TIN HỌC CĂN BẢN
PHẦN 1
CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ
CNTT VÀ TRUYỀN THÔNG
I. Các khái niệm cơ bản
I. Các khái niệm cơ bản
1. Tin học
1. Tin học
•
Tin học (informatics)

là ngành nghiên cứu về việc tự động
hóa xử lý thông tin bởi một hệ thống máy tính cụ thể
hoặc trừu tượng.
•
Tin học là ngành khoa học có mục tiêu phát triển và sử
dụng máy tính điện tử để nghiên cứu cấu trúc, tính chất
của thông tin, phương pháp thu thập, lữu trữ, tìm kiếm,
biến đổi, truyền thông tin và các ứng dụng vào các lĩnh
vực khác của đời sống.
2. Thông tin, Dữ liệu
2. Thông tin, Dữ liệu

Thông tin
Thông tin
: là sự hiểu biết của con người về một sự kiện,
: là sự hiểu biết của con người về một sự kiện,
một hiện tượng nào đó thu nhận được qua nghiên cứu,
một hiện tượng nào đó thu nhận được qua nghiên cứu,
trao đổi, nhận xét, học tập, truyền thụ, cảm nhận…
trao đổi, nhận xét, học tập, truyền thụ, cảm nhận…

biển báo, ….
3. Các đơn vị lưu trữ thông tin:
3. Các đơn vị lưu trữ thông tin:

Đơn vị đo lượng tin
Đơn vị đo lượng tin
: Đơn vị đo lượng tin là
: Đơn vị đo lượng tin là
bit (Binary
bit (Binary
Digital
Digital
. Bit là đon vị nhỏ nhất được lưu trữ trong máy
. Bit là đon vị nhỏ nhất được lưu trữ trong máy
tính để biểu diễn hai trạng thái đồng khả năng: bằng 0
tính để biểu diễn hai trạng thái đồng khả năng: bằng 0
hoặc bằng 1 (tương ứng với 2 trạng thái của mạch điện:
hoặc bằng 1 (tương ứng với 2 trạng thái của mạch điện:
đóng hoặc mở tức 1 hoặc 0). Các bội số của
đóng hoặc mở tức 1 hoặc 0). Các bội số của
bit
bit
lần lượt
lần lượt
như sau:
như sau:
Byte:
Byte:
1 Byte = 8 bit.
1 Byte = 8 bit.

GB.
GB.
4. Mã hóa thông tin
4. Mã hóa thông tin
Tại sao thông tin phải được mã hóa?
Tại sao thông tin phải được mã hóa?
-
Máy tính không hiểu được ngôn ngữ của con
Máy tính không hiểu được ngôn ngữ của con
người.
người.
-
Hoạt động của máy tính là hoạt động của các bán
Hoạt động của máy tính là hoạt động của các bán
dẫn, nó tích hợp các trạng thái đóng mở trong các
dẫn, nó tích hợp các trạng thái đóng mở trong các
mạch này
mạch này


do đó thông tin phải được mã hóa theo dạng nhị
do đó thông tin phải được mã hóa theo dạng nhị
phân để máy tính có thể nhận biết và xử lý được
phân để máy tính có thể nhận biết và xử lý được
4. Mã hóa thông tin (tiếp)
4. Mã hóa thông tin (tiếp)
-
Để mã hóa thông tin dạng văn bản chỉ cần mã
Để mã hóa thông tin dạng văn bản chỉ cần mã
hóa ký tự. Bảng mã ASCII sử dụng 8 bit để mã

cái trên thế giới nên Unicode được hình thành
cái trên thế giới nên Unicode được hình thành
Unicode (Universal Code) sử dụng 2 byte (16 bit)
Unicode (Universal Code) sử dụng 2 byte (16 bit)
tương đương 2
tương đương 2
16
16
= 65536 ký tự
= 65536 ký tự
5. Khái niệm máy tính đt, phần cứng, phần mềm
5. Khái niệm máy tính đt, phần cứng, phần mềm

Máy tính điện tử (Computer)
Máy tính điện tử (Computer)
là một thiết bị điện tử có
là một thiết bị điện tử có
khả năng
khả năng
xử lý dữ liệu
xử lý dữ liệu
theo một tập hợp của các mệnh
theo một tập hợp của các mệnh
lệnh (hay
lệnh (hay
câu lệnh
câu lệnh
) đã được chứa sẵn bên trong máy một
) đã được chứa sẵn bên trong máy một
cách tạm thời hay vĩnh viễn.


