I. Lợi thế cạnh tranh và năng lực ạnh tranh của Vinashin
1. Lợi thế cạnh tranh
Vinashin là một công ty nhà nước được các nhà lãnh đạo Việt Nam ký quyết
định thành lập tập đoàn kinh tế Vinashin vào tháng 5/2006.
Được ưu đãi về vốn: Chính phủ đã dành 750 triệu USD vốn phát hành trái phiếu
quốc tế năm 2005 cho Vinashin, 650 triệu USD cũng được Vinashin vay của ngân
hàng Thụy Sĩ chi nhánh Hong Kong Credit Suisse
Về vị trí địa lý: Cả một nửa đất nước giáp biển Đông, tức là có một mặt tiền vô
cùng thuận lợi hướng ra thế giới, sẽ là tài nguyên và lợi thế lớn nhất của Việt
Nam. Ngành kinh tế biển, chứ không phải bất kỳ ngành nào khác, chắc chắn sẽ là
mũi nhọn để đất nước trở nên cạnh tranh hơn ít nhất ở khu vực Đông Á.
Tuy nhiên, lợi thế đó chưa từng được tận dụng trong bối cảnh hàng thập kỷ đất
nước vật vã với chiến tranh và công cuộc đổi mới.
Ít nhất, trong bối cảnh những nỗ lực phát triển kinh tế biển đơn lẻ trước đó đã thất
bại, như chương trình đánh bắt cá xa bờ được đầu tư hàng ngàn tỷ đồng mà không
hiệu quả, người ta cần một cách tiếp cận mới, hay một công cụ mới để hiện thực
hóa chiến lược đó.
Ưu tiên phát triển: Chiến lược kinh tế biển đã được phê duyệt xác định cần ưu
tiến phát triển kinh tế hàng hải và các dịch vụ đi kèm đã trở thành một ngành
mũi nhọn.
Đó là lý do ra đời của Vinashin, một tập đoàn kinh tế nhà nước. Trong quyết định
thành lập tập đoàn này số 103/QĐ- TTg, Vinashin đã được đặt ra những mục tiêu
để thực hiện chiến lược đó.
Quyết định này nêu: Vinashin phải có trình độ công nghệ quản lý hiện đại và có
chuyên môn hoá cao, kinh doanh đa ngành, trong đó có ngành Công nghiệp đóng
mới sửa chữa tàu thủy và vận tải biển là ngành kinh doanh chính; gắn kết chặt chẽ
giữa sản xuất kinh doanh với khoa học công nghệ, nghiên cứu triển khai đào tạo,
làm nòng cốt để ngành Công nghiệp tàu thủy việt Nam phát triển nhanh và bền
vững, cạnh tranh và hội nhập kinh tế có hiệu quả.
Kèm theo quyết định này là những cơ chế đầy ưu ái về tài chính, đất đai,
chính sách, mà bất kỳ doanh nghiệp nào, kể cả của nhà nước khác cũng

hai lần xây dựng kế hoạch kiểm toán đối với tập đoàn này. Cụ thể, năm 2008,
KTNN đã lên kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của tập đoàn, nhưng do Thanh
tra Chính phủ đã đưa Tập đoàn Vinashin vào kế hoạch thanh tra năm 2009 –
nhưng rồi lại hoãn – nên theo quy chế phối hợp và để tránh trùng lặp, KTNN đã
đưa ra ngoài kế hoạch và lùi sang năm 2010. Tuy nhiên, kế hoạch này lại tiếp tục
bị "trì hoãn" bởi không được phê duyệt. Vinashin xuất hiện dấu hiệu của tội phạm
tuy nhiên vẫn được bao che, qua chuyện.
