Viêm mũi trong các bệnh
nhiễm khuẩn
Một số lớn các bệnh nhiễm khuẩn và truyền nhiễm
như cúm, sởi, thương hàn thường hay kèm theo viêm
mũi. Những triệu chứng về mũi ở người lớn thường
không rõ rệt nhưng trái lại ở trẻ em thì triệu chứng
mũi rất quan trọng. Bài viết sau xin đề cập kiến thức
giúp việc nhận biết và xử trí viêm mũi ở trẻ em trong
một số bệnh truyền nhiễm thường gặp.
Viêm mũi trong bệnh cúm.
Viêm mũi là một trong những
triệu chứng đầu tiên của bệnh
cúm. Nếu khám qua, triệu chứng
này cũng giống như những viêm mũi thông thường nhưng
nếu khám kỹ sẽ thấy một số đặc điểm khác biệt rõ: Viêm
mũi cúm lan tràn rất nhanh trong thời gian ngắn cho nhiều
người. Nguyên nhân của sự lan tràn đó là dịch tiết của
bệnh nhân bắn ra khi ho hoặc hắt hơi vào môi trường
xung quanh.
Bệnh bắt đầu một cách âm ỉ. Nhiệt độ cao vọt lên 40oC
trong ngày đầu, hôm sau tụt xuống 38oC rồi lại lên 40oC
(nhiệt độ hình chữ V). Người bệnh nhức đầu và đau khắp
mình mẩy, mất ngủ, không muốn ăn, khát nước nhiều và
đi đái ít. Đôi khi bệnh nhân nôn mửa. Bệnh nhân hắt hơi,
chảy nước mũi nhiều, có khi xì ra cả máu và thường hay
bị tắc mũi. Hiện tượng viêm lan rộng xuống niêm mạc
họng, niêm mạc thanh quản. Tiếng nói khàn, ho từng hồi
dài.
Khám miệng thấy lưỡi trắng bóng như sứ, ở thanh quản
thường thấy những chấm xuất huyết.
vaccin chung cho tất cả các dịch cúm (có tới 200 loại virut
cúm khác nhau). Thời gian miễn dịch chỉ kéo dài 4 tháng
sau khi tiêm vì vậy phải tiêm nhắc đi nhắc lại rất tốn kém.
Viêm mũi trong bệnh sởi
Bệnh sởi cũng gây ra những triệu chứng sớm ở mũi. Bệnh
bắt đầu lặng lẽ khi nhiệt độ cơ thể lên cao một cách từ từ,
bệnh nhân hắt hơi và ngạt tắc mũi ngày càng tăng. Mắt và
lệ đạo cũng bị virut xâm nhập; màng tiếp hợp đỏ, chảy
nước mắt, mí mắt phù nề. Tiếng nói trở nên khàn, đôi khi
có chảy máu cam.
Giai đoạn này có một triệu chứng giúp ta chẩn đoán bệnh
sởi là dấu hiệu Koplix tức là niêm mạc má đỏ bầm và
xung quanh lỗ tuyến mang tai đổ ra đằng miệng có những
chấm trắng đỏ.
Đến ngày thứ 3 thì sởi mọc: mặt và cổ em bé đỏ rực lên.
Viêm mũi trong bệnh sởi không có gì quan trọng lắm. Sau
khi hết sốt mũi còn chảy ra một ít tiết nhờn mủ trong vài
ngày rồi khô hẳn. Tiên lượng bệnh sởi thường là tốt đối
với những trẻ khỏe mạnh được chăm sóc chu đáo. Trái lại
ở những môi trường thiếu vệ sinh, bệnh nhân không được
cách ly tốt, bệnh sởi thường hoành hành một cách ghê
gớm nhất là với những trẻ dưới 1 tháng tuổi, gây ra những
biến chứng như viêm thanh quản loét và phù nề, viêm tai
hoại tử, viêm phế quản phổi, cam tẩu mã Đôi khi bệnh
sởi còn phối hợp với bạch hầu gây viêm thanh quản rất
nặng.
Ngoài ra sau sởi, cơ thể trẻ lâm vào tình trạng suy nhược,
sức đề kháng của trẻ giảm tạo điều kiện thuận lợi cho việc
phát sinh ra các bệnh khác như lao.
Điều trị:
cầu khuẩn màng não để phát hiện và điều trị bệnh thật
sớm. Nếu bệnh nhân xuất hiện cứng gáy thì phải chọc
dịch não tủy để có được chẩn đoán xác định.