Khái quát về nền kinh tế Mỹ
Chương 11: Lời kết phía sau
kinh tế học
Christopher Conte, nguyên biên tập viên và phóng viên của Wall Street
Journal
Albert R. Karr, nguyên phóng viên của Wall Street Journal
Lời kết: PHÍA SAU KINH TẾ HỌC
Như các chương khác nhau của cuốn sách này đã giải thích, lao động,
nông nghiệp, các doanh nghiệp nhỏ, các tập đoàn lớn, các thị trường tài
chính, Hệ thống dự trữ quốc gia, và chính phủ tất cả tác động qua lại
lẫn nhau theo những cách thức phức tạp để tạo ra sự vận hành của hệ
thống kinh tế Mỹ.
Đó là một hệ thống được thống nhất bởi một cam kết có tính triết học
đối với ý tưởng về những thị trường tự do. Nhưng, như đã nói, mô hình
thị trường giản đơn đã đơn giản hóa quá mức những trải nghiệm thực tế
của Mỹ. Trong thực tế, nền kinh tế Hoa Kỳ thường xuyên dựa vào
chính phủ để điều tiết các doanh nghiệp tư nhân, giải quyết những nhu
cầu chưa được đáp ứng bởi các doanh nghiệp tự do, phục vụ như là một
tác nhân kinh tế sáng tạo, và bảo đảm một giới hạn ổn định nhất định
đối với toàn bộ nền kinh tế.
Khái quát về nền kinh tế Mỹ
Cuốn sách này cũng đã cho thấy rằng hệ thống kinh tế Mỹ được đánh
dấu bởi những thay đổi gần như liên tục. Tính năng động của nó
thường đi cùng với những mất mát và trục trặc - từ việc củng cố lĩnh
vực nông nghiệp đã đẩy nhiều nông dân ra khỏi đất đai cho đến việc cơ
cấu lại hàng loạt trong lĩnh vực chế tạo làm cho việc làm trong các nhà
máy truyền thống giảm mạnh vào thập kỷ 1970 và 1980. Tuy nhiên,
như người Mỹ nhìn nhận, mất mát này cũng mang lại những kết quả
lớn lao. Nhà kinh tế học Joseph A. Schumpeter đã nói rằng, chủ nghĩa
tư bản tiếp thêm sinh lực cho chính nó thông qua “sự hủy diệt sáng
tạo”. Sau khi tái cơ cấu, các công ty - thậm chí toàn bộ các ngành công

và các loại ô tô chạy bằng xăng dầu đủ để hạn chế việc thải ra khí
điôxit cácbon và các loại khí nhà kính khác được coi là nguyên nhân
gây ra sự ấm lên của trái đất.
Do quy mô nền kinh tế quá lớn nên Hoa Kỳ nhất thiết sẽ phải là một tác
nhân chủ chốt trong những vấn đề như vậy. Nhưng sự giàu có của Mỹ
cũng làm phức tạp thêm vai trò của nó. Hoa Kỳ, một nước đã đạt mức
sống cao, có quyền gì để yêu cầu các nước khác tham gia nỗ lực vào
những hoạt động có thể kiềm chế tăng trưởng để bảo vệ môi trường?
Khái quát về nền kinh tế Mỹ
ở đây không có câu trả lời dễ dàng. Nhưng khi Mỹ và các quốc gia
khác chạm trán với những thách thức kinh tế cơ bản, các câu hỏi như
vậy sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Chúng nhắc nhở chúng ta rằng
trong khi một nền kinh tế mạnh có thể là một điều kiện tiên quyết đối
với tiến bộ xã hội thì nó không phải là mục đích cuối cùng.
Bằng nhiều cách thức - có thể kể ra một vài cách như truyền thống giáo
dục công chúng, các chính sách điều tiết môi trường, những quy định
cấm phân biệt đối xử, và các chương trình của chính phủ như Bảo hiểm
y tế và An sinh xã hội - người Mỹ đã thường xuyên thừa nhận nguyên
tắc đó. Như cựu thượng nghị sĩ Mỹ Robert Kennedy, em trai của cố
Tổng thống John F. Kennedy, đã giải thích trong năm 1968, các vấn đề
kinh tế là quan trọng, nhưng tổng sản phẩm quốc dân “không bao gồm
nét đẹp của áng thơ văn hay sức mạnh của những cuộc hôn nhân của
chúng ta; khả năng hiểu biết của cuộc tranh luận đại chúng hay tính
liêm trực của công chức chúng ta. Nó không đánh giá được trí tuệ hay
dũng khí của chúng ta; không đánh giá được sự thông minh hay kiến
thức của chúng ta; không đánh giá được lòng trắc ẩn hay sự cống hiến
cho đất nước của chúng ta; tóm lại, nó đánh giá được mọi thứ trừ
những gì làm cho cuộc sống là có giá trị. Và nó có thể nói cho chúng ta
mọi điều về nước Mỹ trừ việc tại sao chúng ta tự hào là người Mỹ”.