Từ năm 2005 đến nay, đã có 13 – 14 cuộc thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát
ở Vinashin, phát hiện ra nhiều sai phạm, nhưng lãnh đạo tập đoàn này không
những không nghiêm túc chấn chỉnh mà còn tìm cách báo cáo không đúng để lấp
liếm. Người đứng đầu Ủy ban Tư pháp đánh giá, qua 11 lần thanh tra, kiểm toán
những sai phạm như đầu tư dàn trải tràn lan trên nhiều lĩnh vực không liên quan
đến chức năng của tập đoàn, kém hiệu quả, thua lỗ nặng nề. rồi tình hình tài chính
đứng trước bờ vực phá sản, sản xuất kinh doanh đình trệ, nội bộ diễn biến phức
tạp trong khi 1,7 vạn công nhân bỏ và chuyển việc và có trên 5.000 công nhân mất
việc làm, nợ lương…
"Nhưng Chính phủ và các cơ quan chức năng không biết, không ai chịu trách
nhiệm. Xã hội và cử tri rất bức xúc cho rằng có sự bao che cho những việc làm sai
trái, vi phạm pháp luật của Vinashin làm thiệt hại lớn đến tiền và tài sản của nhà
nước”.
Sự đầu tư không đúng trọng tâm và ngành nghề hoạt động của mình: Vinashin
đã lạm dụng vị thế tập đoàn của mình để đầu tư tràn lan, giàn trải dẫn đến không
kiểm soát được hoạt động của mình. Đi lên từ ngành đóng tàu, lẻ ra Vinashin nên
chú trọng phát triển ngành nghề của mình trước khi bành trướng sang các lĩnh vực
khác. Tuy nhiên, Vinashin đã đầu tư “lấn sân” một số ngành như thép, tài chính,
bất động sản, điện…thành một đại công trường. Năng lực lãnh đạo yếu kém cùng
sự đầu tư giàn trải không kiểm soát được là một trong những nguyên nhân cơ bản
đánh chìm con tàu Vinashin.
Sự sai lầm có hệ thống của những cán bộ lãnh đạo cao cấp nhất của tập đoàn
Vinashin: Một trong những nguyên nhân quan trọng làm đắm con tàu Vinashin đó

sen trị giá gần 1.300 tỷ về đắp chiếu, để không.
Bên cạnh việc đầu tư mua sắm trang thiết bị hết sức lãng phí, tập đoàn này còn đầu
tư hàng nghìn tỷ vào cổ phiếu, cổ phần mà không thuộc lĩnh vực sở trưởng, thế
mạnh của mình.
Tất cả đều xuất phát từ ý chí của những người đứng đầu Tập đoàn vì họ đã có
trong tay một “bảo bối” quyền lực chuyển giao quá lớn từ Chủ sở hữu.
Kiểm soát được các hành vi kinh tế của Tập đoàn nhưng vẫn tạo được hành lang
tự chủ cho Tập đoàn là bài học cần được các cơ quan chủ quản có lời giải phù hợp.
Bài học về công tác quản lý vốn và đầu tư.
Nếu lấy nguồn vốn đối ứng của chủ đẩu tư để thực hiện các dự án, chắc chắn
Vinashin sẽ không bao giờ có đủ năng lực tài chính để thực hiện các siêu dự án.
Dể nhận thấy rằng vốn chủ sở hữu của Vinashin chỉ là quá nhỏ so với quy mô và
phạm vi đầu tư mà Tập đoàn này đã thực hiện. Để thực hiện “giấc mơ” của mình,
Vinashin đã vay những khoản vay thương mại khổng lồ tiềm ẩn rủi ro, mạo hiểm.
Đành rằng làm kinh tế thì phải chấp nhận mạo hiểm nhưng mạo hiểm một cách mù
quáng như Vinashin thì chắc các tập đoàn, tổng công ty nhà nước khác nên rút
kinh nghiệm.
Theo số liệu từ kiểm toàn và từ chính tập đoàn này, từ năm 2005 cho đến trước khi
xảy ra cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới vào đầu 2008, danh mục các dự án đầu
tư của Vinashin đã lên đến con số 257, với tổng kinh phí hơn 50.000 tỉ đồng. Số
tiền này là không nhỏ, nhưng do dàn trải, nên rất nhiều trong số đó không được
cấp đủ số vốn cần thiết. Tới nay, hơn ba phần tư số dự án vẫn còn dở dang.