Tập quy tắc: như hệ thập phân
Tập quy tắc: như hệ thập phân

Quy tắc đổi 1 số nhị phân sang thập phân
Quy tắc đổi 1 số nhị phân sang thập phân
0121nn2
aa aaaN
−
=
)10(0
1
1
2
2
1n
1n
n
n
)a2a2a 2a2a(
+++++=
−
−
Ví dụ
Ví dụ
: Đổi số 1010010 sang hệ thập phân
: Đổi số 1010010 sang hệ thập phân
01.20.2.201.20.21.2 1010010
123456
++++++=

1 ÷ 2 = 0 1
Lược trình các con số dư theo
thứ tự từ dưới lên trên, cho
chúng ta một số nhị phân:
1110110
II. Cấu trúc máy tính
II. Cấu trúc máy tính
1. Sơ đồ cấu tạo
1. Sơ đồ cấu tạo
Thiết
bị vào
Thiết
bị
ra
Bộ xử lý trung tâm
Bộ điều khiển
Bộ nhớ ngoài
HDD, FDD
Bộ số học/logic
Bộ nhớ trong
ROM, RAM

Bộ Máy tính
* Một số yếu tố ảnh hưởng đến sự vận hành máy tính:
•
Tốc độ đồng hồ CPU
•
Kích cỡ RAM
•
Tốc độ máy tính và sự lưu trữ


Ngoài ra còn có các thanh ghi (Register) và bộ nhớ
Ngoài ra còn có các thanh ghi (Register) và bộ nhớ
truy cập nhanh Cache
truy cập nhanh Cache

Thanh ghi là vùng nhớ đặc biệt lưu trữ tạm thời câu
Thanh ghi là vùng nhớ đặc biệt lưu trữ tạm thời câu
lệnh và dữ liệu đang được xử lý.
lệnh và dữ liệu đang được xử lý.

Cache là bộ phận trung gian giữa bộ nớ và thanh ghi
Cache là bộ phận trung gian giữa bộ nớ và thanh ghi•
Bộ nhớ trong (Internal Storage): dùng để chứa các
lệnh và dữ liệu phục vụ cho quá trình thực hiện các
chương trình. Bộ nhớ trong bao gồm bộ nhớ truy cập ngẫu
nhiên (RAM) và bộ nhớ chỉ đọc (ROM).
ROM (Read Only Memory): Bộ nhớ chỉ
đọc (ROM) là một loại chíp nhớ đặc biệt,
nó lưu trữ các phần mềm có thể đọc nhưng
không thể viết lên được. Chứa các chương
trình được hãng sản xuất nạp sẵn. Ví dụ
như chip ROM-BIOS chứa phần mềm chỉ
đọc.
RAM: là bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên, bộ nhớ chính được
máy tính sử dụng. Khi bật máy thì hệ điều hành tải từ đĩa
vào RAM. Dữ liệu và chương trình trong RAM sẽ bị mất

chiều hình ảnh và âm thanh
•
Thiết bị ra
Màn hình (Monitor): Là một
thiết bị ra, được sử dụng để đưa
thông tin dưới dạng mà con
người có thể hiểu được.
Máy in: Có rất nhiều loại máy
in, có máy in đen trắng và máy in
màu. Có hai loại máy in thông
dụng nhất là Inkjet và Laser.
Loa: cho phép bạn nghe được âm thanh qua máy tính
khi bạn chạy chương trình đa phương tiện.

Dự phòng an toàn khi sử dụng máy tính
Dự phòng an toàn khi sử dụng máy tính
:
:

Luôn sử dụng dây nguồn được cung cấp cùng với
Luôn sử dụng dây nguồn được cung cấp cùng với
máy tính hoặc những dây có chất lượng tương đương.
máy tính hoặc những dây có chất lượng tương đương.

Đảm bảo các điểm cấp điện không bị quá tải
Đảm bảo các điểm cấp điện không bị quá tải
3. An toàn và bảo mật thông tin
3. An toàn và bảo mật thông tin

An toàn thông tin: