CÁCH VIẾT MỞ BÀI MỘT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VÀ TUYỂN
TẬP NHỮNG MỞ BÀI THAM KHẢO

I/ Cách viết phần mở bài:
1. Mục đích :
Mục đích của phần mở bài là nhằm giới thiệu vấn đề mà mình sẽ viết, sẽ
trao đổi, bàn bạc trong bài. Vì thế, khi viết Mở bài thưc chất là trả lời
câu hỏi : Anh (chị ) định viết, định bàn bạc vấn đề gì ? Các cách mở bài
dễ viết nhất :

a. Mở bài trực tiếp : Tức là trả lời thẳng vào việc đó.

Ví dụ : Phân tích bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu.

Mở bài trực tiếp : Nói đến Chính Hữu không thể khong nói đến bài thơ
“Đồng chí”.Bài thơ như một điểm sáng trong tập “Đầu súng trăng treo”-
tập thơ viết về đề tài người lính của ông.

b. Mở bài gián tiếp: Tức là dẫn ra một ý khác có liên quan gần gũi, sau
đó, nêu vấn đề sẽ bàn trong bài. Để bài viết có không khí tự nhiên và có
chất văn, người ta thường mở bài theo kiểu gián tiếp. Có nhiều cách mở
bài gián tiếp này nhưng tựu trung có 4 cách cơ bản:

Cách 1: Diễn dịch (suy diễn )

Cách 2: Quy nạp

Cách 3: Tương liên (tương đồng )

Cách 4: Tương phản (đối lập )



Thời gian vẫn trôi đi và bốn mùa luôn luân chuyển. Con người chỉ xuất
hiện một lần trong đời và cũng chỉ một lần ra đi mãi mãi vào cõi vĩnh
hằng. Nhưng những gì là thơ, là văn, là nghệ thuật đích thực…thì vẫn
còn mãi mãi với thời gian. Truyện Kiều của Nguyễn Du là một tác phẩm
nghệ thuật như thế, đặc biệt là đoạn thơ viết về Cảnh ngày xuân – một
mùa xuân mới mẻ, tinh khôi và giàu sức sống.

Đề : Cảm nhận về người lính lái xe trong “Bài thơ về tiểu đội xe
không kính”

Có những tác phẩm đọc xong, gấp sách lại là ta quên ngay, cho đến lúc
xem lại ta mới chợt nhớ là mình đã đọc rồi. Nhưng cũng có những cuốn
sách như dòng sông chảy qua tâm hồn ta để lại những ấn tượng chạm
khắc trong tâm khảm.“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” là một tác
phẩm như thế. Nhà thơ Phạm Tiến Duật đã xây dựng một tượng đài
bằng thơ về người chiến sĩ hồn nhiên, ngang tàng và ngạo nghễ thời đại
chống Mĩ. Đề : Phân tích khổ thơ đầu của bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của
Huy Cận.

Chàng Huy Cận khi xưa hay sầu lắm
Nỗi nhớ thương không biết đã tan chưa?
(Mai sau)

Trước cách mạng tháng Tám, thơ Huy Cận thường u sầu ảo não. Nhưng
từ khi cách mạng tháng Tám thành công đã tiếp thêm cho thơ ông một
luồng sinh khí mới, những trang thơ dạt dào niềm vui khi viết về cuộc

mà còn là lời ca ngợi những con người đang ngày đêm miệt mài lao
động cống hiến cho Tổ quốc.

=> Đây là cách mở bài gián tiếp: Khái quát sự nghiệp sáng tác của tác
giả đến tác phẩm cụ thể.

Mở bài 3:

Được xây dựng theo một cốt truyện dân gian "Chuyện người con gái
Nam Xương" của Nguyễn Dữ có thể coi là một tác phẩm hay nhất trong
cuốn "Truyền kỳ mạn lục". Nhân vật chính của tác phẩm là Vũ Thị Thiết
(Vũ Nương) - một người con gái quê ở Nam Xương đẹp người đẹp nết.
Không chỉ có vậy, khi nhắc đến nhân vật này người đọc không thể quên
được nỗi oan khổ vô bờ mà nàng phải chịu vì người chồng đa nghi thô
bạo.

=> Đây là cách mở bài gián tiếp: Dẫn dắt vấn đề kèm theo sự đánh giá
của người viết.