Bài học lớn cần rút ra là cần chống đầu tư giàn trải, không kiểm soát được. Việc
đầu tư giàn trải không chỉ thể hiện qua việc đầu tư ra bên ngoài ngành nghề lĩnh
vực kinh doanh chính của mình mà còn trong phạm vị ngành nghề chủ đạo của
mình cũng phải đầu tư một cách tập trung, đúng trọng điểm.
Bài học về cung cách quản lý, giám sát các tập đoàn của các cơ quan chức
năng.
Như đã phân tích ở trên, nếu như các cơ quan quản lý và cơ quan giám sát tập
đoàn phối hợp với nhau nhuần nhuyển thì con tàu Vinashin sẽ không rơi vào tình

tổ chức lại ngành công nghiệp tàu thuỷ Việt nam - Một ngành đã có truyền thống
rất lâu đời ở Việt nam. Tiền thân của tập đoàn là Tổng Công ty 91 được thành lập
từ năm 1996.
Tổng Công ty 91 được thành lập vào ngày 31 tháng 1 năm 1996. Căn cứ vào
Quyết định số 69/TTg ngày 31 tháng 1 năm 1996 của Thủ tướng Chính phủ về
việc thành lập Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy Việt Nam.
Ngày 15 tháng 5 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số
103/2006/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án thí điểm hình thành Tập đoàn kinh tế,
đa sở hữu, trong đó sở hữu Nhà nước chi phối, trên cơ sở sắp xếp tổ chức lại Tổng
Công ty Công nghiệp Tàu thuỷ Việt Nam (Vinashin).
[7]
Và ngày 15 tháng 5 năm 2006, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ký Quyết định số
104/2006/QĐ-TTg về việc thành lập Công ty mẹ - Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy
Việt Nam. Theo Quyết định này, Công ty mẹ - Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ
Việt Nam được thành lập trên cơ sở tổ chức lại cơ quan quản lý, điều hành và các
đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc của Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy
Việt Nam.
[8]
Sự kiện này đánh dấu chính thức tập đoàn Vinashin ra đời.
Như vậy tập đoàn Vinashin ra đời căn cứ vào các văn bản pháp luật của nhà nước
trên cơ sở chỉ đạo của trung ương về việc tổ chức lại ngành công nghiệp tàu thuỷ
của Việt Nam để đáp ứng yêu cầu hội nhập hiện nay.
Cơ cấu tổ chức
Tập đoàn được tổ chức theo mô hình cơ cấu công ty mẹ - con; công ty mẹ hoạt
động theo dạng công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do chính phủ làm chủ
sở hữu 100% vốn điều lệ.
Công ty mẹ
Tên đầu đủ là: Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam. Đây một doanh nghiệp
nhà nước có chức năng đầu tư bằng vốn của Nhà nước.
Công ty mẹ có hệ thống tổ chức bài bản, chặt chẽ bao gồm: Văn phòng, các Ban,

Hình sự.
Các quyết định khởi tố, khám xét và lệnh bắt tạm giam bị can đã được Viện
KSND Tối cao phê chuẩn trong ngày. Sau đó Vinashin 2 lần thay đổi Tổng Giám
đốc là các ông Trần Quang Vũ, Nguyễn Quốc Ánh. Đến tháng 10 năm 2010,
Chính phủ có quyết định cử ông Trương Văn Tuyến (Trưởng ban quản lý dự án
Nhà máy lọc dầu Dung Quất thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Chủ tịch Hội
đồng thành viên Công ty TNHH Lọc hóa dầu Bình Sơn, nguyên Phó Tổng Giám
đốc Tập đoàn Dầu khí) làm Tổng Giám đốc Tập đoàn, cử ông Nguyễn Ngọc Sự,
Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (kiêm chức Chủ tịch HĐQT
Ngân hàng Đại dương Ocean Bank) làm Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn
Vinashin.
