Tổng quan về bệnh sốt xuất huyết

Bệnh sốt xuất huyết xảy ra quanh năm, đặc biệt vào
mùa mưa, có thể bộc phát thành dịch, đe dọa sinh
mạng trẻ em và sức khỏe cộng đồng. Bệnh có thể trở
nặng bất ngờ, gây tử vong cao.

Trong vòng 1 tháng qua, có những lúc bệnh sốt xuất huyết
đã lan rộng ra nhiều tỉnh thành trong cả nước, đặc biệt là
các tỉnh miền Nam. Tại Hà Nội, tính đến ngày 11/8, đã có
215 bệnh nhân sốt xuất huyết rải rác tại địa bàn 90
phường, xã của 14 quận huyện, tăng 70,6% so với cùng
kỳ năm trước. Trước sự nguy hiểm của dịch bệnh này,
Giáo sư Tiến sĩ Đặng Đức Phú (Viện Vệ sinh dịch tễ trung
ương) và Thạc sĩ Bác sĩ Nguyễn Tiến Lâm- Phó Trưởng
khoa virus ký sinh trùng (Viện các bệnh truyền nhiễm và
nhiệt đới quốc gia); tham gia chương trình Phòng mạch
Online sẽ giải đáp mọi thắc mắc của bạn đọc xung quanh
việc phòng, chống bệnh sốt xuất huyết; cách nhận biết, xử
lý khi gia đình có người thân mắc bệnh sốt xuất huyết.
* Cháu muốn hỏi những triệu chứng nào để phát hiện
bệnh SXH? Làm thế nào phát hiện bệnh sớm và nếu
nghi bị SXH thì phải đưa đến bệnh viện ngay phải
không?(Thái Anh, 20 tuổi)
ThS. BS Nguyễn Tiến Lâm: Những triệu chứng để phát
hiện bệnh SXH là sốt cao đột ngột, rất đau đầu, đau mỏi
người, đau mỏi cơ, khớp, mệt mỏi, có thể chảy máu mũi
hoặc chảy máu chân răng.Người bệnh có biểu hiện các
chấm nốt xuất huyết dưới da (nốt bầm đỏ, tím).
Để phát hiện sớm bệnh SXH thì khi có những triệu chứng
trên trong vòng 1-3 ngày nếu người bệnh sống trong vùng

hiểm của bệnh mà các nhà lâm sàng học cần quan
tâm.Sốt xuất huyết ở trẻ em nguy hiểm hơn ở người lớn
vì: Sốt cao có thể gây ra co giật, lượng nước ở trong cơ
thể trẻ em nhiều nên dễ mất nước khi sốt cao dẫn đến
trụy tim mạch (hạ huyết áp). Trẻ em dễ có nhiều biến loạn
khác nếu người lớn không chăm sóc và theo dõi chặt chẽ
(do trẻ không thể biết được về tình hình diễn biến bệnh).
* Khi bị sốt xuất huyết, hình như phải kiêng uống
thuốc gì đó, tôi không nhớ, xin bác sĩ cho biết và giải
thích tại sao lại không được uống thuốc đó?(Nguyễn
Thế, 26 tuổi)
ThS.BS Nguyễn Tiến Lâm: Đúng, khi bị sốt xuất huyết thì
không được uống thuốc Aspirin vì thuốc này sẽ làm cho
bệnh nhân bị chảy máu nặng, có thể dẫn đến tử vong.
Bệnh sốt xuất huyết đã có triệu chứng xuất huyết và dễ có
biểu hiện rối loạn đông máu, thuốc Aspirin làm máu khó
đông nên dẫn đến tình trạng chảy máu nặng không cầm ở
bệnh nhân sốt xuất huyết.
* Bệnh này thường kéo dài bao lâu thì khỏi? Tự khỏi
hay nhất thiết phải uống thuốc? Làm thế nào để biết
bệnh có dấu hiệu nặng và nguy hiểm
đến tính mạng?(Phạm Thị Ngọc Bích,
31 tuổi)
ThS. BS Nguyễn Tiến Lâm: Bệnh SXH thường kéo dài
từ 7-10 ngày. Bệnh diễn biến tự khỏi, các thuốc sử dụng
cho bệnh nhân SXH chủ yếu để điều trị triệu chứng như
hạ sốt, bù nước và điện giải, chống chảy máu, chống suy
tuần hoàn (nếu có).
Các dấu hiệu nặng và nguy hiểm đến tính mạng khi bệnh
nhân mệt lả, chân tay lạnh, nổi vân tím trên da, đau bụng,

