Tìm hiểu Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm I.Giới thiệu chung
1.Tác giả

-Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585), hiệu Bạch Vân cư sĩ.
Là ông quan thanh liêm , chính trực.Là nhà thơ lớn của dt.

- Cuộc đời :

+ Nhỏ: ông được cho theo học người thầy nổi tiếng là
Bảng Nhãn Lương Đắc Bằng.

+ Lê suy thoái ( Lê Uy Mục, Tương Dực )-> Mạc Đăng
Dung -> nhà Mạc (1526), NBK ( 36 tuổi ) , thi đỗ tiến sĩ,
làm quan triều Mạc.

+ 8 năm sau , ông dâng sớ vạch tội và xin chém đầu 18
lộng thần. Vua không nghe , ông cáo quan về ở ẩn,vẫn
canh cánh việc nước->thuyết : hành –tàng, xuất – xử của
người xưa (TQ: Lã Vọng, Đào Tiềm, VN:Tô Hiến Thành,
Chu An, Ng. Trãi).Oâng dựng am Bạch Vân-> BV cư sĩ,
dạy học có nhiều hoc trò đỗ đạt làm quan-> Tuyết Giang
phu tử.

2.Sáng tác

-“Bạch Vân am thi tập”
-“Bạch Vân quốc ngữ thi tập”


chỉ lo việc đồng áng giữa thôn quê để tâm hồn ung dung
tự tại mặc những thú vui khác của người đời.

=> Hai câu thơ thể hiện quan niệm về cs nhàn tản, gần
gũi với dân.

2.Hai câu thực

“Ta dại ta ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn người đến chốn lao xao ”

-từ ngữ đối lập:
ta >< người
dại >< khôn
vắng vẻ>< lao xao

- NBK đã tạo nên hệ thống từ ngữ đối lập nhau nhằm bộc
lộ rõ thái độ của mình: cho thấy sự khác biệt giữa ông &
những người khác đó là cách lựa chọn cho mình một cuộc
sống” lánh đục tìm trong”.

- “nơi vắng vẻ’-> yên ả, êm đềm.
- “ chôn lao xao”-> xô bồ, ồn ả, đầy những ganh đua, thủ
đoạn-> chốn cửa quyền.

Như vậy “Dại “ ở đây thể hiện một lối sống cao đẹp , một
tư tưởng , nhân cách thanh cao, k màng danh lợi , k nuôi
cơ mưu, không chịu luồn cúi, mua danh , bán tước, tham
những điều phù phiếm.Đây là cách nói ngược , dại thực
chất là khôn , còn khôn thực ra lại là dại .


=>Con người thuận theo tự nhiên , hòa hợp với thiên
nhiên, mùa nào thức ấy, mùa nào ứng với thu vui ấy.

Nguyễn Bỉnh Khiêm hòa cùng sinh hoạt của người nông
dân. Ta không còn thấy một Trạng Trình,không thấy tư thế
cao ngạo , chiễm trệ của một ông quan mà chỉ hiện lên ở
đây một lão nông tri điền

=>NBK chọn cho mình một cuộc sống hợp với tự nhiên,
hòa với đời thường , bình dị mà không kém phần thanh
cao.

3.Hai câu kết

“Rượu đến cội cây ta sẽ uống
Nhìn xem phú quí tựa chiêm bao ” - Triết lí: danh vọng ,tiền tài cũng chỉ là phù du , hư vô .Tất
cả sẽ vô nghĩa sau một cái khép mắt khẽ khàng. =>cái
nhìn của một bậc đại nhân, đại trí.

->ý nghĩa: Con người sống ở trên đời nên thuận theo lẽ
đời, thuận theo tự nhiên, sông sao cho thanh thản. Đùng
vì dục vọng của mình mà bất châp tất cả.Tât cả rồi chỉ
như một giấc mơ.

Liên hệ với những bài thơ khác của các nhà thơ cùng thời
ta thấy được đây là cái nhìn tích cực của một thời đại và