh).
I.3. PHẠM VI THỰC TIỄN CỦA KHOA HỌC LAO ĐỘNG:
- Biện pháp bảo hộ lao động là những biện pháp phòng tránh hay xoá bỏ những nguy hiểm do con
người trong quá trình lao động.
- Tổ chức thực hiện lao động là những biện pháp để đảm bảo những lời giải đúng đắn thông qua
việc ứng dụng những tri thức khoa học an toàn cũng như đảm bảo phát huy hiệu quả của hệ thống lao
động.
- Kinh tế lao động là những biện pháp khai thác và đánh giá năng suất về phương diện kinh tế,
chuyên môn, con người và thời gian
- Quản lí lao động là những biện pháp chung của xí nghiệp để phát triển, thực hiện và đánh giá sự
liên quan của hệ thống lao động.
Việc đưa kỹ thuật vào trong các hệ thống sản xuất sẽ làm thay đổi những hoạt động của người lao

Hình 1: Nhân trắc học của người lao động khi đứng và ngồi
Xác đònh H
1
và H
2

Yêu cầu công
việc
Ví dụ
Chiều cao làm việc (mm)
H
1
(ngồi) H
2
(đứng)
F M F M F M F M
Yêu cầu cao
Kiểm tra bằng
mắt
Toạ độ chính
xác

Làm việc theo
quy luật
Lắp ráp những
chi tiết nhỏ
400 450 500 550 1100 1200 1250 1350


Hình 2: Nhân trắc học của người lao động khi làm việc ở các tư thế khác nhau
Ký
hiệu
Tình trạng chỗ làm việc Giá trò nhỏ
nhất (mm)
Giá trò thích
hợp (mm)
Khi mặc quần áo
ấm(mm)

A
B

Làm việc khi ngồi
Chiều cao
Chiều rộng
Diện tích chiếm chỗ


1120

D
E
F
Làm việc khi quỳ
Chiều rộng
Chiều cao
Chiều cao của tay từ mặt
đất

1070
1425
- 1220
-
690 1270
1500
- Trường ĐH SPKT TP. HCM http://www.hcmute.edu.vn
Thư viện ĐH SPKT TP. HCM - http://www.thuvienspkt.edu.vn
Bản quyền thuộc về Trường ĐH SPKT TP. HCM

Làm việc nằm sấp
Chiều cao
Chiều d

436
2440

510
-

610
-

K
L
Làm việc nằm ngưả
Chiều cao
Chiều dài

510
1880

610
1935

660
1980
I.4 NHIỆM VỤ CỦA KHOA HỌC LAO ĐỘNG:
- Trang bò kỹ thuật, thiết bò; trang phục bảo hộ cho phù hợp với người lao động
- Tổ chức sản xuất hợp lý.