ĐẠI HỌC QUỐC GIA
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA BÁO CHÍ VÀ TRUYỀN THÔNG
TRẦN THỊ KIM ANH
ĐỀ TÀI: ĐẠO ĐỨC NHÀ BÁO
TRONG THỜI KỲ HỘI NHẬP HIỆN NAY
TIỂU LUẬN MÔN: QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT VỀ
BÁO CHÍ
Người hướng dẫn: PGS. TS Lê Thanh Bình
Hà Nội, tháng 2 năm 2012
I. Các khái niệm
1. Quan niệm chung về đạo đức
Cùng với nhiều phương thức điều chỉnh hành vi con người, đạo đức đánh giá
hành vi con người theo các chuẩn mực và các giá trị như thiện và ác, chính nghĩa
và phi nghĩa, đúng và sai, cái phải làm và cái không được làm, cái nên làm và cái
không nên làm… Về mặt xã hội, đạo đức được biểu hiện bằng thái độ cụ thể của
dư luận xã hội. Về mặt cá nhân, đạo đức được coi là “toà án lương tâm” có khả
năng tự phê phán, đánh giá và suy xét từng hành vi, thái độ và ý nghĩ trong bản
thân mỗi cá nhân. Xét về bản chất, sự điều chỉnh của đạo đức mang tính tự giác,
là sự tự lựa chọn của mỗi người. Vì vậy, ngoài biểu hiện trong các quan hệ xã
hội, đạo đức còn thể hiện trong thái độ, hành vi và sự tự ứng xử của bản thân
mỗi con người.
"Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được xã hội thừa nhận, quy định
hành vi của con người đối với nhau và đối với xã hội. Các nguyên tắc đạo đức
giống như những chiếc máy điều chỉnh hành vi của con người, nhưng không
mang tính chất cưỡng chế mà mang tính tự giác (...) Trên cơ sở lí tưởng và trách
nhiệm đạo đức đã hình thành nên quan niệm về lương tâm và lòng tự trọng của
nhà báo chuyên nghiệp. Đạo đức nghề nghiệp bao gồm các nguyên tắc xử sự
đúng đắn để ngăn ngừa những hành vi không đúng đắn. Căn cứ vào những tiêu
chuẩn đạo đức này và dựa vào tính chất của những hành vi, mỗi nhà báo sẽ phải
chịu đựng sự tự xỉ vả, xấu hổ, phải tự kết tội, hoặc được khích lệ, tự hào, phấn

tiến trình lịch sử của thời đại, cùng lúc có thể tác động đến nhiều người, nhiều
tầng lớp, nhiều lĩnh vực của cuộc sống. Chính vì vậy, những người làm nghề
này trong mỗi tác phẩm và sản phẩm của mình phải nhận thức sâu sắc từng
việc làm, cân nhắc kỹ lưỡng và xem xét cẩn trọng những hậu quả có thể
xảy ra đối với xã hội. Chỉ cần một chút thiếu thận trọng của nhà báo, xã
hội phải bỏ ra gấp trăm ngàn lần công sức để khắc phục hậu quả.
4. Đạo đức nghề nghiệp trong các mối quan hệ của nhà báo
4.1. Các mối quan hệ nền tảng
4.1.1.. Nhà báo với Tổ quốc, đất nước
Với tư cách là thành viên của một đất nước, được nuôi dưỡng bằng văn hoá
vật chất và tinh thần của đất nước, nhà báo phải có thái độ trân trọng, yêu quý
quê hương, đất nước, cội nguồn đã sinh ra mình. Đó còn là thái độ và trách
nhiệm của nhà báo trước đất nước và vì lợi ích của đất nước.
4.1.2. Nhà báo với nhân dân
Nhà báo phải phục vụ vô điều kiện quyền thông tin của nhân dân, là
diễn đàn tin cậy của nhân dân. Mỗi nhà báo đều phải tham gia vào quá
trình thông tin cho nhân dân về tất cả các vấn đề, sự kiện của đời sống xã
hội trong và ngoài nước, làm cho nhân dân hiểu rõ đường lối, chủ trương
của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước trong công cuộc xây
dựng chủ nghĩa xã hội. Qua đó, nhà báo tham gia vào việc hình thành dư
luận xã hội đúng đắn, xây dựng thế giới quan khoa học, thái độ sống tích
cực và nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi công dân, tạo ra sự đồng
thuận cao trong xã hội.
4.1.3. Nhà báo với Đảng
Từ khi ra đời đến nay, những người làm báo cách mạng luôn luôn gắn bó
và là người hướng dẫn tin cậy của đồng bào cả nước, cổ vũ nhân dân đi theo
con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân đã chọn. Đa số nhà báo Việt Nam
không chỉ phục tùng sự lãnh đạo của Đảng, tích cực trong việc truyền bá mà
họ còn góp phần làm cho chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
luôn giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội.

những đường lối, chủ trương của Ban biên tập, đi đúng tôn chỉ, mục đích của tờ
báo. Đấy chính là quan hệ đạo đức giữa cá nhân nhà báo với Ban biên tập của
mình. Nền tảng của mối quan hệ này là sự thống nhất quan điểm tư tưởng. Nhà
báo phải trung thành với toà soạn của mình, phải có bổn phận giữ bí mật của toà
soạn. Tuy nhiên, sự chấp hành này không đồng nghĩa với sự mù quáng mà là sự
nhất trí trên nguyên tắc của sự sáng tạo.
4.3.2. Nhà báo với các đồng nghiệp trong và ngoài toà soạn
Trong mối quan hệ với các đồng nghiệp đòi hỏi nhà báo phải có nghĩa vụ
thực hiện tình đồng chí, đồng nghiệp, nghĩa vụ giúp đỡ lẫn nhau, có ý thức
dung nạp và độ lượng với những chính kiến, bất đồng của đồng nghiệp. Mối
quan hệ này không chỉ bó hẹp trong từng cơ quan báo chí mà ý thức cố kết,
tình đoàn kết, sự tương trợ giúp đỡ lẫn nhau còn phải được thể hiện trong toàn
thể cộng đồng nhà báo.