A. Đặt vấn đề
Việt Nam là một quốc gia có truyền thống sản xuất đường mía từ lâu đời. Cùng
với sự phát triển của ngành đường trên thế giới, nghề làm đường thủ công ở nước ta
cũng phát triển mạnh.
Trong thời kỳ Pháp thuộc, ngành đường nước ta phát triển một cách chậm chạp,
sản xuất thủ công là chủ yếu. Lúc này ta chỉ có 2 nhà máy đường hiện đại: Hiệp Hòa
(miền nam) và Tuy Hòa (miền trung). Theo thống kê năm 1939 toàn bộ lượng đường
mật tiêu thụ là 100.000 tấn.
Sau ngày hòa bình lập lại, dưới sự lãnh đạo của Đảng, lòng nhiệt tình lao động
của nhân dân ta cộng với giúp đở của các nước XHCN ngành đường nước ta ngày
càng bắt đầu phát triển. Trong những năm 1958 – 1960, chúng ta xây dựng 2 nhà
máy đường hiện đại Việt Trì và Sông Lam (350 tấn mía/ngày) và nhà máy đường
Vạn Điểm (1.000 tấn mía/ngày)
Khi đất nước thống nhất, chúng ta tiếp tục xây dựng thêm một số nhà máy đường
hiện đại ở miền Nam như: nhà máy đường Quảng Ngãi (1.500 tấn mía/ngày), Hiệp
Hòa (1.500 tấn mía/ngày), nhà máy đường Phan Rang (350 tấn mía/ngày), 2 nhà
máy đường tinh luyện Khánh Hội (150 tấn mía/ngày) và Biên Hòa (200 tấn
mía/ngày), gần đây ta xây dưng thêm 2 nhà máy đường mới: La Ngà (2.000 tấn
mía/ngày), Lam Sơn (1.500 tấn mía/ngày)
Với các nhà máy đường hiện đại và các cơ sở sản xuất đường thủ công, kết hợp
với sự phát triển nhanh chóng của kỹ thuật sản xuất đường, chắc chắn trong thời
gian tới nước ta sẽ có một nền công nghiệp đường tiên tiến nhằm đáp ứng nhu cầu
về lượng đường sử dụng cho nhân dân và góp phần xây dựng cho sự phát triển kinh
tế nước ta.
Tham gia rèn nghề tại Công ty cổ phần mía đường Hòa Bình –HASUCO chúng
tôi đã có cơ hội tìm hiểu rõ hơn về quy trình sản xuất đường mía .Đây là cơ hội lớn
để chúng tôi có thể tiếp cận quy trình sản xuất thực tế và có những hình dung mới
cho công việc ở tương lai .Không chỉ học hỏi được những kiến thức về công nghệ
,máy móc như chuyên nghành được học mà còn những kiến thức bổ ích trong công
tác quản lý ,điều hành công ty .Chính vì vậy ,chúng tôi xin tổng hợp và trình bày tất
cả những kiến thức thu thập được trong thời rèn nghề qua bản báo cáo này .

Phòng
kế
hoạch
đầu tư
Phòng
vật tư
Phòng
kế toán
tài
chính
CÁC PHÒNG BAN
HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊBAN KIỂM
SOÁT
Phòng
nông
vụ
Phân
xưởng
sửa
chữa
Phân
xưởng
động
lực
Phân
xưởng
chế
luyện
Phân
xưởng

