Cách mạng và phản cách mạng ở Đức
Những người tiểu tư sản
XVIII. Những người tiểu tư sản
Ngày 02 tháng 10 năm 1852
Trong bài báo trước, chúng tôi đã chỉ ra rằng cuộc đấu tranh giữa một
bên là các chính phủ Đức với một bên là Quốc hội Phran-phuốc, cuối
cùng, đã đạt tới tột đỉnh đến nỗi trong những ngày đầu tháng Năm, một
phần lớn nước Đức đã công khai nổi dậy; trước hết là Đre-xđen, sau là
Pphan-xơ thuộc Ba-vi-e, nhiều bộ phận của miền sông Ranh thuộc Phổ
và sau cùng là Ba-đen.
Trong tất cả các trường hợp, những lực lượng chiến đấu thực sự của
quân khởi nghĩa, cái hạt nhân đó, cái hạt nhân gồm những người đầu
tiên cầm vũ khí và chiến đấu với quân đội, là những công nhân thành
thị. Một bộ phận những tầng lớp dân cư nghèo ở nông thôn, - những cố
nông và những tiểu nông, - nói chung là đi theo công nhân, sau khi
cuộc xung đột đã nổ ra. Đa số thanh niên của tất cả các giai cấp ở dưới
giai cấp các nhà tư bản đều đứng trong hàng ngũ của quân khởi nghĩa,
ít ra cũng là trong một thời gian, nhưng cái mớ chắp nhặt hỗn tạp gồm
những đám thanh niên ấy đã nhanh chóng thưa dần đi khi tình thế càng
trở nên nghiêm trọng hơn. Đặc biệt là những sinh viên, những "đại biểu
của trí tuệ", như họ thích tự xưng như vậy, lại là những kẻ đào ngũ đầu
Cách mạng và phản cách mạng ở Đức
tiên, trừ phi họ ở lại vì được đề bạt lên chức vụ sĩ quan, cái chức vụ mà
dĩ nhiên là hãn hữu lắm họ mới có được khả năng cần thiết để đảm
đương.
Giai cấp công nhân tham gia cuộc khởi nghĩa này, cũng như nó đã tham
gia bất cứ cuộc khởi nghĩa nào mang lại cho nó triển vọng hoặc là gạt
bỏ được một vài trở ngại trên con đường tiến tới nắm chính quyền và
tới cách mạng xã hội, hoặc ít ra là buộc được những giai cấp xã hội có
thế lực hơn, nhưng ít can đảm hơn, đi vào một con đường kiên quyết
hơn và cách mạng hơn con đường từ trước đến nay họ vẫn đi theo. Giai

Giai cấp những người tiểu tư sản ấy, mà nhiều lần chúng tôi đã nhấn
mạnh tầm quan trọng và ảnh hưởng của nó, có thể được coi là giai cấp
lãnh đạo cuộc khởi nghĩa tháng Năm 1849. Vì lần này, không có một
thành phố lớn nào của Đức là trung tâm của phong trào cách mạng, cho
nên giai cấp tiểu tư sản luôn luôn chiếm ưu thế trong những thành phố
vừa và nhỏ, đã nắm được quyền lãnh đạo phong trào. Vả lại, chúng ta
đã thấy rằng cuộc đấu tranh cho hiến pháp của đế chế và cho quyền hạn
của nghị viện Đức, chính là có liên quan đến lợi ích của giai cấp ấy.
Trong các chính phủ lâm thời thành lập ở tất cả các địa phương khởi
nghĩa, đại biểu của tầng lớp ấy của nhân dân chiếm đa số, vì vậy xét
Cách mạng và phản cách mạng ở Đức
quy mô hoạt động của họ ta có thể nhận định chung được khả năng của
giai cấp tiểu tư sản Đức. Như chúng ta sẽ thấy, nó chỉ có mỗi khả năng
phá hoại mọi phong trào tin cậy vào sự lãnh đạo của nó.
Giai cấp tiểu tư sản, vĩ đại về mặt khoe khoang, lại rất không có khả
năng hành động và lẩn tránh một cách nhút nhát khi cần phải làm một
cái gì nguy hiểm. Tính chất nhỏ nhen của những việc giao dịch buôn
bán và những hoạt động tín dụng của nó đã ảnh hưởng sâu sắc tới tính
cách riêng của nó khiến cho tính cách này mang dấu ấn của sự thiếu
nghị lực và thiếu tinh thần tháo vát, vì vậy phải thấy trước rằng hoạt
động chính trị của nó sẽ mang những đặc điểm ấy. Nên trên thực tế,
giai cấp tiểu tư sản đã khuyến khích cuộc khởi nghĩa bằng những lời lẽ
trống rỗng và những lời huênh hoang về những điều nó quyết định làm;
khi hoàn toàn trái với ý muốn của nó, cuộc khởi nghĩa đã nổ ra, thì nó
vội đoạt lấy chính quyền; nhưng nó chỉ sử dụng chính quyền đó để thủ
tiêu những kết quả của khởi nghĩa. ở bất cứ nơi nào mà một cuộc xung
đột vũ trang đã đưa tình hình đến một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng
thì bọn tiểu tư sản đều khiếp sợ tình hình nguy hiểm đối với chúng;
khiếp sợ thấy dân chúng coi trọng những lời kêu gọi chiến đấu huênh
hoang của chúng, khiếp sợ thấy chính quyền rơi vào chính tay mình; và

