Tiểu luận

Máy móc đại công nghiệp và vai
trò của nó đối với nền kinh tế Việt
Nam LỜI NÓI ĐẦU
TBCN là một chế độ xã hội mà ở đó nề kinh tế phát triển rất cao gắn
liền với sự phát triển của lĩnh vực Công nghiệp. Khi phân tích quá trình sản

-Máy móc là :một công cụ thay thế người lao động, từ chỗ chỉ sử dụng một
công cụbằng cơ chế sử dụng một lúc nhiều công cụ do một động lực làm
cho chuyển động
-Máy móc gồm 3 bộ phận:
+Máy phát lực : là động lực của toàn bộ cấu tạo cơ khí.
+Máy truyền lực: gồm nhiều thiét bị đIều tiết vận động.
+Máy công tác: trực tiếp tác động dến đối tượng lao động.
- Nhờ đại Công nghiệp cơ khí mà TBCN có được cơ sở vật chất và kỹ thuật
tương ứng thích hợp với nó. Khi máy móc ra đời còn tương đối thô sơ,néu
nhìn tỷ mỉ vẫn thấy đó chính là công cụ lao đông thủ công tuy nhiên dú sa
nó cũng là máy móc là công cụ cơ khí.
Ngày nay vì sự tác động của khoa học kỹ thuât, công nghệ hiện đại máy
móc ấy đã được thay thế bằng máy móc điều khiển tự động.
Quá trình phát triển của máy móc đã được Mác kháI quát như sau: “công cụ
đơn giản, tích luỹ công cụ, công cụ phức tạp,chuyển động công cụ, phức
hợp bằng một động cơ duy nhất bằng con người. Việc chuyển động những
công cụ ấy bằng các nguồn lực lượng tự nhiên,máy móc, hệ thống máy móc
có mô tơ tự động, đó là tiến trình phát triển của máy móc”.
(Các Mác-Sự khốn cùng cảu triết học, nhà xuất bản sự thật HN
1971,Trang160)
2.Công xưởng
-Khi hệ thống máy móc được hình thành thì việc tổ chức sản xuất công
trường thủ công chuyển thành công xưởng. Công xưởng TBCN là xí nghiệp
đại Công nghiệp dự vào sự bóc lột công nhân làm thuêvà hệ thống máy
móc để sản xuất hàng hoá. Mà lúc này công cụ là một hệ thốngmáy gồm
những máy công cụ làm một việc giống nhau theo kiểu hợp tác giản
đơn,hoặc gồm những máy công cụ không giống nhau nhưng được phân
công chuyên môn hoá để làm ra một loaị sản phẩm và sự hợp tác lao động
trong công xưởng tuỳ theo yêu cầu của máy móc. Bản thân máy móc là
phương tiện có hiệu lực để giảm nhẹ lao động và nâng cao hiệu xuất lao

-Cách mạng Công nghiệp và nông nghiệp đòi hỏi nghành giao thông vận tảI
phát triển thích ứng: hệ thống đường thuỷ(1807 Mỹ chế tạo tầu thuỷ đầu
tiên chạy bằng hơI nước): Đường sắt(năm 1825 tạI Anh đầu tiên được xây
dựng), Diện báo phù hợp với nền Công nghiệp lớn.
- Cơ khí hoá rộng rãI trong các nghành sẽ tăng nhu cầu về máy móc,
nghành sản xuất máy móc phát triển đểt TBCN tự tạo lên cơ sở kỹ thuật
tương ứng , việc này đòi hỏi nhiều nghành khác cũng phát triển theo để trợ
giúp: Điên, Than là ví dụ điển hình.
-nhờ cách mạng Công nghiệp nước Anh biến thành công xưởng thế giới
nhưng cuộc cách mạng Công nghiệp chỉ coi như hoàn thành công việc chế
tạo máy được thực hiện (theo Mác)
3.2 Công nghiệp hoá TBCN
+ Cách mạng Công nghiệp mở đầu việc Công nghiệp hoá TBCN
+ Cơ sở Công nghiệp hoá là Công nghiệp nặng – là sản xuất TLSX
+ Công nghiệp hoá TBCN được thực hiện một cách tự phát trong quá trình
theo đuổi lợi nhuận của các nhà tư bản
+ Công nghiệp hoá TBCN thường bắt đầu bằng Công nghiệp nhẹ: tức là các
nghành sản xuất vật phẩm tiêu dùng cho cá nhân
- So với Công nghiệp nặng sản xuất TLSX (máy móc, kim thuộc, nhiên
liệu) Công nghiệp nhẹ đòi hỏi ít vốn chuyển vốn nhanh mau thu lợi nhuận
và có sẵn thị trường
- Sản xuất ra tư liệu tiêu dùng tăng NSLĐ trong Công nghiệp nhẹ sẽ hạ giá
trị hàng hoá tư liệu tiêu dùng tức là hạ giá trị năng suất lao động từ đó bóc
lột được nhiều hơn, tích luỹ được vốn để đầu tư cho Công nghiệp nặng. Khi
Công nghiệp nhẹ phát triển sẽ tạo ra thị trường cho Công nghiệp nặng cho
nên công nghiệp hoá TBCN là một quá trình kéo dài hàng mấy chục năm.
+ Trong lịch sử từng có nhiều con đường công nghệp hoá TBCN :
- Thứ nhất là con đường xâm chiếm và cướp bóc thuộc địa (Anh)
- Con đường chiến tranh, nước thắng trận lấy bồi thường của nước thua
trận( Đức lấy của Pháp)