4.Nguyễn Duy thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng
chiến chống Mĩ cứu nước. Nguyễn Duy nổi tiếng với các bài thơ như :
“Tre Việt Nam”, “Hơi ấm ổ rơm”, Hiện nay, Nguyễn Duy vẫn tiếp tục
sáng tác, ông viết đều những bài thơ tài hoa, đậm chất suy tư. “Ánh
trăng” (1978) là một trong những bài thơ của Nguyễn Duy được nhiều
người ưa thích bởi tình cảm chân thành, sâu sắc, tứ thơ bất ngờ, mới lạ :

5, Có một nhà văn đã nói rằng : "Không có câu chuyện cổ tích nào đẹp
bằng chính cuộc sống viết ra". Cuộc chiến tranh chống Mĩ của dân tộc ta
với biết bao câu chuyện đã trở thành huyền thoại được các nhà văn ghi
lại như những câu chuyện cổ tích hiện đại. Trong số ấy phải kể đến


9.Đọc “Bếp lửa” của Bằng Việt tôi đã mường tượng ra một chàng trai trẻ
trong cái giá lạnh của mùa đông Ki-ép ở đất nước U-crai-na xa xôi
đương cặm cụi sưởi ấm những nguồn thương qua từng chữ, từng câu mà
được thắp lên ngọn lửa đượm đà của một thời thơ ấu đẹp đẽ sống bên
người bà yêu dấu Đến nay đã hơn bốn thập kỉ kể từ khi bài thơ ra đời,
ta thực khó rõ đã có bao nhiêu trái tim rung cảm mỗi khi đến với “Bếp
lửa”. Chỉ biết đằng sau mạch cảm xúc dạt dào của hoài niệm kia sẽ là gì
nếu không phải một tình lan tỏa với cái nóng, cái nồng đượm của “Bếp
lửa quê nhà”, với sự ấm áp, ấp iu của “ngọn lửa tình người”.

10. Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận là một "bài thơ cuộc đời". Bài thơ
được sáng tác năm 1958 nhân một chuyến đi thực tế ở vùng mỏ Hòn
Gai, Cẩm Phả. Thông qua một đêm đánh cá của đoàn thuyền lớn trên
biển, tác giả ca ngợi kiểu lao động mới mẻ của người lao động tràn đầy
lạc quan tin tưởng, làm chủ thiên nhiên, biển cả bao la. Qua bài thơ ta
cảm nhận được không khí lao động khẩn trương, hăng say, nhộn nhịp
của miền Bắc thời kì xây dựng CNXH.

11. Phạm Tiến Duật là một trong những nhà thơ tiêu biểu của thế hệ nhà
thơ trẻ những năm kháng chiến chống Mĩ. Bản thân là anh bộ đội
Trường Sơn, tác giả cảm thông và hiểu rõ tâm tình người lính, nhất là
người chiến sĩ vận tải dọc Trường Sơn chở vũ khí, quân trang từ hậu
phương lớn ra tiền tuyến lớn. Cùng với thế hệ thanh niên hăng hái "Xẻ
dọc trường sơn đi cứu nước / Mà lòng phơi phới dậy tương lai" Phạm
Tiến Duật mang niềm vui hăm hở của tuổi trẻ ra chiến trường. Nhà thơ
đã tạo cho mình một giọng điệu thơ rất lính : khỏe khoắn, tự nhiên, tràn
đầy sức sống, tinh nghịch tươi vui mà giàu suy tưởng. Bài thơ về tiểu đội
xe không kính là tác phẩm tiêu biểu nhất của giọng thơ ấy, của hồn thơ
ấy.


15. Nguyễn Thành Long là một cây bút có tên tuổi về truyện ngắn được
nhiều bạn đọc ưa thích. Các tác phẩm của ông thường phản ánh các cuộc
sống sôi động đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ trên đất nước. Truyện
ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” là truyện ngắn như vậy. Truyện đã khắc hoạ được
chân dung của người lao động mới, đó là anh thanh niên với những
phẩm chất đáng quí: cởi mở, hiếu khách, yêu công việc, khiêm tốn và có
phong cách thật đẹp.

16.Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta đã góp thêm
những trang vàng vào lịch sử dân tộc. Đã có rất nhiều văn nghệ sẽ đã có
được cảm hứng sáng tác từ đề tài này. Chính vì vậy đây cũng là giai
đoạn văn học có nhiều thành công góp phần làm rạng rỡ nền văn học
nước nhà. "Những ngôi sao xa xôi" của nữ tác giả Lê Minh Khuê là một
trong những đóng góp như vậy. Nhân vật chính của tác phẩm là Phương
Định - một cô gái đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc.

17.Chúng ta đã từng biết đến hình ảnh những chiến sĩ lái xe Trường Sơn
qua tác phẩm "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật.
Họ là những chiến sĩ trẻ trung sôi nổi can trường mang trong mình khát
vọng thống nhất non sông. Và một lần nữa chúng ta lại được gặp hình
ảnh những con người gan dạ trẻ trung trên tuyến đường Trường Sơn qua
tác phẩm "Những ngôi sao xa xôi" của Lê Minh Khuê. Đó là ba cô gái
nhỏ nhắn xinh xắn trong một tổ trinh sát mặt đường. Nhân vật chính
trong tác phẩm và cũng là người kể chuyện là Phương Định - một cô gái
Hà Nội. Nhân vật đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng đông đảo bạn
đọc.