Hoạt động kinh doanh và khủng hoảng năm 2010
Hoạt động kinh doanh chính yếu của tập đoàn là kinh doanh trong nghề đóng tàu.
Tập đoàn VINASHIN không những bao trùm gần như toàn bộ các đơn vị đóng tàu
trong nước mà còn hoạt động trên các lĩnh vực khác như: Vận tải, chế tạo máy
móc, thiết bị hàng hải Đến năm 2010, VINASHIN đã đặt cơ quan đại diện
ở Đức, Hà Lan, Ba Lan, Úc, Iraq và Hoa Kỳ. Theo báo cáo của riêng Tập đoàn,
trong các năm 2007 đến 2009, Tập đoàn đều có lãi.
Theo kết luận của Ủy ban kiểm tra Trung ương ngày 5.7.2010, “trong những năm
qua Tập đoàn đã báo cáo không trung thực về tình hình tài chính của doanh
nghiệp”.
Năm 2010 là năm bước ngoặt với Vinashin, khi Tập đoàn này đứng bên bờ vực
phá sản do nợ quá nhiều. Bắt đầu bằng Quyết định của Thủ tướng Chính phủ
Nguyễn Tấn Dũng tiến hành cải cách Tập đoàn (tháng 5?), theo đó chia tập đoàn
ra làm ba phần, hai phần chuyển giao cho Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và Tổng
công ty Hàng hải Vinalines. Vinashin chỉ giữ lại các phần chính còn lại nghiệp vụ
đóng tàu.
Tiếp sau đó một loạt các sai trái của Vinashin bị phanh phui. Tổng Giám đốc kiêm
Chủ tịch Hội Đồng quản trị Phạm Thanh Bình bị cắt chức, khai trừ khỏi Đảng
Cộng Sản, và sau đó bị bắt giam để điều tra với tội danh "làm trái các quy tắc quản

nhiệm. Xã hội và cử tri rất bức xúc cho rằng có sự bao che cho những việc làm sai
trái, vi phạm pháp luật của Vinashin làm thiệt hại lớn đến tiền và tài sản của nhà
nước”.
[11]
Nguyên nhân thứ hai là do đầu tư dàng trải thiếu khoa học. Vinashin đầu tư vào rất
vào các dự án ngoài ngành (như điện, thép, tài chính )
Nguyên nhân thứ ba là từ sai lầm cá nhân của các cán bộ quản lý cao nhất của
Vinashin, đặc biệt là Tổng Giám đốc Phạm Thanh Bình, người nắm trọn các chức
danh quan trọng tại tập đoàn này: bí thư Đảng uỷ, chủ tịch hội đồng quản trị, tổng
giám đốc.
Nguyên nhân thứ tư là từ Khủng hoảng Kinh tế trên thế giới 2008-2009 đã đánh
vào tham vọng của Vinashin. Phạm Viết Muôn – Phó Chủ nhiệm Văn phòng
Chính phủ, nói: Tham khảo ý kiến chuyên gia thì nhiều lắm. Vào năm 2006, 2007
Vinashin hoạt động tốt, phát triển tốt, qua năm 2008 mới suy thoái. Người ta đặt
đóng tàu với mình 166 hợp đồng, giá trị 5-6 tỉ USD, nhưng có suy thoái lại thôi…
Các cơ quan làm chiến lược, làm chính sách không phải chỉ tham khảo ý kiến
chuyên gia trong nước mà cả nước ngoài để đánh giá…
[12]
.
[sửa]Một số dự án đầu tư điển hình của Vinashin
Một số dự án điển hình của Vinashin cho thấy khả năng quản lý rất kém của Ban
giám đốc của Tập đoàn này:
- Công ty Vận tải viễn dương Vinashin (VNSlines) (công ty con của Vinashin) đầu
tư hơn 200 triệu USD (khoảng 3.136 tỷ đồng) để mua về tới 6 con tàu có tuổi từ
22 đến 26 năm trong số 9 tàu của Công ty này. Hầu như tất cả các con tầu này hiện
tại đều không chạy được, do hỏng hóc, do bị bắt giữ tại các cảng trong và ngoài
nước (do thiếu tiền trả tiền dịch vụ cảng hoặc do điều kiện kỹ thuật trang thiết bị
quá tồi tệ).
