MỘT SỐ ĐÓNG GÓP NHẰM NÂNG CAO KỸ NĂNG
NGHE - NÓI NHANH TIẾNG ANH
CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC GTVT - CƠ SỞ II ThS. HÀ THỊ THANH
Bộ môn Anh văn
Khoa Khoa học Cơ bản - LBMCB - CSII
Trường Đại học Giao thông Vận tải
Tóm tắt: Bài báo cung cấp một số quy tắc trong văn nói nhanh tiếng Anh cho các học
viên học tiếng Anh nhằm giúp họ hiểu cách phát âm vượt qua ranh giới từ trong văn nói
nhanh của người bản ngữ. Bài viết cũng đề cập đến một số điều thu thập được về việc học kỹ
năng nghe - nói tiếng Anh với giáo viên bản ngữ tại trường Đại học Giao thông Vận tải
(GTVT) - Cơ sở II, với hy vọng những điều này sẽ ít nhiều mang đến cho học viên trường Đại
học GTVT - Cơ sở II những điều hữu ích giúp họ nâng cao kỹ năng nghe nói của mình.
Summary: This paper provides English learners with English fast speech rules in order
to help them understand the way English people pronounce the sounds across the word
boundaries and apply these rules in their saying. The paper also presents some remarks on the
English classes with English native teachers in the hope that the UCT learners will find them
useful in the process of learning listening and speaking skills. CT 2
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong quá trình quản lý lớp Cầu đường tăng cường tiếng Anh khóa 49 tại Cơ sở II và nhất
là khi tham gia quản lý các lớp tiếng Anh học buổi tối với các giảng viên nước ngoài tại Đại học
GTVT - Cơ sở II, điều rất dễ nhận thấy là các học viên của Đại học GTVT gần như bị “bế tắc”
trong kỹ năng nghe nói tiếng Anh với người bản ngữ. Có học viên cảm thấy rất bi quan sau tuần
học giao tiếp đầu tiên với giáo viên người Mỹ, mặc dù trước đó họ đã được học với người nước
giống như cách họ nói hàng ngày. Chính vì thế mà tác giả bài viết này cho rằng các học viên
học tiếng Anh nên nắm được các quy tắc cơ bản trong văn nói nhanh tiếng Anh nếu họ muốn
nâng cao khả năng nói nghe của mình.
CT 2
b. Các quy tắc trong văn nói nhanh
Các quy tắc trong văn nói nhanh sau đây được áp dụng rộng cho cụm từ hoặc câu, chứ
không chỉ hạn chế trong phạm vi từ. Có thể người học đã từng thực hiện vài cách rút gọn này rồi
mà không nhận ra nó. Việc sử dụng các quy tắc văn nói nhanh có thể khiến chuỗi phụ âm dễ
phát âm hơn. Người học có thể không áp dụng được hết các quy tắc này vào trong văn nói của
mình, nhưng họ nên biết những quy tắc rút gọn này để hiểu được cách người bản ngữ nói tiếng
Anh.
Theo Dauer.R.M (2002), có bốn quy tắc cơ bản trong văn nói nhanh tiếng Anh:
¾ Đơn giản hóa các nhóm phụ âm.
Thường thì trong tiếng Anh, các nhóm gồm ba phụ âm ở cuối từ có thể được đơn giản hóa
bằng cách bỏ đi phụ âm giữa (C
1
C
2
C
3
Æ C
1
C
3
) (C: consonant - phụ âm). Ví dụ accepts
[ək'septs] [ək'seps], tests [tests] [tess]. Tương tự như vậy, ở các từ như han
dsome, sandwich,
ras
pberry và government, các phụ âm (gạch chân) ở giữa hai phụ âm sẽ bị bỏ đi khi phát âm.