- Sử dụng máy móc theo lối TBCN chẳng những không giảm nhẹ lao động,
tráI lạI còn tăng cường bóc lột giai cấp công nhân nhiều hơn.
- Nhà tư bản chỉ sử dụng máy móc khi tiền mua máy máy móc ít hơn tiền
công nhân mà nhà tư bản phảI trr cho công nhân khi máy móc thay thế họ.
* Một lần nữa có thể khẳng định rằng chính đai Công nghiệp cơ khí là cơ
sở xác lập lền thống trị của phát triển sản xuất TBCN đảm bảo cho sự sống
còn của TBCN. Nói tóm lạI nó là đôI chân vững trắc của TBCN
PHẦN II: VAI TRÒ CỦA MÁY MÓC ĐẠI CÔNG NGHIỆP DỐI VỚI
NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
Đường nối công nghiệp hoá và hiện đại hoá đã nhấn mạnh tại đại hội
Đảng CSVN ần thứ 8 “ hiện đại hoá công nghiệp hoá là cuộc cách mạng có
tính chất toàn diện, không chỉ tập chung vào lĩnh vực công nghiệp mà cả
các lĩnh vực khác như nông nghiệp , dịch vụ… ” Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
từng nói rằng “ Đời sống có thể thật sự dồi dào khi chúng ta dùng máy móc
để sản xuất một cách rộng rãi” và “ Công nghiệp và nông nghiệp là hai trân
chủ yếu của nền kinh tế …Công nghiệp phát triển thì nông nghiệp mới phát
triển” từ đó có thể thấy rõ rằng công nghiệp có tầm quan trọng cao. Nhưng
muốn phát triển thì phải có công nghệ và kỹ thuật và máy móc là nhân tố
trực tiếp tác động đến sự phát triển đó.
I Vai trò cuẩ máy móc đại công nghiệp đối với sản xuất công nghiệp
Muốn thực hiện công nghiệp hoá và hiện đại hoá trức hết phải hiện
đại hoá công nghiệp, theo đánh giá chung của các cơ quan chức năng nhà
nước từ khi đổi mới cơ chế quản lý áp dụng máy móc tân tiến vào sản xuất
dưới áp lực cạnh tranh của cơ chế thị trường và các nhân tố khác sản xuất tạ
các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp nhà nước nói riêng đặc
biệt là các liên doanh với nứơc ngoài đã có sự đổi mới đáng ghi nhận góp
phần đáng kể vào sự tăng trưởng của sản xuất, cạnh tranh và trụ vững được
trong cạnh tranh với sản phẩm và dịch vụ của nước ngoài ở một số lĩnh vực
sản phẩm công nghiệp như: Quạt điện, xe đạp, chế biến thực phẩm ….
Cũng theo đánh giá của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền (bộ

