NHỮNG YẾU TỐ TIÊN
LƯỢNG CUỘC SINH
1. Khái niệm chung:
Tiên lượng cuộc đẻ là sự đánh giá của thầy thuốc sau khi thăm khám một sản phụ
để dự đoán một cuộc đẻ sắp tới sẽ diễn ra bình thường hay khó khăn, có phải can
thiệp không và can thiệp bằng cách nào để đảm bảo an toàn cho mẹ và con, phòng
ngừa tai biến có thể xảy ra trước, trong và sau khi đẻ.
Tiên lượng cuộc đẻ không dễ, đòi hỏi thầy thuốc phải có kiến thức và kinh
nghiệm, thái độ nghiêm túc trong khám và theo dõi sản phụ mới có thể tiên lượng
được tốt, không để xảy ra tai biến.
* Quan niệm một cuộc đẻ bình thường:
- Sản phụ đẻ tự nhiên theo đường dưới sau cuộc chuyển dạ xảy ra bình thường.
- Trong chuyển dạ không phải can thiệp bất cứ thuốc gì, thủ thuật hoặc phẫu thuật
nào.
- Không có biến cố nào xảy ra cho mẹ và con khi chuyển dạ, khi đẻ và sau khi đẻ.
Cụ thể:
- Mẹ khỏe mạnh không có bệnh cấp hoặc mãn tính, không có dị tật và di chứng (
toàn thân, sinh dục, không có tiền sử đẻ khó, băng huyết )
- Không có biến cố trong có thai lần này.
- Tuổi thai 38-42 tuần
- Thai một, ngôi chỏm.
- Chuyển dạ tự nhiên.
- Cơn co tử cung bình thường theo tiến triển cuộc chuyển dạ.
- Nhịp tim thai ổn định trong suốt thời kỳ chuyển dạ.
- Ối bình thường (không đa ối, thiểu ối, nước ối không có phân su, không vỡ ối
non )
- Thời gian chuyển dạ bình thường 16-18 giờ
- Thời gian rặn đẻ < 60 phút.
- Thai sổ tự nhiên không can thiệp ( trừ cắt tầng sinh môn)
- Không phải dùng thuốc gì kể cả thở oxy
- Dây rốn ngắn, thắt nút, sa dây rau.
2. Yếu tố phát sinh trong chuyển dạ :
2.1 Toàn thân:
- Lo lắng, sợ hãi, kêu la.
- Mệt mỏi, đói lả, kiệt sức vì không ăn được.
- Thay đổi mạch, huyết áp do nguyên nhân tâm lý sợ sệt
2.2 Cơn co tử cung:
a
Cơn co thường xuất phát từ một điểm hay sừng trái tử cung từ trên xuống, cường
độ giảm dần, thời gian co giảm dần, lúc đầu cơn co ngắn, thưa, yếu. Về sau mạnh,
dài, mau.
b. Các rối loạn cơn co tử cung:
- Rối loạn tăng co bóp, tăng cường độ ( cơn co mạnh)
Tăng tần số ( cơn co mau)
Tăng cả hai ( cơn co mạnh và mau)
- Tăng trương lực cơ bản do co thắt trong hội chứng rau bong non
Do giãn căng đa thai, đa ối.
Do co bóp tăng kéo dài ( lạm dụng Oxitocin )
- Rối loạn giảm co bóp, giảm cường độ ( cơn co yếu)
Giảm tần số ( cơn co thưa)
Giảm cơn co toàn bộ ( Cơn co yếu và thưa)
Thường tăng co có nguyên nhân thực thể, nếu không tìm được thì do rối loạn cơ
năng có thể dùng thuốc không kết quả phải mổ lấy thai.
3. Xóa mở cổ tử cung:
a. Bình thường cổ tử cung xóa mở dần từ 1- 10cm
Vị trí cổ tử cung ở chính giữa, mật độ mềm mỏng, xóa hết thì ôm lấy đầu ối hoặc
ngôi thai.
Mở con so 1-3 cm trung bình 8 giờ
3-10 cm trung bình 7 giờ
Không thuận lợi khi cổ tử cung cứng, phù nề, lệch lỗ trong co thắt, cổ tử cung
Kết luận: Tiên lượng cuộc đẻ thật khó nhưng bắt buộc người thầy thuốc sản khoa
phải thực hiện đầy đủ để tránh tai biến cho cả mẹ và con.
Dự phòng: Tuyên truyền giáo dục sức khỏe cho nhân dân, xây dựng mạng lưới Y
tế cho cộng đồng, chăm sóc Bà mẹ trẻ em, thực hiện tốt đăng ký quản lý thai
nghén.