Tìm hiểu sâu hơn về viêm gan siêu vi C TÌM HIỂU SÂU HƠN VỀ VIÊM GAN C
I.SIÊU VI C LÀ GÌ ?GÂY BỆNH RA SAO?
1.Siêu vi C :
Được phát hiện năm 1989. Virus này lan truyền qua đường máu , như viêm gan B,
nhưng hiếm khi lây qua đường tình dục . Viêm gan C thường được gọi là một
“bệnh thầm lặng” vì nhiều bệnh nhân mang virus không có triệu chứng và không
cảm thấy bệnh . Hiện tại không có thuốc chủng ngừa để bảo vệ bạn khỏi bị viêm
gan C . Tuy nhiên khi đã nhiễm và bị viêm gan C thì vẫn có cách điều trị.

2. Bệnh viêm gan C:

Viêm gan C là một bệnh do virus lan truyền rộng rãi và Tổ chức Y Tế thế giới ước
tính có 170 triệu người trên thế giới đang mắc bệnh. {WHO, 2000}
Virus viêm gan C có 6 kiểu chính, gọi là kiểu gien.
Kiểu gien không ảnh hưởng đến độ nặng của bệnh nhưng sẽ ảnh hưởng đến việc
bạn sẽ được điều trị như thế nào. Kiểu gien của virus được xác định bằng xét
nghiệm máu trước khi bắt đầu điều trị. Việc xác định kiểu gien là vấn đề quan trọng vì có một số kiểu gien dễ điều trị hơn
một số kiểu gien khác. Điều này có nghĩa là việc điều trị sẽ khác nhau tùy theo
kiểu gien. Các loại kiểu gien được mô tả như sau:
_Kiểu gien 1 được tìm thấy chủ yếu ở châu Âu và Bắc Mỹ (khoảng 70% người
bị viêm gan C ở những vùng này bị nhiễm kiểu gien 1). Loại này khó điều trị hơn
và cần 48 tuần để diệt sạch virus.

_Kiểu gien 2 và 3 dễ điều trị hơn, và nhiều bệnh nhân mắc thể viêm gan này có
thể làm sạch virus chỉ sau 24 tuần điều trị (khoảng 30% người bị viêm gan C ở


_ Truyền bệnh qua những hành vi tình dục có nguy cơ cao gây chảy máu, giao
hợp lúc có kinh
_ Sử dụng những vật dụng vệ sinh cá nhân bị nhiễm
_ Truyền từ mẹ sang con (hiếm gặp)
_ Ở nhiều người, không biết được đường lây nhiễm
5.Làm thế nào để tránh lây bệnh cho người khác?
Bạn không bị lây (hay truyền bệnh) khi hắt hơi, ho, hôn, ăn chung chén bát, sử
dụng chung nhà vệ sinh hay qua những hành vi giao tiếp thông thường. {WHO
Fact Sheet 164, 2000}
Tuy nhiên, bạn cần thực hiện một số biện pháp đểđề phòng lây bệnh cho người
khác:
_Tránh dùng chung kim tiêm hay những vật dụng tương tự (như xăm mình, tiêm
chích thuốc, kim châm cứu…)
_ Tránh những hành vi tình dục có nguy cơ cao gây chảy máu và tránh giao hợp
khi hành kinh (sử dụng bao cao su làm giảm nguy cơ)
_Làm sạch vết máu (dùng găng cao su và chất khử trùng)
_Tránh sử dụng chung những vật dụng vệ sinh cá nhân (bàn chải đánh răng, dao
cạo, cắt móng tay) vì chúng có thể dây máu
_Phụ nữ nên cẩn thận khi hành kinh và nên vứt bỏ băng vệ sinh vào nơi an toàn
Điều quan trọng là bạn cần suy nghĩ về khả năng lây bệnh cho người khác vì hai lý
do:
_Bạn có thể tránh được nguy cơ một khi đã khỏi bệnh
_ Bạn có thể tránh được việc truyền bệnh cho người khác
Vấn đề quan trọng là cần hiểu rõ về viêm gan C và chuẩn bị cho điều trị diệt virus

II.ĐIỀU GÌ XẢY RA KHI BẠN MẮC VIÊM GAN C?
Khi mắc bệnh, virus viêm gan C đi từ máu đến gan và sinh sôi ở đó. Cùng lúc đó,
cơ thể bạn bắt đầu chống lại nhiễm trùng. Viêm gan C được xem là “một bệnh
thầm lặng”. Chỉ khoảng 1/3 người mắc bệnh có biểu hiện triệu chứng và những

