1
A. Đặt vấn đề
Từ đại hội Đảng lần thứ III, Đảng ta luôn coi công nghiệp hoá, hiện đại
hoá (CNH-HĐH) là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ, Đảng ta đã xác
định thực chất của CNH xã hội chủ nghĩa là Quyết tâm thực hiện cách mạng
kỹ thuật, thực hiện phân công mới về lao động xã hội là quá trình tích luỹ xã
hội chủ nghĩa để không ngừng thực hiện tái sản xuất mở rộng. Thực tiễn lịch
sử đã chỉ rõ để thủ tiêu tình trạng lạc hậu về kinh tế xã hội, khai thác tối u
các nguồn lực và lợi thế, bảo đảm tăng trởng nhanh ổn định, nớc ta phải xác
định rõ cơ cấu kinh tế hợp lý, trang thiết bị ngày càng hiện đại cho các ngành
kinh tế. Mặt khác, nớc ta là nớc đang phát triển vì vậy quá trình ấy gắn liền
với quá trình công nghiệp hoá để từ đó hiện đại hoá đất nớc. Tuy nhiên, trong
quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá của ta trớc đây do nhiều nguyên
nhân trong đó có nguyên nhân nóng vội chúng ta đã mắc phải một số sai lầm
khuyết điểm mà đại hội Đảng lần thứ VI và VII đã vạch ra.
Việc xây dựng đúng đắn những quan điểm CNH-HĐH ở Việt Nam hiện
nay có vị trí rất quan trọng đối với quá trình CNH-HĐH. Bởi xây dựng đầy đủ
các quan điểm CNH-HĐH sẽ là cơ sở đúng đắn cho việc định hớng, định
lợng chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nội dung và các bớc đi của CNH-
HĐH phù hợp với bối cảnh xã hội chủ nghĩa ở nớc ta.
Nghị quyết đại hội VIII của Đảng đã đa sự nghiệp đổi mới lên tầm cao
mới, đẩy mạnh CNH-HĐH. Mặt khác, CNH-HĐH đất nớc phải chứa đựng
đợc mục tiêu, chiến lợc, nội dung, hình thức, phơng hớng cách mạng của
đảng ta trong thời kỳ đổi mới. Để đạt mục tiêu nhất quán và xuyên suốt đó là
dân giầu nớc mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh thì Đảng ta phải
Quỏ trỡnh hỡnh thnh v phng phỏp thuyt trỡnh t
vn lý lun trong ch ngha Mac

2
trung thành với chủ nghĩa Mác-Lê Nin, t tởng Hồ Chí Minh, kế thừa 15

văn minh kinh tế xã hội cao.

4
ở nớc ta, theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng
lao động Việt Nam thì CNH xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trung tâm của thời
kỳ quá độ. Đảng ta đã xác định thực chất của CNH xã hội chủ nghĩa là quá
trình thực tiễn cách mạng khoa học kỹ thuật, thực sự phân công mới về lao
động xã hội và quá trình tích luỹ xã hội chủ nghĩa để không ngừng thực hiện
tái sản xuất mở rộng
Theo văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ tám ban chấp hành
trung ơng khoá VIII thì CNH,HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện
các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ sử
dụng lao động thử công là chính sang sử dụng phổ biến sức lao động với công
nghệ, phơng tiện, phơng pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự phát triển công
nghiệp và tiến bộ khoa học, công nghệ, tạo ra năng xuất lao động cao.
1.2 Tầm quan trọng của CNH-HĐH với sự nghiệp xây dựng CNXH ở nớc
ta
a.Bối cảnh trong và ngoài nớc
Nền kinh tế của nớc ta trong quá trình phát triển gặp rất nhiều khó
khăn: chịu sự tàn phá nặng nề của chiến tranh, sự chủ quan ỷ lại của lãnh đạo
trong khôi phục kinh tế sau chiến tranh bằng máy móc dập khuôn mô hình
kinh tế Liên Xô cũ. Bởi vậy, trong một thời gian nền kinh tế nớc ta lâm vào
tình trạng trì trệ và lạc hậu.Sự nghiệp CNH-HĐH lại đợc tiến hành sau một
loạt nớc trong khu vực và trên thế giới .Đó là một khó khăn và thiệt thòi lớn
nhng đồng thời nó cũng tạo ra cho chúng ta những thuận lợi nhất định. Khó
khăn là trang thiết bị của chúng ta đã bị lạc hậu đến 40,50 năm so với các
nớc tiên tiến trên thế giới. Còn thuận lợi đợc thể hiện trớc hết ở chỗ thông
qua những kinh nghiệm thành công và không thành công của các nớc trong

5

trình phát triển kinh tế xã hội của đất nớc. Nó làm thay đổi cách thức sản
xuất chuyển ngời lao động từ sử dụng công cụ thủ công sang sử dụng công
cụ cơ giới và nhờ đó làm mà sức lao động của con ngời đợc giải phóng,
năng xuất lao động xã hội ngày càng tăng, sản phẩm xã hội đợc sản xuất ra
ngày càng nhiều, càng đa dạng và phong phú, đáp ứng đợc ngày càng tốt hơn
nhu cầu của sản xuất và đời sống nhân dân.
ở nớc ta CNH XHCN đợc coi là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá
độ. Đảng ta đã xác định đợc thực chất của CNH XHCN là quá trình thực
hiện sự phân công mới về lao động và là quá trình tích luỹ xã hội chủ nghĩa để
không ngừng tái sản xuất mở rộng, CNH XHCN là quá trình xây dựng cơ sở
vật chất của chủ nghĩa xã hội, do giai cấp công nhân và nông dân lao động
dới sự chỉ đạo của Đảng cộng sản CNH XHCN có nhiệm vụ đa nền kinh
tế nớc ta từ nền sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn XHCN. Qua đó, để xây dựng
nớc ta trở thành nớc XHCN có nền công nông nghiệp hiện đại, kĩ thuật tiên
tiến, quốc phòng vững mạnh, cuộc sống văn minh và hạnh phúc, chúng ta phải
tiến hành CNH-HĐH đất nớc.
c. Vai trò của CNH-HĐH trong quá trình xây dựng CNXH ở Việt Nam
Công nghiệp hoá là một giai đoạn phát triển tất yếu của mỗi quốc gia.
Nớc ta từ một nền kinh tế nông nghiệp kém phát triển, muốn vơn tới trình
độ phát triển cao, nhất thiết phải trải qua CNH. Thực hiện tốt CNH-HĐH có ý
nghĩa đặc biệt to lớn và có tác dụng trên nhiều mặt: