Những nét cơ bản về Chế Lan
Viên và bài thơ Tiếng hát con tàu
Câu 3 :Hiểu biết của em về những hình ảnh mang tính biểu
tượng trong bài thơ ”Tiếng hát con tàu”
Mở bài :
- Chế Lan Viên là nhà thơ lãng mạn nổi tiếng trước Cách mạng
tháng Tám với tập thơ “Điêu tàn” Bài
thơ “Tiếng hát con tàu” rút trong tập thơ “Ánh sáng và phù sa”
(1960) là một bài thơ thời sự đáp lại lời
kêu gọi của Tổ quốc đi khai hoang Tây Bắc.
- Viết về một nhiệm vụ lịch sử nhưng nhà thơ không thể hiện một
cách chung chung mà viết với một xúc
cảm chân thành, cuồng nhiệt và với những hình ảnh biểu tượng
càng làm nổi bật lên vẻ đẹp của bài thơ.
Một vùng đất tươi đẹp và anh hùng của Tổ quốc hiện lên thành
hình tượng thơ lấp lánh ánh sáng của trí
tuệ. Tâm hồn của thi sĩ đã hoá thành con tàu mộng tưởng, trở về
với nhân dân mà cũng là trở về với
chính lòng mình.
Thân bài:
- Nhan đề bài thơ Tiếng hát con tàu là một nhan đề mang ý nghĩa
biểu tượng.
+ Bởi lẽ trên thực tế, ở thời điểm bài thơ ra đời, chưa có một
đường tàu nào lên Tây Bắc.
 Vì thế, có thể hiểu con tàu ở đây là biểu tượng cho khát vọng đi
xa, vươn tới những vùng đất xa xôi,
đến với nhân dân, đến với đất nước.

Dường như tác giả muốn giải thích sơ bộ ý
nghĩa của các hình tượng được xây dựng trong bài thơ. Khổ thơ
được viết theo lối lý giải định nghĩa, một sự
lý giải nghiêng về triết lí, biện chứng => mang đậm chất trí tuệ.
Chúng ta đọc lên thấy có một giọng hùng
biện, tác giả lí giải về ý nghĩa của hình tượng Tây Bắc và mối liên
hệ giữa Tây Bắc với nhà thơ và Tổ quốc.
- Tây Bắc vừa có nghĩa là Tây Bắc - miền đất cực Tây của Tổ quốc.
Nhưng Tây Bắc không chỉ có ý
nghĩa đấy. Mà Tây Bắc còn có nghĩa là những miền xa xôi của Tổ
quốc, Tây Bắc còn là hiện thân của Tổ
quốc. Một thi sĩ đến với Tây Bắc cũng có nghĩa là đến với những
miền xa xôi, cũng có nghĩa là đến với nhân
dân vàTổ quốc. Nét độc đáo trong quan niệm của Chế Lan Viên ở
chỗ tác giả trông thấy Tây Bắc trong
chính mình.
- Tác giả sử dụng biện pháp tượng trưng: biến một vùng đất cụ
thể hạn hẹp thành một hình tượng có ý nghĩa
khái quát, mang tính biểu tượng, bởi vì nhà thơ tìm thấy mối liên
hệ giữa mình và cuộc sống. Mình là một
con tàu đang hăm hở đến với cuộc đời, còn cuộc đời đang bừng
lên một sức sống mới, đang mở lòng chào
đón sự trở về của mình, nghĩa là cái tôi và cái ta đã hoà hợp với
nhau, thì Tây Bắc không chỉ bó hẹp trong
một địa danh mà đã hoà chung vào nhịp sống của đất nước.__
Câu 5 : Cảm nhận của em về đoạn thơ :
Mở bài: -Đoạn thơ gồm chin khổ nằm ở đoạn hai của bài thơ Việt
Bắc
- Đoạn thơ thể hiện khát vọng về với Tây Bắc anh hùng, về với
nhân dân đậm đà tình nghĩa

kháng chiến
+ Điệp từ con nhớ tạo thành điệp khúc tha thiết. Xưng con thể hiện
sự gắn bó như ruột thịt
- Cảnh tượng thiên nhiên đặc trưng của núi rừng Tây Bắc
- Suy tưởng, triết lí của nhà thơ
+ Tình cảm, suy ngẫm của bản thân với nhân dân, đất nước
+ Triết lí về con người và không gian sinh sống của con người: đất
cũng có tâm hồn khi nơi đó là cội nguồn
của nỗi nhớ, của tình yêu, của sự sống con người
- Tình cảm với nhân dân kháng chiến được diễn đạt bằng tình yêu
lứa đôi
+ Tình cảm với thiên nhiên đất nước gắn với tình cảm giữa anh và
em
+ Những sự vật, sự việc có quan hệ khăn khít với nhau
+Khái quát lên một triết lí mới: tình yêu làm đất lạ hóa quê hương
+ Những kỉ niệm đẹp của thời kháng chiến còn sống mãi trong
lòng người
Kết bài: - Đoạn thơ là tâm hồn, tình cảm chân thành của nhà thơ
với nhân dân, với Tây bắc và với đất nước
- Những triết lí xúc động giàu tính thuyết phục
- Hồi tưởng; bút pháp so sánh tài tình