Lời mở đầu
Việt Nam nhận thức rất rõ rằng nếu thị trờng tài chính yếu kém thì sẽ không
thể thu hút đợc các nguồn vốn trong nớc cũng nh ngoài nớc để phục vụ sự nghiệp
Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nớc. Tuy nhiên, xuất phát từ đặc thù là một n-
ớc phát triển theo định hớng XHCN, nền kinh tế hiện nay còn mang nặng dấu ấn
của nền kinh tế bao cấp, nơi mà mọi hoạt động tài chính trớc đây đều theo mô
hình của một nền kinh tế phi thơng mại, phi cạnh tranh và rất độc quyền. Từ sau
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986), đặc biệt từ Đại hội Đảng lần VII
(1991), nớc ta đã bắt đầu tiến hành công cuộc đổi mới cơ bản và toàn diện cơ chế
kinh tế từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang cơ chế thị trờng. Một trong những
thành tựu quan trọng trong công cuộc đổi mới là chúng ta đã bớc đầu đi vào cải
cách hệ thống tài chính tiền tệ. Những thay đổi cơ bản đó là tiền đề cho sự hình
thành quá trình giao dịch, trao đổi, mua bán vốn một cách tự do trong nền kinh tế
theo cơ chế thị trờng, đặt nền móng cho sự ra đời của thị trờng tài chính. Tuy do
mới đợc hình thành còn rất non trẻ và trong quá trình hội nhập nhng thị trờng tài
chính Việt Nam đã đóng góp một phần quan trọng trong việc phát triển nền kinh
tế thị trờng ở Việt Nam.
Với mong muốn đợc vận dụng kiến thức đã đợc học để phân tích làm rõ bản
chất và vai trò của thị trờng tài chính Việt Nam hiện nay em đã làm tiểu luận với
đề tài: Thị trờng tài chính và vai trò của nó đối với nền kinh tế thị trờng
Bài tiểu luận của em gồm hai phần chính:
Phần 1: Khái niệm thị trờng tài chính
Phần 2: Vai trò của thị trờng tài chính đối với nền kinh tế thị trờng ở Việt
Nam hiện nay.
1
Nội dung
I. Thị trờng tài chính
1. Khái niệm thị trờng tài chính
Thị trờng tài chính (TTTC) là hoạt động giao dịch các loại vốn trong phạm
vi một nớc, hoặc giữa các nớc với nhau với hình thức vay, trả, chuyển nhợng, đầu
t, thanh toán bằng nhữung công cụ khác nhau, trong những thời hạn khác nhau

Thị trờng tiền tệ hay còn gọi là thị trờng vốn ngắn hạn là thị trờng phát hành
và mua bán các loại vốn ngắn hạn từ một ngày trở lên đến hai năm (ở Việt Nam)
hay từ một ngày đến bảy năm tùy theo quy định từng nớc. Các loại vốn ngắn hạn
nh: tín phiếu kho bạc, khoản vay ngắn hạn giữa các ngân hàng, thoả thuận mua lại,
chứng chỉ tiền gửi, thơng phiếu, ...
Thị trờng vốn ngắn hạn cũng có cách phân loại sau:
2.2.1.1 Phân loại thị trờng vốn ngắn hạn căn cứ vào tính chất của hàng
hóa
Thị trờng tín phiếu kho bạc là thị trờng mua bán chứng khoán nợ ngắn hạn
của Chính phủ. Những thành phần tham gia thị trờng này rất đông đảo bao gồm
các tâng lớp dân c, các doanh nghiệp, các ngân hàng thơng mại và các tổ chức tín
dụng.
Thị trờng các hợp đồng mua bán lại (Repurchase Agreement). Trên thị tr-
ờng này, hàng hóa bán ra là các hợp đồng mua bán tín phiếu kho bạc của các
ngân hàng, bu điện, tổ chức tài chính, công ty chứng khoán. Nguời mua hàng là
các doanh nghiệp có thừa vốn tạm thời cha sử dụng, muốn sinh lợi trong thời gian
ngắn. Ngời bán cam kết sẽ mua lại những hợp đồng này trong tơng lai gần.
3
Thị trờng chứng chỉ tiền gửi ngân hàng ( Certificate of Deposit). Trên thị tr-
ờng này, các ngân hàng thơng mại bán chứng chỉ tiền gửi của mình cho khách
hàng để tăng thêm nguồn vốn tín dụng và khách hàng có thể đem bán lại.
2.2.1.2 Phân loại thị trờng vốn ngắn hạn căn cứ vào phơng thức giao
dịch
a. Thị trờng tín dụng gồm:
Thị trờng tín dụng ngắn hạn giữa các ngân hàng thơng mại với các doanh
nghiệp và dân c là thị trờng vốn ngắn hạn gián tiếp. Trên thị trờng này, các ngân
hàng và tổ chức tài chính huy động vốn ngắn hạn của các doanh nghiệp, tổ chức
dân c, tập trung lại thành nguồn vốn tín dụng rồi cung ứng vồn cho các doanh
nghiệp, các nhân khác thiéu vốn dới hình thức cho vay theo nguyên tắc của tín
dụng ngân hàng.

* Thị trờng vốn dài hạn trực tiếp hay thị trờng chứng khoán dài hạn gồm thị
trờng trái phiếu dài hạn và thị trờng cổ phiếu.
- Trên thị trờng trái phiếu dài hạn, quan trọng nhất là thị trờng trái phiếu
Chính phủ (công trái quốc gia).
- Trên thị trờng cổ phiếu, quan trọng nhất là sở giao dịch chứng khoán (thị
trờng chứng khoán chính thức, tuy nhiên ở Việt Nam mới chỉ có trung tâm giao
dịch chứng khoán mà cha có sở giao dịch chứng khoán). Thị trờng cổ phiếu (còn
gọi là thị trờng chứng khoán) gồm thị trờng chứng khoán cấp 1 và thị trớng chứng
khoán cấp 2
+ Thị trờng chứng khoán cấp 1 gọi tắt là thị trờng cấp 1 hay thị trờng sơ cấp
là thị trờng phát hành lần đầu các loại chứng khoán vốn (cổ phiếu công ty) và
chứng khoán nợ (trái phiếu công ty). Trên thị trờng này, ngời phát hành trái phiếu
là các công ty cổ phần đặt dới sụ giám sát chặt chẽ của Uỷ ban Chứng khoán Nhà
nớc và phải đợc Bộ Tài chính cấp giấy phép mới đợc phát hành.
Việc phát hành chứng khoán trên thị trờng sơ cấp phải đợc các ngân hàng
thơng mại có uy tín đứng ra bảo lãnh phát hành thông qua nhận bán hộ toàn bộ
hay phần lớn chứng khoán đợc phép phát hành.
5