gan.
Bệnh nhân bị viêm gan C có thời gian tiến triển bệnh khác nhau và không thể dự
đoán được chính xác. Nhiều bệnh nhân chỉ bị thay đổi ít sau 20-30 năm, trong khi
nhiều người bị xơ gan sau 10 năm hay ngắn hơn . Điều cần lưu ý là tốc độ tiến
triển đến bệnh gan KHÔNG phụ thuộc vào kiểu gien hay số lượng virus bạn đang
mang. Tuy nhiên, các chuyên gia đã nhận biết được những yếu tố có thể làm bệnh
tiến triển nhanh hơn:
_Lớn tuổi tại thời điểm nhiễm bệnh
_Phái nam
_ Uống rượu bia
_Đồng nhiễm virus viêm gan B (HBV) hay HIV
_ Thừa cân, béo phì
_ Tiểu đường
_ Hút thuốc
III.CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ HIỆN TẠI
Có hai loại thuốc được chấp thuận để điều trị viêm gan C mãn: interferon và
ribavirin.
_Interferon là một protein tự nhiên do cơ thể sản
xuất ra để chống lại nhiễm virus. Thật ra, interferon
cũng chịu trách nhiệm một phần về những triệu

chứng của viêm gan C như đau nhức cơ và những triệu chứng
như cúm. Đây là những dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang bảo vệ cơ thể bạn
khỏi nhiễm trùng. Tuy nhiên, cơ thể không sản xuất đủ interferon để tiêu diệt virus
viêm gan C, nên việc sử dụng dạng thuốc protein này là một cách để kích hoạt cơ
thể tăng cường đề kháng tự nhiên. Vì interferon là một protein, thuốc sẽ bị cơ thể
phá huỷ khi uống qua đường tiêu hóa, nên chỉ có thể sử dụng thuốc đường tiêm
dưới da . Bạn sẽ được hướng dẫn cách tiêm chích thuốc khi bắt đầu điều trị.
Có 2 dạng interferon hiện đang được sử dụng:
* Interferon thông thường - bị cơ thể phân hủy nhanh chóng và phải chích ít nhất

không dùng đúng liều, bạn có thể không diệt được virus.
2.KHI ĐIỀU TRỊ KHÔNG PHÙ HỢP
Kết hợp pegylated interferon và ribavirin là cách điều trị hiệu quả nhất. Tuy nhiên,
một số bệnh nhân không được kê toa kết hợp điều trị vì họ còn có những bệnh
khác. Điều trị có thể gây khuyết tật thai nhi nên không được sử dụng ở những
người đang dự tính có thai hay đang có thai. Phải ngừa thai hiệu quả trong thời
gian điều trị và tiếp tục 6 tháng sau khi ngưng điều trị nếu bạn đang ở độ tuổi sinh
đẻ.
Nếu bạn có biểu hiện chứng trầm cảm trong quá khứ, hay có bệnh tim nặng trong
6 tháng trước đó, bác sĩ có thể thảo luận về những phương án điều trị với bạn.
Bạn và bác sĩ của bạn có thể quyết định rằng, vì những lý do cá nhân hay xã hội,
có thể tốt hơn nếu trì hoãn điều trị. Trong một số trường hợp, việc trì hoãn điều trị
có thể là một ý định sáng suốt nếu như bạn đang gặp phải những thay đổi lớn trong
cuộc sống có thể làm trở ngại cho việc tuân thủ điều trị.
Có rất nhiều nghiên cứu để tìm ra những phương pháp mới điều trị viêm gan C.
Nếu bác sĩ khuyên bạn không nên điều trị bây giờ, bạn vẫn có thể nhận được các
lợi ích từ điều trị trong tương lai. Trong thời gian chờ đợi, bạn cần cố gắng hạn
chế những tổn thương cho gan và cải thiện sức khỏe bằng cách thay đổi lối sống,
tập thể dục thường xuyên, ăn khẩu phần lành mạnh và tránh hút thuốc hay uống
rượu. Điều quan trọng là có cái nhìn bao quát để cải thiện sức khỏe, hơn là chỉ
nhằm vào lá gan.
3.CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM GAN C- QUYẾT
ĐỊNH ĐIỀU TRỊ
Ngày nay, điều trị viêm gan thành công hơn nhiều về tác dụng diệt virus so với chỉ
5 năm trước đây. Mới đây, một hướng dẫn quốc tế về điều trị viêm gan C đã xác
định phối hợp thuốc giữa pegylated interferon và ribavirin được xem là phương
pháp tiêu chuẩn để điều trị bệnh . Khi bạn đã quyết định điều trị, bạn cần phải
khám định kỳ để kiểm tra tiến triển của bệnh và theo dõi các tác dụng điều trị.
Quyết định bắt đầu điều trị viêm gan C cần được cân nhắc cẩn thận từ phía bạn và
phía thầy thuốc. Thời gian điều trị là 24 hay 48 tuần phụ thuộc vào kiểu gien và

khỏi bệnh, vì khả năng tái phát về sau rất hiếm (chỉ khoảng 1%). Khoảng 1 trong 2
bệnh nhân có kiểu gien 1 và khoảng 4 trong 5 người bệnh có kiểu gien 2 và 3 được
điều trị khỏi bệnh.