thông phân phối trên cả miền
Sản phẩm chính của công ty là đường bao 50 kg, bao 20kg, và đường túi 0,5 –
1 kg
Mới ngày đầu thành lập, trong khi hệ thống vùng nguyên liệu chưa hoàn chỉnh,
thêm vào đó là sự tràn ngập sản phẩm đường của các công ty ngoại tỉnh nên những
năm đầu Công ty đã gặp không ít khó khăn trong sản xuất cũng như tiêu thụ sản
phẩm. Nhưng với những nỗ lực của Ban lãnh đạo cũng như toàn thể cán bộ, công
nhân viên Công ty, sau vài năm, sản phẩm của Công ty đã chiếm lĩnh được thị
trường trong tỉnh và vươn ra ngoài tỉnh.
Tháng 08 năm 2005, thực hiện chủ trương của Chính phủ về việc chuyển đổi
hình thức sở hữu đối với các doanh nghiệp Nhà nước, Công ty Mía đường Hòa Bình
đã tiến hành cổ phần hóa và đổi tên thành Công ty Cổ phần Mía đường Hòa Bình.
Hiện nay, vốn điều lệ của Công ty là 5 tỷ đồng, với 500 nghìn cổ phiếu mệnh giá
10.000 đồng được phát hành; trong đó, 40% là vốn Nhà nước, 60% vốn còn lại là do
cán bộ và công nhân viên Công ty đóng góp. Nhờ đó đã gắn kết được một cách chặt
chẽ lợi ích của người lao động với lợi ích chung của Công ty, góp phần nâng cao
được ý thức, trách nhiệm của họ trong công việc. Thật vậy, sau hơn hai năm cổ phần
hóa, giờ đây, diện mạo của Công ty cũng đã thay đổi: trụ sở làm việc rộng và đẹp
hơn, cơ sở vật chất được tăng cường; đời sống người lao động đã và đang từng bước
được cải thiện…
II-Quy trình sản xuất
Sơ đồ: Công nghệ sản xuất của Công ty CP Mía đường Hòa Bình
Bốc hơi
Sirô
Ly tâm
Mật rỉ Cồn Giấy
Bột
giấy
Bã mía
Hệ thống ép

H
2
O Mía HH
H
2
O t
o
= 50-65
o
C
``
Cân
Mía NL
Bãi Mía
Nạp Liệu
Cào Bằng
Cần Cẩu(2 cái)
Dao Băm 1
Dao Băm 2
Khỏa Bằng
Hút Từ
Ép 1
Gia Vôi Sơ Bộ
Lọc Tròn
Hút Mù
Bã
H
2
O Mía HH
Ép 3

Máy cẩu đưa mía lên bệ cân , cân xong lại dỡ sang bệ nạp ,từ từ đưa mía vào
băng tải
Nhà máy mía đường Hòa Bình sử dụng loai cẩu dầm, gồm dầm cầu và hộp
điện điều khiển. Có 2 cẩu, 1 cẩu được dùng để cẩu mía từ hôm trước đưa lên máy, 1
cẩu để cẩu mía mới.
2.5 Nạp liệu ( nạp nguyên liệu )
Sử dụng băng truyền mía để nạp nguyên liệu .
Băng truyền mía có hai loại : Băng truyền giải cao su và xích tấm
Băng truyền giải cao su có ưu điểm rẻ ,dễ chế tạo ,dễ lắp đặt,thích hợp cho nhà máy
mía đường loại nhỏ .
Băng truyền xích sắt kiểu tấm ,kết cấu phức tạp gồm nhiều tấm xích ,bánh đỡ ,chốt
bánh xích ,gối đỡ …chi phí chế tạo và bảo dưỡng lớn ,chi phí sắt thép nhiều
Nhà máy mía đường Hòa Binh sử dụng cả 2 loại băng truyền giải cao su và xích tấm
,điều này tiện cho việc linh hoạt trong sản xuất.
2.6 Cào bằng
Do đưa xuống băng tải, mía ở trạng thái lộn xộn, không đồng đều, do dó cần phải
san bằng lớp mía trên băng tải, đảm bảo độ đồng đều của lớp mía, tăng mật độ mía.
2.7 Dao băm
Kết cấu của dao băm bao gồm lưỡi dao ,thớt dao ,trục ,ổ bi ,bánh đà và motơ. : Mía
được băm thành từng mảnh nhỏ nhằm phá vỡ lớp vỏ cứng của cây mía làm tế bào
mía lộ ra, đồng thời san mía thành lớp ổn định trên băng tải và nâng cao mật độ mía
trên băng tải. Nhờ vậy:
- Nâng cao năng suất ép
- Nâng cao hiệu suất ép mía
Việc có 2 dao băm đảm bảo cho gần hết lượng mía được băm nhỏ .
class="bi x2 yb5 wd he"
2.8 Khỏa bằng
Sau khi mía được băm nhỏ được khỏa bằng tăng mật độ mía trên máy ép mía ,tăng
hiệu suất ép .
2.9 Hút từ