Theo tác giả, trong văn nói nhanh, các âm /t/ và /d/ ở vị trí cuối thường được rút gọn đáng
ty, plenty, county, gigantic, quantity, wanted, Toronto
Sự lược bỏ này còn xuất hiện ở ký tự /t/ vượt qua ranh giới từ, ví dụ như trong câu I wan
t
to do it. Lúc này [wontə] đã bị phát âm thành [wonə]. Sau đây là một số ví dụ khác:
I’m going
to do it
I don’
t know
¾ Ngạc hóa ngang qua ranh giới từ
Hiện tượng ngạc hóa xảy ra khi các âm /s/, /z/, /t/ hay /d/ kết hợp với âm /i/ hay /j/ theo sau
để tạo thành các âm tương ứng /∫/, /ʒ/, /t∫/ hay /dʒ/. Điều này đã xảy ra bên trong các từ chẳng
hạn như discussion, suggestion, gradual. Trong văn nói nhanh, hiện tượng ngạc hóa này còn
xảy ra ngoài ranh giới từ, bên trong các cụm từ, nhất là với trợ động từ và các từ thông dụng you
và your. Vì vậy, miss you nghe hợp vần với issue, made your nghe hệt như major, ate your nghe
hợp vần với nature. Sau đây là một số ví dụ khác:
Sees your (friend) /siz j/ [siʒ];
Loves you [lvz ju] [lvʒu], [lvʒə];
Bet you [bet ju] [bet∫ə];
Reads your (mind) [ri:dz j] [ri:dʒ];
Didn’t you (try) [didənt ju] [didənt∫ə]
¾ Rút gọn hơn nữa các từ chức năng
Trong tiếng Anh thông thường, những từ chức năng không mang trọng âm có dạng thức
yếu hay rút gọn. Nhiều trợ động từ có cách viết giản lược theo chuẩn mà trong đó nguyên âm
được rút gọn, chỉ còn lại phụ âm cuối như ‘s, ‘m, ‘re, ‘ve, ‘d, ‘ll. Trong văn nói nhanh, trợ động
từ do, did cũng có thể được rút gọn đáng kể, mặc dù nó không bao giờ được viết như từ giản
lược. Hãy xem những ví dụ sau để học cách nói rút gọn của trợ động từ này:
ʒə’won] d what do you want? [wod
sợ mắc lỗi, vì mắc lỗi được cho là điều rất bình thường khi học một ngôn ngữ.
III. KẾT LUẬN
Việc nghiên cứu các quy tắc cơ bản trên về văn nói nhanh đã chỉ ra cho các học viên thấy
rằng người bản ngữ tuy có nguyên tắc phải phát âm từ với đầy đủ các phụ âm như phụ âm cuối,
các phụ âm trong cụm phụ âm, nhưng trong văn nói hàng ngày họ lại có xu hướng bỏ bớt các
phụ âm trong những cụm có từ ba phụ âm trở lên, phát âm các phụ âm liền nhau thành một âm
khác, nối phụ âm với nguyên âm đứng sau, hay rút gọn các từ chức năng thành một âm. Những
điều này tưởng chừng như rất đơn giản với người bản ngữ, thì lại là một rào cản lớn cho người
học tiếng Anh giao tiếp. Nếu người học biết được những quy tắc này và để ý quan sát, thực
hành trong văn nói của mình, thì dù chưa có phát âm được như người bản ngữ, họ sẽ hiểu được
điều mà người bản ngữ muốn nói và dần dần sẽ vận dụng được vào cách nói của mình. Tất
nhiên để học tốt giao tiếp thì còn rất nhiều điều khác cần phải quan tâm đến, nhưng tác giả bài
viết này rất mong rằng những điều được trình bày ở trên sẽ giúp ích được phần nào cho những
ai muốn nâng cao kỹ năng nghe nói của mình. Tài liệu tham khảo
[1]. Connor J. D, Fletcher, C, (1985) Sounds English, The University Press: Cambridge.
[2]. Mortimer C, (1985) Elements of pronunciation. The University Press: Cambridge.
[3]. Dauer R. M, Accurate English (2002), Lê Huy Lâm & Trương Hoàng Duy dịch, Nhà Xuất bản TP HCM.
[4]. Brazil D, Pronunciation for Advanced learners of English (2001), Nguyễn Thành Yến dịch và chú
giải, Nhà Xuất bản thành phố Hồ Chí Minh
♦
CT 2