 Thân mềm. dễ uốn
 Cơ săn, đàn hồi
 Sản xuất phille: mô cơ tiếp tục co duỗi miếng phille rút ngắn, bề mặt nhăn nheo
(nạc trắng-52%, nạc trắng-18%)
 Thời gian thay đổi theo loài, kích cỡ, phương pháp đánh bắt, nhiệt độ xử lý.
 Đánh bắt bằng lưới, nhiệt độ bảo quản 00C, thời gian tiết dịch nhày:
Cá Cơm: 2-3 giờ Cá B
ơn: 7-11 giờ Cá Hồng 22 giờ

2.2.Giai đoạn co cứng xác (Period of regor mortis
)
Chết một khoảng thời gian  cơ thể dần dần cứng lại  cơ mất khả năng co duỗi.

Sự lưu thông máu ngừng lại+Oxygen (Mb.O2) triệt cạn

Chu trình Kreb+ CHH ngừng lại

Đường phân EM yếm khí pH giảm Lactic acid
Sự co cứng dưới hàm

1.1.1. Sự hình thành các tinh thể đá
1.1.2. Đặc điểm
1.1.3. Ảnh hưởng của quá trình đông lạnh
1.1.4. Lợi và bất lợi của quá trình đông lạnh
1.2. Quá trình ướp lạnh-trữ lạnh-ướp đá
2. QUÁ TRÌNH XỬ LÝ NHIỆT ĐỘ CAO
2.1. Ảnh hưởng đối với protein
2.2. Ảnh hưởng đối với lipid
2.3. Ảnh hưởng đối với glucid
2.4. Ảnh hưởng đối với enzyme
2.5. Ảnh hưởng đối với vitamin
3. QUÁ TRÌNH XẤY KHÔ
4. MỘT SỐ CHẤT PHỤ GIA SỬ DỤNG TRONG BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN SẢN
PHẨM THUỶ SẢN 1. QUÁ TRÌNH ĐÔNG LẠNH-TRỮ LẠNH

1.1. Quá trình đông lạnh
 Phương pháp đông lạnh (< 00C) thường sử dụng bảo quản lương thực thực phẩm
đối với sản phẩm động vật.
 Đông lạnh Sự biến đổi mô bào  phẩm chất sản phẩm
 Phụ thuộc: nhiệt độ (cao hay thấp), thời gian (lâu hay mau), phương cách đông
lạnh (nhanh hay chậm)
1.1.1. Sự hình thành các tinh thể đá
Nước (dịch nội bào, gian bào và ngoại bào) kết tinh khi nhiệt độ môi trường giảm thấp
dần và hình thành tinh thể đá ở 00C, theo trình tự: 1.1.2. Đặc điểm


Các hạt nýớc gia tăng kích thýớc

Kích thýớc tới hạn
Mầm tinh thể đá (Quá trình chậ
m đông)

Tinh thể đá
 > 0
0
C
 = 0
0
C
 < 0
0
C
• Vài tinh thể đá biến mất
(d). Nhiệt độ đông lạnh đi từ ngoài vào trong
1.1.3. Ảnh hưởng của quá trình đông lạnh
1.1.3.1. Thay đổi trạng thái vật lý
Pha lõng

Pha rắn

Phẩm chất (Rã đông)
1.1.3.2. Thay đổi phẩm chất
(a). Quá trình đông lạnh chậm
Các chất hoà tan 
(dịch ngoại bào)

Hoạt tính của Enzyme 

Sản phẩm bị thối rữa
(b). Quá trình đông lạnh nhanh
Các tinh thể đá hình thành nội bào ngoại bào

Nước nội bào không bị thất thoát

Phẩm chất sản phẩm ít chịu ảnh hưởng

1.1.4. Lợi và bất lợi của quá trình đông lạnh

 Lợi ích
(1). Giảm thiểu các phản ứng sinh hoá học
(2). Hạn chế sự phát triển của vi sinh vật
(3). Gia tăng thời gian dự trữ sản phẩm
(4). Phẩm chất giảm dần theo thời gian và nhiệt độ bảo quản
Đối với cá: nhiệt độ thích hợp (-300C)  Chi phí cao
Thực phẩm: -200C đến –180C
 Bất lợi
Giảm giá trị cảm quan
1.2. Quá trình trữ lạnh - ướp lạnh - ướp đá

Nýớc còn lại trong tế bào
kết tinh
lõn
g
 rắn  thể tích 9%
Lipid và sản phẩm chuyển
hoá lipid


2.1. Ảnh hưởng của nhiệt độ cao đối với protein và NPN
• Protein bị biến tính (cấu trúc bậc 2,3 và 4 bị phá hủy)
• Myosin cơ biến tính tùy thuộc môi trường sống (cá vùng nhiệt đới ít biến tính so
cá vùng ôn đới)
• Actin cơ biến tính tùy thuộc loài cá
Tạo độ dai: Elastin trương phồng
Tạo độ cứng: Actomyosine (trạng thái cơ co) biến tính tạo gel, tạo gel gia tăng khi nhiệt
độ cao, thời gian đun nấu dài (tạo gel actomyosine > 5.5%)
Tạo độ nhầy: Collagen bị đun nóng tăng tính hoà tan dạng dịch nhày gelatin, gelatin
đông đặc khi nhiệt độ thấp
Thay đổi màu sắc: Myoglobin làm thay đổi màu sắc phần nạc cá, hemocyanine (Cu) và
hemerythrine (NHI) làm thay đổi màu sắc của loài giáp xác

Tạo mùi formol: Trimetyl amin

Thời gian ýớp đá

Thủy phân protein

Amino acid tự do (Met, Cys)

Mùi khó chịu 2.2. Ảnh hưởng của nhiệt độ cao đối với lipid

• Tăng thủy phân triacylglycerol
• Tăng khử nước của glycerol
• Tăng phản ứng oxid hoá các acid béo không bảo hoà

dễ bị oxid hoá bởi các peroxid từ sự oxid hoá lipid
• Tiệt trùng: Sự phân hủy vitamin chậm hơn so vi sinh vật
• Phương pháp UHT (Ultra high temperatory) 1250C hoặc 1750C
Vitamin B1 mất 5%. Các vitamin khác hao hụt không đáng kể

3. QUÁ TRÌNH SẤY KHÔ-PHƠI KHÔ

• Nhiệt độ 50-600C, thời gian kéo dài Giảm lượng nước
• Tăng phản ứng xúc tác của enzyme: Sự biến đổi protein và glycogen
• Protein chưa bị biến tính, nhưng do tác động của enzyme nên khả năng ngấm
nước trở lại giảm.
• Phản ứng Maillard tăng, sản phẩm sậm màu

4. CHẤT PHỤ GIA

• Gia tăng thời gian dự trữ
• Tăng cảm quan
• Chất phụ gia được sử dụng theo tiêu chuẩn QĐ 867/1998 BYT INS: Internatinal numbering system
ADI: Acceptable daily intake (mg/kg thể trọng)