25

+ Trờng hợp chuyển đổi TCT hạch toán toàn ngành thì văn
phòng, cơ quan quản lý của TCT và các doanh nghiệp thành viên hạch toán
phụ thuộc có vị trí then chốt trong TCT hoặc hoạt động trong lĩnh vực kinh
doanh chủ lực của TCT chuyển thành CTM có t cách pháp nhân; các đơn vị
thành viên khác và các doanh nghiệp đã có vốn góp của TCT chuyển thành
các CTC hoặc công ty liên kết;
+ DNNN thành viên hạch toán độc lập của TCT đáp ứng đủ
các điều kiện trên, thì tuỳ đặc điểm về công nghệ, tính chất phụ thuộc và mối
quan hệ về đầu t đã hình thành với TCT, có thể tách thành CTM Nhà nớc độc
lập hoặc tiếp tục ở trong cơ cấu của TCT ( nếu TCT cha chuyển thành CTM )
hoặc ở trong cơ cấu của CTM đợc chuyển từ TCT ( nếu TCT dã chuyển thành
CTM ).
DNNN Nhà nớc độc lập có quy mô lớn, đáp ứng đủ các điều
kiện trên, chuyển thành CTM Nhà nớc; các đơn vị thành viên trực thuộc
DNNN độc lập, tuỳ quy mô và tính chất đầu t vốn của DNNN Nhà nớc độc
lập, tầm quan trọng và chiến lợc của CTM, có thể chuyển thành một trong
các loại hình CTC đã nêu ở phần 2.1
Các đơn vị sự nghiệp, viện, trờng thuộc TCT, tuỳ theo mức
độ và yêu cầu gắn kết với CTM về vốn, tài chính, công nghệ thị trờng,
nghiên cứu đào tạo, có thể chuyển thành bộ phận hạch toán phụ thuộc CTM,
hoặc chuyển thành CTC.
Trờng hợp viện nghiên cứu thuộc TCT thờng xuyên áp
dụng kết quả nghiên cứu và chuyển giao công nghệ để sản xuất, kinh doanh,
có vốn góp ở doanh nghiệp do viện ứng dụng kết quả nghiên cứu, nếu đáp ứng
đủ các điều kiện về CTM, có thể tách khỏi TCT thành CTM độc lập.
26 2.3_ Nguyên tắc xử lý vốn, tài sản, tài chính và lao

các khoản nợ phải thu nhng không thu hồi đợc thì sau khi xác định rõ
nguyên nhân và trách nhiệm của tập thể, cá nhân, CTM và CTC đợc hạch
toán giảm vốn của chủ sở hữu đối với phần chênh lệch giữa giá trị tổn thất và
mức bồi thờng của tập thể, cá nhân.
+ Đối với các khoản nợ phải trả: CTM và CTC có trách
nhiệm kế thừa các khoản nợ phải trả cho các chủ nợ theo cam kết, kể cả nợ
thuế, các khoản nợ ngân sách, nợ cán bộ công nhân viên; thanh toán nợ đến
28

hạn. Các khoản nợ phải trả không có ngời đòi và giá trị tài sản không xác
định đợc chủ sở hữu đợc tính vào vốn của chủ sở hữu tại CTM và CTC.

CTM CTC có trách nhiệm tiếp tục sử dụng số lao động hiện
có và kế thừa mọi quyền, nghĩa vụ đối với ngời lao động theo quy định của
pháp luật; số lao động dôi d đợc xử lý theo chính sách chung trong quá trình
đổi mới và sắp xếp lại các DNNN. Ngời lao động tự nguyện chấm dứt lao
động đợc hởng các chế độ theo quy định của pháp luật.

Nguyên tắc xác định vốn điều lệ của CTM Nhà nớc và CTC
Nhà nớc
+ Vốn điều lệ của CTM Nhà nớc là toàn bộ vốn của chủ sở
hữu Nhà nớc ở toàn TCT tại thời điểm chuyển đổi sau khi đã xử lý theo
nguyên tắc trên và vốn bổ sung thêm (nếu có), bao gồm:
_ Vốn Nhà nớc đợc hạch toán tập trung ở TCT, ở các
công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn từ hai thành viên trở lên, công
ty liên doanh với nớc ngoài.
_ Vốn Nhà nớc ở doanh nghiệp thành viên hạch toán độc
lập.
29


pháp nhân doanh nghiệp độc lập hoạt động trên nhiều lĩnh vực và địa bàn khác
nhau để tạo thế mạnh chung. CTM đợc hình thành trên cơ sở giữ nguyên
pháp nhân của CONSTREXIM. Các CTC có ba loại gồm: 4 công ty là DNNN
100% vốn Nhà nớc trong đó có 2 công ty đợc hình thành trên cơ sở các đơn
vị trực thuộc CONSTREXIM, 1 công ty đợc thành lập mới trên cơ sở dự án
đầu t đợc phê duyệt, 1 công ty đợc tiếp nhận từ UBND thành phố Hải
Phòng. 2 CTC là công ty trách nhiệm hữu hạn hình thành trên cơ sở góp vốn
của CONSTREXIM với 2 công ty trách nhiệm hữu hạn sẵn có ở thành phố Hà
31

Nội và thành phố Hồ Chí Minh, 1 CTC là công ty cổ phần hình thành trên cơ
sở cổ phần hoá 1 đơn vị trực thuộc.
CTM chi phối các CTC thông qua ảnh hởng về thị trờng,
về chiến lợc kinh doanh và về chất xám. CTM bỏ vốn vào các CTC với t
cách là nhà đầu t và hởng lợi tức tơng ứng với phần vốn bỏ ra. CTM không
hởng một khoản phụ phí nào do các CTC phải nộp. Các quan hệ về kinh tế
giữa các đơn vị thành viên với nhau hoặc với CTM đều thông qua các hợp
đồng để thực hiện các dự án, công trình hoặc thơng vụ cụ thể.
Để đầu t mang lại lợi ích chung cho toàn CONSTREXIM,
trong từng giai đoạn sẽ có sự thống nhất giữa CTM với các CTC để hình thành
Quỹ đầu t phát triển chung.

b. TCT Khánh Việt với mô hình CTM-CTC

Ngày 14-3-2002, Thủ tớng Chính phủ đã có quyết định số
197/quyết định- TTg phê duyệt đề án thành lập Tổng công ty Khánh Việt hoạt
động theo mô hình CTM-CTC thực hiện chuyển đổi phơng thức Nhà nớc
giao vốn sang đầu t vốn và trên cơ sở sắp xếp lại tổ chức và hoạt động của
XNLH Thuốc lá Khánh Hoà và các đơn vị thuộc phạm vi quản lý của xí
nghiệp theo uỷ quyền của UBND tỉnh Khánh Hoà Tổng công ty cổ phần nhận