Tiêu chảy cấp ở trẻ em -
Gastroenteritis/Diarrhoea
Phần 1

I.Tổng quan
1.Ðịnh nghĩa:
* Trẻ em đi đại tiện nhiều lần (trên 3 lần một ngày) và tính chất phân thay
đổi: phân loãng, nhiều nước.
+ Bệnh ỉa chảy cấp
- thường diễn ra dưới 5 ngày,
- nếu trên 2 tuần là ỉa chảy kéo dài.
2.Nguyên nhân:
+ Nguyên nhân gây tiêu chảy có thể là virus, vi khuẩn, ký sinh trùng
- thường do ăn và uống phải thức ăn, nước uống bị nhiễm khuẩn hoặc
- tiếp xúc với phân của người mắc bệnh có chứa mầm bệnh.
- vi khuẩn (Coli gây bệnh, Salmonella, Shigella,phẩy khuẩn tả, vv.)
- virut (virut Rota, vv.);
- kí sinh trùng đường ruột (giun, vv.)
+ Nguyên nhân khác
- trẻ em còi xương, suy dinh dưỡng, giảm hấp thụ;
- thể trạng dị ứng với một số loại thực phẩm (tôm, đồ biển, vv.);
- chế độ nuôi dưỡng thiếu vệ sinh;
- trẻ em bị viêm nhiễm ở tai - mũi - họng đã nuốt dịch viêm có vi khuẩn
xuống dạ dày, ruột, vv.
3.Dịch tễ
+Yếu tố thuận lợi:
-Không rửa tay trước khi ăn, ăn rau sống rửa không sạch, uống nước lã chứa
nhiều vi khuẩn gây bệnh.
-Trẻ không được nuôi bằng sữa mẹ hoặc mắc một số bệnh như sởi, suy dinh
dưỡng
+Khảo sát 55 nước đang phát triển:

-có thể sốt hoặc không. Thường trẻ bị sốt cao đột ngột 39-40 độ C, gây co
giật nếu không phát hiện và xử trí kịp thời.
-có thể có các biểu hiện của viêm đường hô hấp trên như ho, chảy mũi,
khám thấy họng viêm cấp, phát ban.
III.Ðiều trị:
1.Khuyến cáo của WHO và UNICEF,
- điều trị tiêu chảy ở trẻ em là bù nước và điện giải (ORS)
- và tiếp tục cho trẻ bú mẹ, ăn bổ sung như bình thường,
- không nên sử dụng kháng sinh và thuốc cầm tiêu chảy (trừ trường hợp bị
lỵ).
2.Nguyên tắc điều trị:
* là phải phát hiện sớm, bồi phụ nhanh, đủ nước và các chất điện giải mà trẻ
bị mất đi do tiêu chảy tùy thuộc vào mức độ mất nước:
a.Mất nước nhẹ (độ A):
+Trẻ tỉnh táo, miệng ướt, khóc có nước mắt, uống nước bình thường.
+Nên cho trẻ
-uống nhiều nước và điện giải hơn bình thường,
-có thể dùng nước cháo muối, nước gạo rang, nước oresol,
-cho uống sau mỗi lần tiêu chảy, uống đến khi trẻ hết khát.
-theo dõi sát tình trạng mất nước của trẻ, nếu không đỡ mà nặng lên thì phải
đưa ngay trẻ đến trung tâm y tế.
b.Mất nước vừa (độ B):
+Vật vã kích thích, mắt trũng, miệng lưỡi khô, khóc không có nước mắt, da
khô, uống nước háo hức.
+Phải điều trị tại trung tâm y tế.
-Tiếp tục cho trẻ uống nước, điện giải dựa theo cân nặng của trẻ.
-Có thể cho trẻ uống bằng cốc, từng thìa,
-nếu trẻ nôn thì chờ 10 phút sau lại cho uống tiếp.
c.Mất nước nặng (độ C):
+Mệt lả, li bì, hôn mê,

-Đổ dung dịch đã pha đi khi đã quá 24 giờ và pha lại dung dịch mới.
b.Cách nấu cháo muối:
Dùng 1 nắm gạo, 1 nhúm muối (1 thìa cà phê gạt ngang) và 6 bát ăn cơm
nước sạch, đun nhừ lọc qua giá cho trẻ uống dần.
c.Nước gạo rang muối:
50g gạo rang vàng cho 1 thìa gạt cà phê muối nghiền nát với 1 lít nước sôi
để nguội, cho trẻ uống dần.
d.Súp cà rốt:
Cà rốt 500g, muối ăn một thìa gạt ngang, 1 lít nước. Cà rốt nấu nhừ chà qua
rá hoặc cho vào máy xay sinh tố xay nhừ, đun sôi lại.