Những chiến thắng nổi tiếng trong lịch sử dân tộc ta
1
Chiến thắng Bạch Đằng nǎm 938
Sông Bạch Đằng là một nhánh sông dài hơn 20 km, từ Do Nghi đến Phả Lễ giữa
Yên Hưng (Quảng Ninh) và Thuỷ Nguyên (Hải Phòng), nơi đã ghi dấu chiến công
của Ngô Quyền chống giặc Nam Hán; chiến công của Lê Hoàn chống giặc Tống;
chiến công của Trần Hưng Đạo chống giặc Nguyên Mông. Trong đó, trận thắng
giặc Nam Hán vào nǎm 938 do Ngô Quyền chỉ huy là mốc son mở ra nền độc lập
tự chủ của dân tộc ta.
Nǎm 931, Dương Đình Nghệ đǎ lãnh đạo nhân dân đánh đuổi được bọn quan
quân Nam Hán là bọn Lý Khắc Chính và Lý Tiến ra khỏi nước ta. ông tự xưng là
Tiết độ sứ đóng bản doanh ở thành Đại La.
Nǎm 937 Dương Đình Nghệ bị nha tướng Kiều Công Tiễn giết hại để đoạt chức
Tiết độ sứ. Nền độc lập của dân tộc ta vừa mới giành được sau đêm trường Bắc
thuộc lại bị đe dọa. Kiều Công Tiễn hoảng sợ trước sự cǎm phẫn của nhân dân, đã
cho người sang cầu cứu vua Nam Hán. Nhân cơ hội đó, Nam Hán đã phát động
cuộc chiến tranh xâm lược nước ta. Vua Nam Hán là Lưu Cung đã cử con trai là
thái tử Hoằng Thao thống lĩnh quân thuỷ vượt biển tiến vào nước ta. Bản thân Lưu
Cung cũng tự cầm quân đóng ở Hải Môn (Quảng Đông) để sẵn sàng tiếp ứng.
Cuối nǎm 938, Ngô Quyền (898-944), vị tướng giỏi đồng thời là con rể của
Dương Đình Nghệ đã đem binh từ châu ái (Thanh Hoá) ra diệt Kiều Công Tiễn,
trừ mối hoạ bên trong. Sau đó, ông huy động nhân dân cả nước khẩn trương bước
vào cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nam Hán. Nắm vững tình hình cũng
như đường tiến quân của địch, Ngô Quyền bàn với các tướng sĩ rằng: "Hoằng
Thao là một đứa trẻ dại, đem quân từ xa đến, quân lính mỏi mệt, lại nghe được tin
Công Tiễn đã bị giết chết, không có người làm nội ứng, đã mất vía trước rồi. Quân
ta sức còn mạnh, địch với quân mỏi mệt, tất phá được! Song chúng có lợi ở
thuyền, nếu ta không phòng bị trước thì chuyện được thua cũng chưa biết được.
Nếu ta sai người đem cọc lớn đóng ngầm ở cửa biển trước, vạt nhọn đầu và bịt sắt,
thuyền của chúng nhân khi nước triều lên tiến vào bên trong hàng cọc, bấy giờ ta
sẽ dễ bề chế ngự không kế gì hay hơn kế ấy cả". Các tướng đều phục kế sách ấy là

Sau thất bại cuối thế kỷ thứ 10, nhà Tống lại cố lao vào chuẩn bị chiến tranh
xâm lược nước ta một lần nữa. Vì vậy, Lý Thường Kiệt đã chủ động đưa quân
sang các châu Ung - Khâm - Liêm phá tan âm mưu của địch, rồi rút về nước chuẩn
bị sẵn sàng đối phó với cuộc tiến công mới của chúng.
Lý Thường Kiệt đã phán đoán và đánh giá đúng cuộc tiến công của địch. Kế
hoạch đối phó của ông là: đánh bại cánh quân đường thuỷ, không cho chúng hợp
quân với đường bộ; bố trí lực lượng các đội thổ binh của Phò mã Thân Cảnh Phúc
và lực lượng dân binh đánh chặn địch từng bước trên các cửa ải ở biên giới, và xây
dựng chiến tuyến nam sông Như Nguyệt (sông Cầu) để phòng ngự, nhằm chặn
đứng cuộc tiến công của quân Tống. Tại đây, quân ta đǎ thiết kế lại tuyến phòng
ngự dài 80 km, xác định các khu phòng ngự then chốt, bố trí binh lực thành các
lực lượng "trú chiến'' (phòng ngự tại chỗ) và "thác chiến'' (tiến công cơ động, làm
nhiệm vụ phản kích, phản công).
Đúng như ta dự đoán, ngày 8-l-l077 quân xâm lược Tống tiến vào nước ta theo
hai ngả ở biên giới phía Bắc và một ngả theo đường biển Đông Bắc. ở phía Bắc,
quân địch đã bị các lực lượng thổ binh ta chặn đánh, vừa tiêu hao vừa làm trì hoãn
bước tiến của chúng. Địch phải tiến quân vất vả, nhất là trước các cửa ải Quyết Lý,
Chi Lǎng, và đến 18/l mới đến bờ Bắc sông Như Nguyệt, đóng thành hai cụm
quân: cụm Quách Quỳ và cụm Triệu Tiết. Trong khi đó ở vùng biển Đông Bắc,
quân thuỷ của ta do Lý Kế Nguyên chỉ huy đã đánh bật về phía sau đạo quân thuỷ
của Dương Tùng Tiên, loại hẳn lực lượng này ra ngoài vùng chiến.
Sau khi tập trung lực lượng tiến hành trinh sát, một đêm đầu tháng 2 Quách Quỳ
bắc cầu phao, tung kỵ binh vượt sông đánh vào trận địa ta. Chúng đột phá qua dải
phòng ngự tiến về phía Thǎng Long, nhưng lập tức bị chặn lại khi cách Thǎng
Long khoảng 8 km. Đồng thời ta tung kỵ binh đột kích cạnh sườn, địch bị rối loạn
đội hình, một phần lớn bị tiêu diệt, phần còn lại vội vã tháo chạy về phía Bắc. Đợt
tiến công của địch bị đẩy lùi.
Sau đó, Quách Quỳ định mở đợt tấn công thứ hai. Nhưng vì phương tiện thiếu,
lại chỉ có thể vượt sông trên hai thuỷ đoạn hẹp (bến Thị Cầu và bến Như Nguyệt)
nên cuộc tiến công thứ hai của chúng bị thất bại. Địch buộc phải chuyển vào