ở Hung-ga-ri. Sự can thiệp của một lực lượng lớn
quân đội Phổ đã đè bẹp cuộc khởi nghĩa ấy.
Cách mạng và phản cách mạng ở Đức
Ở vùng Ranh thuộc Phổ, những cuộc chiến đấu thực sự thì không lớn
lắm. Vì tất cả các thành phố lớn đều là những pháo đài có thành trì che
chở nên hoạt động của quân khởi nghĩa chỉ giới hạn ở một vài trận nhỏ.
Khi quân đội được tập hợp với một số lượng đầy đủ thì cuộc chống cự
vũ trang thất bại.
Trái lại, ở Pphan-xơ và ở Ba-đen thì một tỉnh giàu có và phì nhiêu và
một bang nguyên vẹn rơi vào tay quân khởi nghĩa. Ở đây, có đủ mọi
thứ: tiền bạc, vũ khí, quân lính, dự trữ chiến tranh. Ngay cả những binh
sĩ của quân đội chính quy cũng đi theo quân khởi nghĩa; hơn thế nữa, ở
Ba-đen, họ còn đứng ở hàng đầu. Nghĩa quân ở Dắc-den và ở vùng
Ranh thuộc Phổ đã hy sinh để tranh thủ thời gian cần thiết cho việc tổ
chức một phong trào ở miền nam Đức. Chưa bao giờ một cuộc khởi
nghĩa bộ phận ở địa phương lại ở vào một hoàn cảnh thuận lợi như
cuộc khởi nghĩa này. Người ta chờ một cuộc cách mạng nổ ra ở Pa-ri;
người Hung-ga-ri đã đến cửa ngõ thành Viên; trong tất cả các bang ở
miền trung Đức, không những nhân dân mà cả quân đội cũng cương
quyết ủng hộ khởi nghĩa và chỉ chờ cơ hội để công khai đi theo khởi
nghĩa. Thế nhưng phong trào một khi rơi vào tay giai cấp tiểu tư sản, là
bị thất bại ngay từ đầu. Các nhà cầm quyền tiểu tư sản, nhất là ở Ba-
đen, đứng đầu là ông Bren-ta-nô, bao giờ cũng đinh ninh rằng tiếm đoạt
địa vị và đặc quyền của vị chúa "hợp pháp", tức đại công tước, là phạm
tội đại nghịch. Họ ngồi vào các ghế bộ trưởng của mình nhưng vẫn
canh cánh trong lòng rằng như vậy là phạm tội. Người ta có thể trông
mong gì ở những tên nhút nhát ấy? Không những chúng để mặc cho
Cách mạng và phản cách mạng ở Đức
cuộc khởi nghĩa phát triển tự phát, không có sự lãnh đạo thống nhất và
do đó không đem lại hiệu quả gì, mà thật ra chúng còn làm hết sức

đánh bại hoàn toàn và cuộc cách mạng đầu tiên của nước Đức đã kết
thúc. Chú thích
[1] - Tên gọi bằng tiếng U-cra-i-na là Mu-ca-tre-vô