- Đóng tàu Lash chở sà lan: Ngày 22.7.2005, VNS đã ký kết hợp đồng tín dụng
với Quỹ hỗ trợ phát triển Hải Phòng về khoản vay 309,896 tỷ đồng để triển khai

Dự án thất bại, tiêu tốn cả dự án 600-650 tỷ VND.
[14]
- Đầu tư vào mua cổ phần Tổng Công ty bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt), với trị giá
1.467 tỷ đồng mua 20,4 triệu cổ phần chiếm 3,56% vốn với giá mua 70 ngàn
VND, sau đó Chính phủ yêu cầu Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà
nước mua lại với giá ban đầu, mặc dù giá thực tế lúc đó trên thị trường chỉ có 40
ngàn VND.
- Mua tàu Hoa Sen ngày 15.10.2007 từ Italia, chi phí mua tàu 60 triệu Euro tương
đương 1.300 tỷ đồng, chạy tuyến Bắc Nam, hiện tại dừng hoạt động vì mỗi chuyến
chạy lỗ 1,5 tỷ VND. tàu Hoa Sen đã từng bị thủng đáy trong thời gian khai thác ở
Ý, mang về phải sửa chữa, hiện tại đang nằm tại vùng nước thuộc Công ty công
nghiệp đóng tàu Cam Ranh. Dù tàu không chạy mà vẫn phải cho máy nổ, phải có
người canh giữ. Mỗi năm phải trả lãi vay gần 80 tỷ đồng.
[15]
- Nhà máy điện Diesel Cái Lân: mua thiết bị cũ kỹ, rỉ hoét, về lắp ráp và chấp
nhận cho nhà thầu làm ẩu đến mức Nhà máy điện diesel Cái Lân – VNS hoạt động
có hai tổ máy số 4 và số 5 đạt khoảng 75% công suất, 4 tổ máy khác hỏng nằm im.
Sau hơn hai năm vận hành (từ tháng 4-2007 đến 10-2009) Nhà máy Cái Lân lỗ
hơn 62 tỷ đồng, tổng các khoản nợ không có khả năng thanh toán lên đến 27,58
triệu USD và 107,5 tỷ đồng.
[sửa]Hành động cứu vãn của chính phủ Việt Nam
Thủ tướng Chính phủ ra quyết định chia Vinashin ra làm ba phần, chuyển bớt các
khoản nợ sang Vietnam Petrol và Vinalines.
THEO CHỈ ĐẠO CỦA CHÍNH PHỦ, CÁC DỰ ÁN CỦA VINASHIN SẼ ĐƯỢC
CHUYỂN GIAO CHO TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM BAO GỒM:
- Khu công nghiệp Tàu thủy Lai Vu (Hải Dương) bao gồm cả Công ty Công
nghiệp Tàu thủy Lai Vu
- Khu công nghiệp Tàu thủy Nghi Sơn (Thanh Hóa) bao gồm cả Ban quản lý dự án
Khu công nghiệp Nghi Sơn
- Nhà máy Đóng tàu đặc chủng và Sản xuất trang thiết bị tàu thủy Nhơn Trạch

đầu tư cho chương trình xóa đói giảm nghèo cả nước. (Báo Đại đoàn Kết)
[17]
[sửa]Ý kiến kết luận của chính phủ Việt Nam về Vinashin
Ngày 06 tháng 11 năm 2010, chính phủ Việt Nam đã họp phiên thường kỳ tháng
10 năm 2010 để thảo luận và quyết nghị một số vấn đề trong đó có vấn đề phát
sinh, qua cuộc họp, Chính phủ đã ra Nghị quyết nêu rõ: "Về vấn đề Tập đoàn
Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin), căn cứ vào các văn bản pháp luật và
chức năng, nhiệm vụ theo quy định, các thành viên Chính phủ có liên quan chỉ
đạo kiểm điểm, làm rõ và đề xuất việc xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân một
cách công khai, minh bạch, đúng quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước
