CÁC BỆNH NHIỄM VI NẤM TRONG
NHIỄM HIV/AIDS
(Kỳ 3)
oooOOOooo 4-Nhiễm Nấm xâm lấn (invasive fungal infections) :
Nhiễm nấm xâm lấn phát sinh tại vị trí xâm nhập ở da-niêm mạc, thường
theo sau sự lan tràn từ đường máu hoặc bạch huyết đến nội tạng hoặc da, hoặc
thường gặp do hoạt hóa các ổ nhiễm tiềm ẩn ở phổi. Các nhiễm nấm tiềm ẩn ở
phổi như nhiễm cryptococcose, histoplasmose, coccidioidomycose, sporotrichose,
penicillinose có thể tái hoạt tính và lan tràn vào các nội tạng khác nhau, bao gồm
màng não và da trên bệnh cảnh HIV nặng.
Các biểu hiện da thường gặp nhất là các tổn thương giống u mềm lây
thường xảy ra ở mặt và phần trên thân mình.Nhiễm nấm sâu lan tỏa thì ít gặp khi
dùng HAART.
4.1.Nhiễm nấm Cryptococcose (cryptococcosis) :
Nhiễm cryptococcose lan tỏa rất thường gặp trên bệnh cảnh HIV nặng,
chiếm tỷ lệ 5-10%. Serotype D nhận thấy gây bệnh trên da nhiều hơn các serotype
khác. Các tổn thương da có thể hiện diện vài tuần hoặc nhiều tháng trước khi có
biểu hiện hệ thống, vị trí thường ở đầu và cố (78%) nhưng cũng có thể toàn thân;
hình thái thường gặp nhất là các tổn thương giống u mềm lây (các nốt hoặc các sẩn
màu hồng hoặc giống màu da, lõm ở giữa) chiếm 54%, các dạng khác gồm mụn
mủ, viêm mô tế bào, loét, viêm mô mỡ dưới da, ban xuất huyết, abscess dưới da,
các mảng sùi và các tổn thương giống viêm da mủ hoại thư, viêm màng não do
Cryptococcus neoformans.
Xét nghiệm:
-Soi trực tiếp: nhuộm mực Ấn Độ, thấy vi nấm là các tế bào nấm men,
đường kính 8-12µm, có bao nang lớn gấp hai tế bào nấm men bao quanh.
-Mô bệnh học: nhuộm PAS hoặc mucicarmine thấy phản ứng dạng u hạt
với mô bào, tế bào khổng lồ, tế bào dạng lympho, nguyên bào sợi; có các ổ hoại

khuẩn lạc màu trắng, bên dưới ngã màu nâu xám. Xem dưới KHV thấy một số thể
sợi nấm sáng, có vách ngăn, chứa các bào tử đốt kích thước 4-6µm, có thành dày,
màu xanh sẫm.
-Thử nghiệm khác: test da với coccidioidin (+) sau khi phơi nhiễm.
Điều trị:
-Thuốc kháng nấm toàn thân: Amphotericine B 1mg/kg/ngày, Itraconazole
200-400mg/ngày, Fluconazole 200-400mg/ngày.
-Dự phòng thứ phát: điều trị suốt đời khi có viêm màng não do nấm trên
người nhiễm HIV.