GS.TS Đặng Đức Phú: Bạn thân mến, màn không thể
giải quyết được tất cả vấn đề. Vì muỗi truyền virus gây
bệnh này thường hay sống ở đô thị, sống gần người,
trong nhà hoặc ngay cạnh nhà. Nó hoạt động mạnh vào
sáng sớm và buổi chiều tối. Để giải quyết, phải chống
đươc loại muỗi này. Muỗi này thường sống ở nước sạch,
ở những thùng chứa nước bể chứa nước, các hốc, hõm
có nước mưa đọng lai. Chính vì vậy, vấn đề nâng cấp hệ
thống cấp nước để người dân không bị thiếu nước sinh
hoạt là vấn đề rất quan trọng. Các bể chứa nước phải
được đậy kín và thau rửa thường xuyên. Đối với những
vật dụng có thể chứa nước thì phải úp xuống để nước
không đọng lại được. Năm 2007, thời tiết khô hạn, thiếu
nước dung cho sinh hoạt, người dân phải trữ nước, điều
này là một trong những nguyên nhân làm cho dịch sốt
xuất huyết trở nên phức tạp.
* Cháu muốn hỏi có thuốc tiêm
phòng sốt xuất huyết chưa? Nếu
có rồi thì đi tiêm ở đâu ạ?(Hoa
Hoa, 16 tuổi)
ThS. BS Nguyễn Tiến Lâm: Hiện chưa có vaccine tiêm
phòng SXH. Các nhà khoa học đang nghiên cứu để sản
xuất vaccine phòng căn bệnh này. Để phòng tránh SXH,
bạn cần diệt muỗi, chống muỗi đốt, và loại bỏ những nơi
sinh sản của muỗi làm lây truyền bệnh như: bể vại chứa
nước, lọ hoa, vỏ chai lọ vỡ có nước đọng, rãnh nước
quanh nhà
* Xin cho tôi hỏi mỗi năm ở nước ta có bao nhiêu
trường hợp bị SXH và có khoảng bao nhiêu trường
hợp tử vong vì bệnh này?(Hà Quang, 36 tuổi)

đột ngột, đau đầu dữ dội, đau mỏi toàn than, đau mỏi cơ
khớp, sống ở trong vùng có người bệnh được chẩn đoán
là sốt xuất huyết cần đi khám, điều trị và theo dõi tại cơ sở
y tế. Ngoài ra, các biện pháp dự phòng mắc bệnh sốt xuất
huyết (diệt muỗi, nằm màn chống bị muỗi đốt, bôi kem
chống muỗi, hương diệt muỗi) sẽ góp phần làm giảm tỷ lệ
chết do bệnh.
* Khi gia đình tôi có người bị SXH thì có phải cách ly
hoàn toàn với những người khác không?(Hoang
Phuong, 32 tuổi)
ThS. BS Nguyễn Tiến Lâm: Bệnh sốt xuất huyết không
lây trực tiếp từ người sang người. Bệnh chỉ lây từ người
bệnh sang người khỏe thông qua muỗi. Vì vậy, khi trong
nhà có người bị sốt xuất huyết thì không cần cách ly mà
phải thực hiện các biện pháp tránh bị muỗi đốt (như phải
nằm màn, bôi kem chống muỗi hoặc dùng hương diệt
muỗi ).
* Ngành Y tế có can thiệp gì để giảm sốt xuất huyết
không thưa giáo sư Phú, tại sao năm nào chúng ta
cũng bị dịch bệnh này hoành hành như vậy?(Nhân
Thành, 40 tuổi)
GS. TS Đặng Đức Phú: Sốt xuất huyết đã xuất hiện ở
Việt Nam vào đầu những năm 80. Đây là một căn bệnh
khẩn cấp, mang ý nghĩa xã hội lớn. Gần 30 năm trước, ở
ta hiểu biết về căn bệnh này chưa nhiều, thuốc chữa trị
đặc hiệu cũng chưa có. Phương tiên để chẩn đoán cũng
chưa có. Lúc đó, ngành Y tế đã tập hợp rất nhiều nhà
khoa học, các y bác sĩ hàng đầu trong nước như GS
Hoàng Thuỷ Nguyên, GS Đặng Đức Trạch, những nhà
lâm sàng như GS Đào đình Đức, GS Vũ Văn Ngũ… đồng