trước khi diễn ra Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 14, khóa X"
[18]
[sửa]Dư luận
Nguyên chủ tịch quốc hội Nguyễn Văn An nói rằng vụ Vinashin "vừa là hậu quả
của khủng hoảng kinh tế toàn cầu, vừa có căn nguyên sâu xa bắt nguồn từ lỗi của
hệ thống, lỗi từ gốc, từ chủ trương của Ban Chấp hành Trung ương và của Bộ
Chính trị xuất phát từ quan điểm rằng: xã hội xã hội chủ nghĩa phải được xây dựng
dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu. Mô hình này lại xuất phát
từ một lý thuyết cực đoan cho rằng: tư hữu về tư liệu sản xuất là nguồn gốc của
mọi sự bóc lột Từ một lý thuyết cực đoan đi tới một mô hình kinh tế không có
động lực mà thực tế cuộc sống đã bác bỏ. Chính phủ là người thực thi chủ trương
đó của Đảng về mặt nhà nước. Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị có
quyền lớn như vậy thì có phải chịu trách nhiệm gì không?."
[19]
Cùng chung ý kiến, tổng giám đốc tập đoàn InvestConsult Group Nguyễn Trần
Bạt
[20]
nhận định rằng "một cá nhân dù tài đến mấy, dù "độc ác" đến mấy cũng
không có khả năng phá hoại đến 80.000 tỷ trong vòng vài ba năm và đất nước
của chúng ta không có nhiều 80.000 tỷ mà chỉ có độ vài ba chục lần 80.000 tỷ

Vinashin đưa ra nhưng ngân hàng này sẽ cùng với các chủ nợ khác tiếp tục đàm
phán để đưa ra hướng giải quyết tốt nhất, đảm bảo quyền lợi của các bên. Vị lãnh
đạo này cũng cho biết lịch làm việc tiếp theo giữa Vinashin và các chủ nợ hiện vẫn
chưa được ấn định.
Lượng trái phiếu doanh nghiệp trị giá 3.000 tỷ đồng nêu trên được Vinashin phát
hành vào tháng 5/2007 với thời hạn 10 năm, lãi suất 9% một năm. Đợt trả lãi đầu
tiên lẽ ra phải được thực hiện vào đầu tháng 4 vừa qua. Tuy nhiên, Vinashin đã
không thu xếp được nguồn tài chính trả nợ. Trước đó, vào cuối năm 2010, Tập
đoàn này cũng không thể trả đúng hạn 60 triệu USD đầu tiên trong tổng số 600
triệu USD phải trả cho đợt phát hành trái phiếu quốc tế cũng trong năm 2007.
(DVT.vn) - Sau khi không thể thanh toán nợ trong tháng 4, Vinashin yêu cầu các
chủ nợ Việt Nam xóa nợ và các chủ nợ nước ngoài gia hạn nợ thêm 1 năm.
Hôm nay, Bloomberg đưa tin, dẫn nguồn từ một chủ nợ của Vinashin cho biết,
Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam Vinashin với khoản nợ hơn 4 tỷ USD
đang yêu cầu các chủ trái phiếu nội tệ xóa tới 90% các khoản nợ của tập đoàn.
Ông Phạm Việt Bắc, tổng giám đốc của quỹ Sabeco cho biết, Vinashin nói với các
chủ nợ tại cuộc họp ở Hà Nội là họ không thể thực hiện bất kỳ khoản thanh toán
nợ nào, sớm nhất là đến năm 2015.
Ông Bắc cho biết, ông rất thất vọng với thông tin đó. Vinashin cũng từ chối cung
cấp một bản sao kiểm toán mới nhất của tập đoàn. Ông nói rằng, ông muốn
Vinashin phải minh bạch tài chính cho các chủ nợ, và các chủ nợ có quyền được
biết.
