Bài 3 : KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI

Chương I :
CÁC ẢNH HƯỞNG TỰ NHIÊN & XÃ HỘI
1.
Địa lý:
-Nằm trên bờ ĐTH (giữa biển Adriatic và biển Aegea), gồm Hy Lạp, Nam bán đảo
Balkan, Tiểu Á, một phần Italia, Pháp, TBN và Ai Cập. Trung tâm là Hy Lạp và
đảo Crete. → tiếp thu VM Ai Cập, Lưỡng Hà, Ba Tư. Gồm tập hợp nhiều thành
bang (do địa hình chia cắt), nổi bật là Athens và Sparta.
-Bờ biển quanh co, xen lẫn những núi đá. → Chia Hy lạp ra nhiều thành bang.
Phong cảnh tuyệt đẹp, ánh nắng rực rỡ.
-Ít đất nông nghiệp, nhiều biển → phát triển thương mại đường biển → tiếp thu
thành tựu văn minh.
2.
Khí hậu:
-Ôn đới và bán nhiệt đới ĐTH, ấm áp dễ chịu → con người gắn bó thiên nhiên, ưa
sinh hoạt công cộng ngoài trời như thờ cúng, hội họp, diễn thuyết, diễn kịch, thi
đấu thể thao … → xuất hiện thể loại nhà hát ngoài trời, hành lang trống portic, sân
vận động ngoài trời v.v.
3.
Xã hội:
-XH chiếm hữu nô lệ: thành Athens là chế độ dân chủ chủ nô, thành Sparta là chế
độ cộng hòa quý tộc. Không có vua và đặc quyền. Là nền tảng dân chủ cho xã hội
thế giới hiện đại.
4.
Tôn giáo:
-Đa thần giáo: Zeus-Jupiter (thần tối cao), Hera-Junon (vợ Zeus), Apollo (thần
pháp luật, nghệ thuật), Athena-Minerva (thần kiến thức), Poseidon-Neptune (thần
biển), Dionisos-Bacchus (thần rượu), Artemis-Diana (thần săn bắn), Hermes-
Mercury (thần đưa tin), Aphrodite-Venus (thần sắc đẹp), Hephaitos-Vulcano (thần

Chương II : THỜI KỲ TIỀN HY LẠP
1. Đặc điểm kiến trúc:
+Giai đoạn Aegea: đến nay hầu như không còn dấu tích.
+Giai đoạn Creta và Mycenea: hiện còn dấu tích cung điện với đđ :
-Xây cất có chiều sâu, có lầu và cầu thang.
-Mái bằng, các phòng liên kết dễ dàng với nhau qua những sân trong và
giếng trời.
-Có hệ thống kênh cấp thoát nước.
-Nhiều trang trí bằng sơn, cửa cung điện đều 2 cánh → tráng lệ, sang trọng.
-Cột-kèo gỗ, lanh tô gỗ hay đá lớn không gọt đẽo. Tường dày.
2. Công trình kiến trúc tiêu biểu:
+ Giai đoạn Creta:
-Cung vua Minos ở Knossos (3000-1890 TrCN): kích thước khoảng
130mx130m, gồm nhiều ct xây liền nhau quanh sân trong. CT từ 1-2 tầng, có
khu vệ sinh, nhà tắm, ống dẫn nước đất nung.
-Cung Phaestos, nhỏ hơn cung Knossos.
+ Giai đoạn Mycenea:
-Thành Tiryns (1300 TrCN): xây trên núi, tường dày 13m-19m. Có cung tiếp
khách và nơi triều kiến, sân trong lớn, kho, khu tắm, vệ sinh, các terrace và nơi
trú ngụ khi có giao tranh.
-Cổng Sư tử (1325 TrCN): có lanh tô nhịp 3,5m, cao 1m, dày 2,5m, phía
trên có một cuốn giả trang trí 2 con sư tử đá và một cột đá kiểu Mycenea.
-Kho báu của Atreus hay Lăng của Agamenon ở Mycenea (1325 TrCN):
gồm 1 vòm đá xây bằng 34 vòng đá rất đẹp. Chiều cao 16m, đường kính 14,5m.
Chương III :
THỜI KỲ HY LẠP CHÍNH THỐNG
1. Đặc điểm kiến trúc:
+ Xuất hiện các loại hình kiến trúc công cộng như quảng trường tôn giáo
Acropolis (xây ở nơi cao nhất tp, vừa mang chức năng tôn giáo, vừa là nơi sinh
hoạt CC), quảng trường thương mại Agora (là nơ trao đổi thương mại và sinh

tròn.
+Công trình tiêu biểu: Quần thể Acropolis tại Athens, gồm:
-Đền Parthenon (447-432 TrCN) do điêu khắc gia Phidias thực hiện
trang trí, MB 30,98x69,54m. Mặt tiền 8 cột, mặt bên 17 cột, dùng thức
Doric. Bên trong có tượng thần Athena khảm vàng, ngà voi và đá quý.
-Đền Nike: (427 TrCN) MB 5,5mx8,3m. Mặt tiền có 4 cột, dùng thức
Ionic. Là đền thờ Thần Chiến thắng, bên trong có tượng nữ thần Chiến
thắng rất đẹp.
-Đền Erechtheion: (421-405 TrCN) MB tự do, có dùng cửa sổ, có
khán đài hành lễ, dùng thức cột Cariathide.
-Ngoài ra còn có Propylae (cổng vào), nhà hát Dionysos và Odelon
(nhà hòa nhạc)
b. Kịch trường (theatre):
+Vừa là nơi giải trí vừ là nơi thực hiện nghi lễ tôi giáo.
+Xây lộ thiên và dựa vào sườn núi đồi để giảm khối lượng xây dựng.
+Thành phần:
-Phần khán đài: gồm các dãy ngồi phía trên, đường đi ngang, các dãy
ngồi phía dưới.
-Phần biểu diễn: gồm phần phục vụ diễn và phần sân diễn. Sân diễn
ngoài trời, hình tròn và không có mái che. Ịch sĩ dùng mặt nạ để biểu lộ
cảm xúc.
+Hình dáng: hình rẽ quạt, khán đài chiếm hơn ½ vòng tròn, diễn viên, khán
giả và thiên nhiên hòa hợp với nhau.
+Công trình tiêu biểu:
-Kịch trường Epidaures, có đường kính nhà hát là 56m.
c. Công trình hành chính-Nghị trường: gồm 3 loại
+Ecclesiasterion: phòng họp rộng, là nơi diễn ra bầu cử. Là một phòng lớn
có nhiều cột, MB hình chữ nhật.
+Bouleuterion: nơi họp của những người trúng cử.
+Pnyx: nơi họp cho công chúng và người trúng cử. Là những bậc cấp xây