1
Bµi gi¶ng m«n
Gièng c©y rõng
Chuyªn ngµnh: L©m häc vµ CNSH
Ngêi biªn so¹n: ThS. Hå H¶i Ninh
Email: [email protected]
6/2008
Tài liệu tham khảo
- Giáo trình Giống cây rừng (tài liệu chính) sử dụng tại
trường ĐHLN do GS.TS Lê Đình Khả và PGS.TS Dương
Mộng Hùng biên soạn năm 2003.
- Giáo trình Lai giống cây rừng do GS.TS Lê Đình Khả
biên soạn (tham khảo thêm).
- Giáo trình Kỹ thuật nhân giống cây rừng do PGS.TS
Dương Mộng Hùng biên soạn (tham khảo thêm).
- Tài liệu chuyên sâu: tài liệu quản lí, pháp lệnh giống cây
trồng, tiêu chuẩn ngành, qui phạm về xây dựng và quản lí
vườn giống rừng giống,… do Bộ NN & PTNT phát hành.
(website: http://www.agroviet.gov.vn/)
2
3
Chơng I. Những vấn đề chính trong cải thiện
giống cây rừng
I. Khái niệm về cải thiện giống cây rừng.
Để nắm vững đợc khái niệm cải thiện giống cây rừng
cần hiểu 3 thuật ngữ :
1. Di truyền học giống cây rừng (Forest tree genetics):
2. Khái niệm chọn giống (Forest tree breeding):
- Theo nghĩa hẹp
- Theo nghĩa rộng
- Chọn giống cây rừng

Nh chúng ta đã biết :
P = G + E +A
Phenotype = Gennotype + Environment + Age
(Kiểu hình = Kiểu gen + Môi trờng sống + Tuổi)
- Bản chất của công tác sx LN là làm tăng khả năng thay đổi về
kiểu hình (P) : Có 3 cách.
- Khác với sx NN ở chỗ:
- Nếu tác động vào môi trờng sống trong các giai đoạn:
7
Chơng I. Những vấn đề chính trong cải thiện
giống cây rừng
III. Mục tiêu của cải thiện giống cây rừng.
Nâng cao sản lợng và chất lợng gỗ (lấy gỗ là lâm sản chính)
Lấy quả, hạt, nhựa, tinh dầu, (LS ngoài gỗ). => MT là trồng rừng kinh tế
Tạo môi trờng (phủ xanh) => mục tiêu cải tạo môi trờng.
=> MT khác thì chỉ tiêu chọn lọc cũng khác .
Chỉ tiêu chọn lọc:
- Sản lợng gỗ + chất lợng gỗ (độ cơ lý + hình dạng thân) => mục
tiêu số một.
- Sản lợng + chất lợng các sản phẩm ngoài gỗ => mục tiêu số hai.
- Tính chống chịu : Khô hạn , nóng , rét, kiềm, mặn, sâu bệnh => mục
tiêu môi trờng (cho năng suất cao).
Chọn giống đa mục tiêu (multipurpose): Chọn giống đa mục tiêu chỉ có kết
quả đối với tính trạng có quan hệ mật thiết với nhau và có tơng quan
thuận.
8
Chơng I. Những vấn đề chính trong cải thiện
giống cây rừng
IV. Lịch sử phát triển của cải thiện giống cây rừng.
Về hoạt động nghiên cứu: ở Việt Nam và trên thế giới

2. Các bớc chính :
2.1. Chọn loài:
Nguyên tắc chính trong chọn loài:
- Phù hợp với mục tiêu kinh tế hoặc phòng hộ.
- Có thị trờng tiêu thụ ở trong nớc và nớc ngoài.
- Phù hợp với điều kiện khí hậu và đất đai mỗi vùng.
- Mau đa lại hiệu quả kinh tế hoặc phòng hộ.
- Dễ gây trồng hoặc có hiểu biết kỹ thuật gây trồng.