Bệnh viêm khớp dạng
thấp!
Viêm khớp dạng thấp là bệnh viêm nhiễu khớp mạn
tính tiến triển, thường dẫn đến dính khớp và biến
dạng khớp, kèm theo sự có mặt của "yếu tố dạng
thấp" trong máu người bệnh.
Tỷ lệ phụ nữ mắc bệnh cao
Bệnh thường gặp ở mọi quốc gia
trên thế giới, chiếm khoảng 1%
dân số. Tỷ lệ bệnh tại miền Bắc
Việt Nam, theo thống kê năm 2000 là 0,28% dân số. Bệnh
thường gặp ở nữ giới với tỷ lệ nữ/nam thay đổi từ 2,5 đến
1. Theo nghiên cứu về tình hình bệnh tật tại khoa Cơ
Xương Khớp bệnh viện Bạch Mai từ 1991-2000, bệnh
viêm khớp dạng thấp chiếm tỷ lệ 21,94% trong đó nữ
chiếm 92,3%, lứa tuổi chiếm đa số là nữ từ 36-65
(72,6%). Bệnh hiếm gặp ở phụ nữ trẻ. Những phụ nữ trẻ
có sưng đau nhiều khớp, trong đó có các khớp ở bàn tay
chỉ có một tỷ lệ thấp là viêm khớp dạng thấp, số còn lại có
thể là một bệnh khác.
Nguyên nhân
Nguyên nhân gây bệnh chưa rõ ràng, viêm khớp dạng
thấp được coi là một bệnh tự miễn dịch với sự tham gia
của nhiều yếu tố như nhiễm khuẩn hoặc di truyền.
Hậu quả
Người bệnh thường viêm các khớp nhỏ ở bàn tay, khớp
cổ tay, khuỷu, gối, cổ chân, bàn ngón chân cả hai bên. Khi
bị viêm, bệnh nhân có cảm giác cứng tại khớp, khó vận
động vào buổi sáng. Tình trạng này kéo dài, có thể tới một
vài giờ. Trong các đợt viêm như vậy, bệnh nhân thường
ăn đặc biệt nào có thể làm giảm hoặc khỏi bệnh. Không
cần kiêng các thực phẩm có chất tanh (cua, tôm ), trừ
những người dị ứng với loại thực phẩm này.
Nếu bệnh nhân viêm khớp dạng thấp đang được dùng các
loại thuốc có corticoid (cortison, prednisolon, medẽa ),
cần tránh các thức ăn có nhiều đường như bánh ngọt,
chè Trường hợp này cũng nên ăn hoặc uống cá chất có
nhiều canxi như sữa và các sản phẩm của sữa (pho mát,
sữa tươi, chua ) và nên ăn thức ăn giàu kali (chuối tiêu,
rau cải, quả khô ).
Người bệnh cũng cần duy trì cân nặng hợp lý vì béo phì
làm cho các khớp phải chịu tải nhiều hơn và làm cho bệnh
tăng lên.
Một số lưu ý trong sinh hoạt
Người bệnh cần sử dụng các loại quần áo mềm dễ mặc,
quần áo cài bằng khoá; sử dụng các loại nước uống đóng
trong hộp dễ mở, cốc nhẹ, dụng cụ mở hộp dễ sử dụng;
dùng thìa có cán dài và to; giày dép đi quai dán nhằm
tạo điều kiện và khuyến khích người bệnh vận động và tự
phục vụ. Nhìn chung, nên cố gắng hoạt động trong điều
kiện càng gần bình thường càng tốt. Khi các khớp bị biến
dạng, nên học cách thích nghi với tình trạng bệnh, cần
duy trì cơ lực và các động tác vận động của khớp ở các
khớp chưa bị ảnh hưởng; không để xảy ra các biến chứng
như: co cứng ơ các khơp chưa bị tổn thương, các tổn
thương da và tình trạng ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch. Ngoài
ra, cần tránh vận động quá mức ở các khớp tổn thương,
tránh các động tác có thể gây ra hoặc làm đau khớp tăng
lên.
Trong sinh hoạt hàng ngày, bệnh nhân tránh đứng hoặc