5.CÁC TÁC ĐỘNG CỦA ĐIỀU TRỊ
Mặc dù hầu hết bệnh nhân đều có thể hoàn tất điều trị, nhiều người bị tác dụng
phụ của thuốc trong lúc điều trị. Tốt nhất là nên chuẩn bị trước.
Kết hợp pegylated interferon và ribavirin có tác dụng diệt virus mạnh và cho bạn
cơ hội khỏi bệnh. Tuy nhiên, những thuốc này có thể gây những biểu hiện khó
chịu gọi là tác dụng phụ. Những tác dụng phụ này không xảy ra cùng lúc, một số
tác dụng xảy ra khi bắt đầu điều trị, một số khác xảy ra về sau. Mặc dù những tác
dụng phụ này có thể trầm trọng, hầu hết bệnh nhân đều ghi nhận là nhẹ đến trung
bình. Tác dụng phụ nói chung giảm dần theo thời gian và biến mất khi chấm dứt
điều trị.
Bệnh nhân đáp ứng khác nhau với điều trị, nhiều người không có vấn đề gì khi
điều trị, nhiều người lại có. Điều quan trọng là cần báo cho thầy thuốc biết nếu bạn
có tác dụng phụ, bác sĩ có thể xem xét lại chế độ điều trị hay kê toa thêm những
thuốc khác để làm giảm tác dụng phụ. Dưới đây là một số các tác dụng phụ
thường gặp nhất để bạn chuẩn bị tốt hơn:
_Hội chứng giống như cúm (sốt, ớn lạnh, đau nhức)-là phổ biến, nhưng có thể làm
giảm nhẹ bằng những biện pháp đơn giản như uống nhiều nước và uống thuốc làm
giảm triệu chứng. Bạn nên hỏi bác sĩ trước khi sử dụng thêm bất cứ thuốc gì.
_Trạng thái tinh thần - đã được nhận biết là một đặc điểm của bản thân bệnh viêm
gan C và thường nặng lên khi điều trị. Triệu chứng có thể là trầm cảm, lo âu, thay
đổi tính tình, cáu gắt, rối loạn trí nhớ và khả năng tập trung. Nếu bạn có những vấn
đề này trước đó, hay đang được điều trị, cần phải báo cho thầy thuốc trước khi
điều trị viêm gan C. Những vấn đề về trạng thái tinh thần là lý do chính làm bệnh
nhân ngưng điều trị viêm gan C, nên điều quan trọng là bạn và thầy thuốc của bạn
nhận ra những vấn đề này sớm và điều chỉnh phù hợp. Ví dụ, ở một vài trường hợp,
dấu hiệu trầm cảm trong lúc điều trị có thể điều trị bằng thuốc nên bệnh nhân có

giúp đỡ. Vấn đề bạn đang đối diện có thể ít gây căng thẳng trong quan hệ nếu bạn
thảo luận trước một cách cởi mở. Cũng hữu ích nếu như bạn vẫn duy trì những
thích thú hay quan tâm khác.
_Đề nghị giúp đỡ trong công việc nhà - bạn có thể dễ mệt hơn, cáu kỉnh hơn và
cảm thấy ốm sau khi chích thuốc.
_Tập thể dục nhẹ như đi xe đạp, đi bộ, bơi hay yoga giúp bạn bớt đau cơ, cải thiện
cảm giác khỏe khoắn và giúp dễ ngủ.
_Nếu bạn cảm thấy khó tập trung khi làm việc, thử giảm bớt công việc hay báo
cho cấp trên biết để giảm bớt công việc. Những lựa chọn khác là: làm việc bán
thời gian, giờ làm việc linh động, hay làm việc tại nhà một hay vài ngày trong tuần
để giúp bạn xoay sở.
_Nếu bạn bị căng thẳng hay kích thích, điều này cũng có thể là do điều trị. Những
người đã điều trị xong có thể giúp bạn lời khuyên hữu ích. Bạn có thể tham gia
vào một nhóm người đang điều trị viêm gan C hay câu lạc bộ người bệnh.
_Bạn cũng cần xem lại chế độ ăn. Khi gan bạn hoạt động không tốt, bạn có thể
thấy giảm thèm ăn, hay có một vài thức ăn làm bạn không khỏe. Nói chung tốt hơn
là bạn nên ăn nhiều bữa ăn nhẹ trong ngày, hơn là ăn một vài bữa ăn lớn. Điều
quan trọng nhất là bạn cần ăn một chế độ cân bằng những nhóm chất dinh dưỡng
chính yếu.

Source: U.S. Food and Drug Administration
_Những quan hệ cá nhân của bạn cũng có thể bị ảnh hưởng. Những người khác có
thể không thấy những triệu chứng bệnh và tác dụng phụ của điều trị và nếu họ
trông bạn vẫn không có vẻ gì là bệnh, người ta có thể không biết là bạn đang có
bệnh hay không thông cảm với những yêu cầu của bạn. Nếu bạn luôn là người “cái
gì cũng làm”, người bạn đời của bạn có thể bị áp lực vì lúc này phải gánh thêm
trách nhiệm. Sự kích thích hay mất ngủ có thể làm cuộc sống chung thêm khó
khăn và đời sống tình dục có thể bị ảnh hưởng. Bạn bè và gia đình cần giúp đỡ và
thông cảm để bạn vượt qua những khó khăn này. Đôi khi, có thể cần đến tư vấn
chuyên nghiệp về mối quan hệ và bác sĩ hay điều dưỡng có thể khuyên nhủ bạn.