Phương pháp sơ cấp
Ngộ độc thuốc trừ sâu
phospho hữu cơ
4 loại phospho hữu cơ đã và đang được sử dụng phổ biến ở nước ta là:
- Thiophốt (Parathion) màu vàng, mùi tỏi, dạng nhũ tương.
- Vôfatốc (methyl parathion) màu nâu thẫm (dạng nhũ tương) hoặc màu
đỏ tươi (dạng bột) mùi cỏ thối.
- Dipterec dạng tinh thể, màu trắng.
- DDVP (dichloro diphenyl vinyl phosphat) màu vàng nhạt.
Phospho hữu cơ xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, da, niêm mạc
(nhất là mắt) và chủ yếu là đường tiêu hóa (do bàn tay dính thuốc, ǎn
uống nhầm, tự tử, đầu độc ).
Triệu chứng ngộ độc phospho hữu cơ: có 2 nhóm triệu chứng chính:
- Giống muscarin: kích thích hệ thần kinh phó giao cảm, gây:
* co đồng tử (có khi co nhỏ như đầu đinh,
* tǎng tiết (vã mồ hôi, nhiều nước bọt),
Phương pháp sơ cấp
* tǎng co bóp ruột: đau bụng, nôn mửa,
* co thắt phế quản: tím tái, phù phổi, có thể liệt hô hấp,
* hạ huyết áp.
- Giống nicotin: kích thích các hạch thần kinh thực vật và hệ thần kinh
trung ương.
* giật cơ, co cơ: co giật mi mắt, cơ mặt, rút lưỡi, co cứng toàn thân
* rối loạn phối hợp vận động
* hoa mắt, chóng mặt, run, nói khó, nhìn lóa, nặng thì hôn mê.
Thường thì chẩn đoán không khó, nếu là vô tình bị ngộ độc, thì triệu
chứng quan trọng và khá đặc trưng là đồng tử co nhỏ, vã mồ hôi và
nước bọt tiết nhiều
- Xét nghiệm máu: hoạt độ men cholinesterase bình thường ở nam giới
là 2,54 ? 0,53 micromol, nữ giới: 2,18 ? 0,51 micromol. Nếu giảm 30%
là nhiễm độc nhẹ, giảm 50%: nhiễm độc vừa, giảm trên 70% là nhiễm

ngừng atropin.
- Dung dịch PAM 2,5% (biệt dược Pralidoxime, Contrathion) giúp
phục hồi hoạt tính men cholinesterase. Chỉ dùng trước 36 giờ kể từ khi
nhiễm độc, dùng sau 36 giờ ít hiệu quả.
Liều dùng: lúc đầu tiêm tĩnh mạch 1-2g, sau đó nhỏ giọt tĩnh mạch mỗi
giờ 0,5g hoặc cách 2-3 giờ tiêm tĩnh mạch 1 lần 0,5-1g. Tổng liều tối
đa là 3000mg. Tiêm tĩnh mạch rất chậm 200-500mg trong 5-10 phút.
Dùng đúng chỉ định và đúng liều, tiến triển tốt rất nhanh: giảm hôn mê,
vật vã, giảm mất phản xạ và rút ngắn thời gian điều trị.
- Truyền dung dịch glucose, thở oxy, hô hấp hỗ trợ, chống co giật,
kháng sinh
- Chống chỉ định: morphin, aminophyllin.
- Chế độ dinh dưỡng: kiêng mỡ, sữa. Nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch
trong vài ngày đầu. Khi bệnh đã ổn định, có thể cho ǎn đường và đạm
qua sonde.