mía
Phần 2: LÀM SẠCH
2.1. Mục đích
Nước mía hỗn hợp bao gồm nước mía trong và tạp chất ( bùn, đất, ngọn mía,
cỏ,…).Thông thường, tạp chất chiếm 40%. Nhiệm vụ của quá trình làm sạch là loại
bỏ hết những tạp chất này để thuđuợc mật chè trong với pH = 5.6 – 6.0
Làm sạch là khâu rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nấu và
chất lượng đường thành phẩm sau này, đặc biệt là màu sắc và độ tinh khiết.
2.2. Bố trí thiết bị tại xưởng làm sạch
GN1A GN1B
A
GN3B
GN2B GN3AGN2Adự bị
Lắng
Lọc chân
không
SO
2
Ca(OH)
2
BH1 BH2 dự bị BH4BH3
2.3. Quy trình làm sạch
Nước hỗn hợp ← Gia vôi
↓
Gia nhiệt 1
↓
Sông tẩy SO
2
lần 1
↓

Sau khi nước mía chảy ra trong, ngừng gia vôi, ngừng khuấy trộn
Làm sạch cáu bẩn trong thiết bị
Nồng độ Ca(OH)
2
từ 18 – 20 Bx
2.4.2. Gia nhiệt
2.4.2.1. Mục đích
Nhiệt độ có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đường.Tuy nhiên, nhiệt độ luôn
phải hợp lý, không quá cao, cũng không quá thấp, đồng thời, việc tăng nhiệt cũng
phải từ từ, tránh hiện tượng cháy đường.
Nhà máy mía đường Hòa Bình đã lựa chọn phương pháp gia nhiệt nhiều lần
Gia nhiệt 1: 60 – 65
0
C
Gia nhiệt 2: 100 – 105
0
C
Gia nhiệt 3: 125 – 128
0
C
2.4.2.2. Thiết bị gia nhiệt
Hệ thống có tất cả 7 nồi gia nhiệt, trong đó, mỗi bước gia nhiệt có 2 nồi, 1 nồi
dự bị.Mỗi nồi là 12 trình và 10 ống. Nước mía sẽ được bơm qua tất cả 10 ống trong
nồi, đồng thời nhiệt độ cũng tăng lên trong quá trình bơm.
2.4.2.3. Tình trạng không bình thường và xử lý hỏng hóc
a. Nhiệt độ gia nhiệt quá cao
Nguyên nhân: + van hơi nước mở quá lớn
+ lượng nước mía đưa đến quá ít
+ Nhiệt kế không chính xác
Khắc phục : + Đóng van hơi bé lại