Vinashin đã mất khả năng thanh toán đối với 3.000 tỷ đồng trái phiếu lãi suất 9%,
kì hạn 10 năm đáo hạn vào 13/4.
Cuối tháng 11 vừa qua, Vinashin đã yêu cầu các chủ nợ quốc tế gia hạn nợ thêm 1
năm sau khi không có khả năng trả 60 triệu USD tiền lãi trên khoản nợ 600 triệu
USD đáo hạn vào ngày 20/12.
Theo Moody’s, việc đi vay của Việt Nam và các doanh nghiệp nhà nước sẽ khó
khăn hơn sau khi các báo cáo cho thấy Vinashin không thể trả nợ đúng hạn.
Hậu quả là tình hình tài chính của Vinashin mất cân đối nghiêm trọng, nếu không

2.787 tỉ đồng chi phí sản xuất kinh doanh dở dang của những hợp đồng đóng tàu
đã bị hủy; chênh lệch các khoản phải thu nội bộ nhưng không xác định được đối
tượng phải thu lên đến hơn 4.688 tỉ đồng; 1.035 tỉ đồng bị phạt và trả lãi tiền đặt
cọc cho các chủ tàu do Vinashin vi phạm hợp đồng.
Tính đến hết năm 2009, Vinashin đã không bảo toàn được vốn Nhà nước giao, để
thâm hụt gần 5.000 tỉ đồng vốn điều lệ Nhà nước cấp. Theo kết luận thanh tra:
Tình hình tài chính của Vinashin mất cân đối nghiêm trọng, nếu không có hỗ trợ
của Chính phủ thì tất yếu phải tuyên bố phá sản, hậu quả nặng nề trên nhiều
phương diện, nhất là chính trị - xã hội.
Không đủ năng lực đóng tàu
Một trong những nội dung quan trọng, được thanh tra tập trung làm rõ là vấn đề
huy động, quản lý, sử dụng vốn: Theo xác định của TTCP, thì từ cuối năm 2005
đến 30.6.2010, Vinashin đã huy động một khối lượng vốn rất lớn từ các nguồn
trong và ngoài nước dưới các hình thức vay của các tổ chức tín dụng, vay nguồn
trái phiếu quốc tế của Chính phủ, phát hành trái phiếu doanh nghiệp và các hình
thức khác lên đến 72.000 tỉ đồng. Tuy nhiên, Vinashin đã tùy tiện, buông lỏng
quản lý và vi phạm quy định của pháp luật trong các giai đoạn của quá trình huy
động, quản lý và sử dụng vốn, để lại hậu quả nghiêm trọng trên nhiều mặt.
Kiểm tra khoản vay 750 triệu USD từ nguồn vay trái phiếu quốc tế của Chính phủ,
kết luận thanh tra xác định có nhiều sai phạm. Nhiều dự án mới chỉ là ý tưởng đầu
tư, chưa và không tồn tại trên thực tế vẫn được đưa vào đề án xin vay vốn. Ngay
trong ngày ký hợp đồng vay từ nguồn trái phiếu quốc tế này, Vinashin đã sử dụng
1.000 tỉ đồng để mua lại khoản nợ của các đơn vị thành viên và của bản thân Cty
mẹ, trong đó có nhiều khoản nợ xấu tại Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam.
Theo TTCP thì việc mua nợ trên là trái với quy chế mua bán nợ; sử dụng không
đúng mục đích khoản vay trái phiếu quốc tế; có nhiều dấu hiệu cố ý làm trái quy
định của pháp luật, dùng thủ đoạn hoán đảo nợ đã mua để che giấu thiệt hại.
Ngoài ra, tại tất cả các khoản vay còn lại từ khoản 300 triệu USD trái phiếu quốc
tế do Chính phủ phát hành; khoản vay 600 triệu USD của 15 ngân hàng và 2 quỹ
đầu tư nước ngoài đến các khoản vay trong nước đều được xác định là có sai