Bài 2 : KIẾN TRÚC LƯỠNG HÀ –
BA TƯ CỔ ĐẠIChương I :
CÁC ẢNH HƯỞNG TỰ NHIÊN & XÃ HỘI
1. Địa lý
2. Khí hậu
3. Vật liệu xây dựng
4. Chế độ xã hội, giai cấp
5. Lịch sử các thời kỳ kiến trúc
Chương II :
ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC
1. Cấu tạo
2. Nghệ thuật kiến trúc
Chương III : LOẠI HÌNH KIẾN TRÚC TIÊU BIỂU
1. Cung điện
2. Thành trì
3. Kiến trúc tôn giáo
KIẾN TRÚC LƯỠNG HÀ CỔ ĐẠI KIẾN TRÚC BA TƯ CỔ ĐẠI
(Iraq ngày nay) (Iran ngày nay)
Chương I : CÁC ẢNH HƯỞNG TỰ NHIÊN & XÃ HỘI
1. Địa lý :
- Vùng Mesopotamia (Iraq) nằm giữa 2
sông Tigris và Euphrates.
- Địa hình ít núi non hiểm trở, không có
chướng ngại tự nhiên → chiến tranh liên
miên → kiến trúc luôn thay đổi
1. Địa lý :
- Ngày nay là nước Iran. Nằm kế bên và
cách với Mesopotamia bởi dãy núi thấp

mặt thần linh để cai trị).
- Đế quốc chỉ là liên minh quân sự của các
bộ tộc. Khá phồn vinh.
4. Chế độ xã hội, giai cấp :
- Phong kiến quân phiệt cầm quyền rất hiếu
chiến. Thường xuyên xâm lược để cướp
bóc. Bóc lột dân trong nước dã man để xây
dựng cung điện xa hoa.
5. Lịch sử các thời kỳ kiến trúc :
- Là nơi giao lưu nhiều tộc người: người
Hamite (tổ tiên người Ai Cập), người
Semite và người Sumer.
- Gồm 4 thời kỳ chính: thời kỳ Babylon,
thời kỳ Đế quốc Assyria, thời kỳ Tân
Babylon, thời kỳ Ba Tư. Có 3 nền văn
minh: VM Assyria, VM Babylon cũ và mới,
VM Ba Tư.
5. Lịch sử các thời kỳ kiến trúc :
Chia ra 2 thời kỳ:
- Thời kỳ vương triều Achaemenian, tức
vương triều Ba Tư thuần túy.
- Thời kỳ bị Hy Lạp, Macedonia đô hộ.
Chương II : ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC
1. Cấu tạo : 1. Cấu tạo :
- Tường dày chịu lực và cách nhiệt. Xây
tường gạch sống, ốp gạch nung bên ngoài.
- Nền yếu : dùng móng bè nhưng không đào
sâu. CT lớn dùng tấm đan đá. Không dùng
nhiều cột.
- Biết xây vòm nôi, bổ trụ. Kỹ thuật còn

đá có chạm nổi.
Chương III : CÁC LOẠI HÌNH KIẾN TRÚC TIÊU BIỂU

1. Cung điện:
1. Thời kỳ đầu : Vương triều Achaemenide
-Cung và mộ phần của Cyrus Đại đế ở
-Xây gạch ốp đá.
-Phòng hẹp dài (kỹ thuật xây cuốn vòm ít
↑).
-Mái lợp gạch kg nung.
-MB gồm các khối HCN, kết hợp các sân
trong.
-Nền tôn cao tránh ẩm. 4 góc thành xoay
theo 4 hướng Đ-T-N-B.
-Cung điện xây vắt qua thành để đối phó
trong ngoài (cai trị hà khắc nên đễ nội loạn),
gồm 3 phần: phần triều kiến, phần cho vua
và phi tần, phần cho lính, phục vụ, kho
tàng.
Tiêu biểu:
- Cung điện Sargon II (722-705 TrCN): 10
ha (305x234m). Nền cao 14m, 300 phòng,
30 sân và 1 Ziggurat. MĐ chính đồ sộ, phân
vị đứng, đỉnh tường hình răng cưa.
- Cung Goudea tại Lagash (2340 TrCN):
50mx53m,
2. Thành trì : mẫu mực cho thời Trung cổ ở
Châu Âu (chiến tranh nhiều)
- Thành Babylon (605-563 TrCN). Thịnh
nhất vào thời Hammurabi và

bậc giật cấp, có hệ thống bơm nước trồng
cây.
- Thành Khorsabad.
- Thành Sinjerli (TK III TrCN) MB hình
oval, trên 1 đồi cao, có nhiều dãy tường
ngăn thành các cụm phòng thủ.
3.Đền thờ : (Ziggurat)
-Thời kỳ đầu là Ziggurat xây trên 1 bậc nền
(3500-3000 TrCN) vách nền có sọc tạo
bóng, tiêu biểu là Ziggurat Trắng ở Warka.
-Cuối thiên niên kỷ thứ ba TrCN: Ziggurat
có hai hay nhiều bậc, MB hình cn, cầu
thang có 3 vế, 4 góc hướng về 4 hướng địa
dư, vách có sọc nhưng bớt nghiêng (kỹ
thuật xd ↑)
-Thiên niên kỷ thứ 2 TrCN. Ziggurat có MB
vuông, vách thẳng đứng, tỷ lệ các bậc cao
hơn.
-Thời Assyria, ziggurat có MB vuông 7 bậc
chạy xoắn ốc.
-Thời Tân Babylon, ziggurat có 7 bậc, trên
đặc đền thờ.
+Đặc biệt đền thờ hình oval: đền tại
Khafaje (thiên niên kỷ thứ 3 TrCN.) MB
oval có 3 bậc gồm sân trong, nơi ở tăng lữ,
nơi làm việc, kho tàng…