2
Lò đốt lưu huỳnh đưa liệu vào phía trước kiểu cố định, đặt ở tầng 1, hệ thống
ống dẫn đưa lên sông tẩy.
Ban đầu lưu huỳnh dạng bột, được đưa vào lò đốt, kết hợp với O
2
không khí, ở
nhiệt độ 360
0
C thì hóa hơi. Qua hệ thống làm mát, khí sunfuro đưa tới nhiệt độ 80
0
C
rồi xông tẩy vào nước mía sau khi gia nhiệt 1.
2.4.4. Lắng
2.4.4.1. Mục đích
Lắng là quá trình phân ly chất rắn khỏi chất lỏng mới để thu được nước mía
trong, sạch và nước bùn.
2.4.4.2. Thiết bị lắng
Thiết bị lắng kiểu liên tục, bên trong máy có 5 tầng, tầng đỉnh là tầng ngưng
tụ, tầng đáy là tầng nước bùn đặc. Ba tầng ở giữa là tầng lắng kết tủa. Ở chính giữa
bộ lắng lắp 1 trục trung tâm ống đồng tâm có thể quay. Nước mía trong thì lần lượt
được dẫn ra từ ống nhiều lỗ hình vuông vòng khuyên ở đỉnh mỗi tầng. Nước bùn thì
từ tầng thấp nhất đáy hình côn của tầng bùn đặc được ép đến máy lọc hút chân
không.
Sử dụng chất trợ lắng A130.A130 không phải tốt, thường sử dụng để xử lý
môi trường, tuy nhiên nhà máy vẫn sử dụng vì A130 vẫn có thể áp dụng trong thực
phẩm và giá thành rẻ.
2.4.5. Lọc chân không
2.4.5.1. Mục đích
Trong nước bùn vẫn còn chứa khoảng 95% nước đường. Bộ phận lọc để thu
hồi nốt phần đường còn lại.

0
C 80 - 90
1.8 kg/cm
2
Bx 45 – 50 Bx 50 – 55 Bx 60 – Bx 65
Bơm ly tâm dẫn nước mía sạch qua máy gia nhiệt vào nồi bốc hơi hiệu 1 và
dùng nước thải của tuocbin hơi, làm hơi nước gia nhiệt. Sau đó, hơi nước đường của
hiệu 1 đi vào bộ gia nhiệt của hiệu 2 làm nóng nước đường từ hiệu 1 chảy vào hiệu
2. Tương tự cho tới các hiệu tiếp theo. Cuối cùng là hiệu 5, hơi nước đường đi vào
thùng ngưng tụ rồi dùng bơm chân không để hút các khí không ngưng được ra và ở
đó tạo ra độ chân không cho hiệu cuối cùng.
Để tiết kiệm thì các hiệu sau sử dụng hơi thứ của hiệu trước.
Hệ thống cung cấp hơi từ lò đốt, nước lấy từ nước sông Đà. Nước sông Đà sẽ qua hệ
thống làm mềm nước , rồi gia nhiệt, làm bốc hơi và bơm cao áp để bơm tới những
khu cần thiết. Nguyên liệu đốt 1 phần từ bã mía khô từ xưởng ép.
Nồi 1
Nồi 2
Nồi
3(dự
Nồi 4
Nồi 5
PHẦN 3: NẤU ĐƯỜNG
3.1. Mục đích
Nấu đường là khâu quan trọng nhất quyết định hiệu quả kinh tế của nhà máy.
Hiện nay nhà máy đang ứng dụng phương pháp nấu đường ba giai đoạn, về cơ bản
đã đạt được các yêu cầu như sản xuất nhiều đường, sản xuất đường tốt, các loại
đường non được phân thành ba loại có độ thuần cao, trung bình và thấp chính là
đường non A, B, C. Sau đây sẽ là phương pháp nấu luyện đường theo ba giai đoạn.
3.2. Nguyên liệu
3.2.1. Mật chè:

C
+ Buồng bốc : nhiệt độ 60 – 65
0
C
Lưu ý: - Nhiệt độ lớn hơn đường sẽ bị cháy ảnh hưởng đến màu sắc, chất lượng của
đường.
- Nước ngưng với nhiệt độ cao sẽ được đưa đến những nơi cần nước nóng trong
nhà máy.
Xông tẩy
Chú ý: Có 2 nồi nấu đường A giống nhau, chỉ khác nhau về dung tích.
A
Non
C
Non
B
Non
A
C Giốn
g
(C,
B)
B
Mật B
Mật chèMật A2
Mật A1
Mật
C
Trợ tinh
Li tâm
Cát