bài học từ thực tiễn mà còn là mối quan hệ liên nghành của nghành công
nghiệp tạo nên.
*Máy móc đại công nghiệp có tác động thay đổi cơ cấu nghành công
nghiệp, Việt Nam đi từ xuất phát điểm rất thấp nhưng từ rất sớm chúng ta
đã xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, hướng nội cao. Nếu cơ sở vật chất
cho phép thì điều này đã được khuyến khích nhưng thực tế thì ngược lại
nên tính hướng nội đã có nhưng lại có tác hại rất lớn, nghiên cứu khủng
hoảng của công nghiệp trong những năm 1979-1981; 1989-1991; 1991-
1999 cho ta thấy chúng đã gắn với tính hướng nội cao. Trong thời điểm có
tác nhân từ bên ngoài. Sau thời điểm khủng hoảng nền kinh tế năm 1997
nền kinh tế phát triển trậm lại. Công nghiệp hoá cho đến nay xét về thực
chất là quá trình phát triển công nghiệp hướng vào những nghành thay thế
nhập khẩu tuy đã có một số kết quả tích cực nhưng vẫn bộc lộ một số
những khiếm khuyết. Tăng trưởng rất thấp, muốn thoát khỏi sự phụ thuộc
vào nước ngoài thì lại phụ thuộc ngày càng tăng:
Theo số liệu điều tra năm 1998 tổng chi phí nhập khẩu chiếm 27% giá
trị sản xuất và bằng 81% giá trị tăng thêm trong công nghiệp hầu hết các
nghành công nghiệp có hàm lượng trung bình và đều có tỉ lệ chi phí nhập
khẩu từ 35- 50% giá trị sản xuất hoặc từ 10- 28% giá trị tăng thêm của công
nghiệp
Tóm lại hướng nội đã hạn chế sự phát triển của công nghiệp trong nhiều
năm đem lại một tác hại rất lớn. Điều đó là kết quả của sự điều chỉnh chậm
chạp những chính sách phát triển kinh tế của nhà nước.
2. Tác động tích cực
Bên cạnh những yếu tố tác động tiêu cực chúng ta phải thừa nhận cái
được của máy móc đại công nghiệp với nền kinh tế Việt Nam là vô cùng rõ
ràng và cần thiết, đó là mặt tích cực của máy móc đại công nghiệp
*Làm thay đổi cơ cấu công nghiệp và tăng trưởng công nghiệp
Với sự đóng góp quan trọng của hệ thống máy móc hiện đại mang lại năng
suất cao công nghiệp đã đạt được năng suất cao trong khoảng thời gian từ

bị tập trung vào các nghanh khai thác dầu khí, máy tính, điện tử , xe máy và
tỉ trọng đã không ngừmg tăng lên nói chung tăng trưởng cao và ổn định,
khu công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tỉ trọng của nó từ 25% năm
1995 lên 29% năm 1997 và 35,5% năm 2000
*Xét tới vai trò, ý nghĩa của máy móc đại công nghiệp điển hình ở các
khu chế xuất, khu công nghiệp
- Để góp phần khải cứu về vấn đề vai trò của máy móc đại công nghiệp
trong quá trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá ở nưóc ta tại các khu công
nghiệp, khu chế xuất
+ Đưa máy móc vào chuyên sản xuất công nghiệp, thực hiện các nhiệm vụ
trực tiếp phục vụ hỗ trợ hoạt động sản xuất công nghiệp trong khu đã góp
phần tăng trưoửng kinh tế. Năm 1996 các khu công nghiệp- khu chế xuất cả
nước xuất khẩu 400tr USD chiếm 8,75%, năm 1998 con số này tăng lên
1.300tr USD và chiếm 14% tổng kim ngạch xuất khẩu riêng hai khu chế
xuất Tân Thuận và Linh Trung có 95 doanh nghiệp sản xuất đã xuất khẩu
405tr USD, Khu công nghiệp Đồng Nai 6-22 tr USD 66% tổng doanh thu
của cả khu và đóng góp vào ngân sách nhà 28%. Kết quả náy càng góp
phần củng cố liềm tin và kỳ vọng của chúng ta vào vai trò của máy móc đại
công nghiệp đối với tiến trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước.
+ Máy móc đại công nghiệp có vai trò rất to lớn ở nhiều nghành công
nghiệp ,Ví dụ trong một nhà máy nhiệt điện cần có bao nhiêu máy móc đại
công nghiệp : tua bin, máy đốt…., và nhà máy thuỷ điện Hoà Bình là một
công trình cho sự áp dụng các máy móc đại công nghiệp
- Trong những năm tiếp theo máy móc đại công nghiệp còn giữ và phát huy
vai trò vô cùng quan trọng của nó trong sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện
đại hoá đát nước công nghiệp phát triển sẽ làm nền tảng cho các nghành
khác phát triển
II Vai trò của máy móc đại công nghiệp đối với nông nghiệp và dịch vụ
Việc áp dụng máy móc đại công nghiệp làm tăng khả năng phát triển của
công nghiệp kéo theo sự phát triển của nông nghiệp và dịch vụ từ đó làm

mong được sự góp ý của qúy thầy cô và các bạn sinh viên để bài viết được
hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 01 tháng 04 năm 2003
Sinh viên thực hiện Đinh Thị Thanh Giang

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Tạp chí nghiên cứu kinh tế các số tháng 3,4,5 năm 2000
2. Việt Nam 2000 NXB thống kê
3. Giáo trình kinh tế chính trị Mác Lênin
4.Tạp chí thông tin tài chính năm 2000