Đề tài
Phân tích và thiết kế hệ
thống khám và chữa bênh
ở bệnh viện Bạch Mai
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
MỤC LỤC
8.1 Thực Thể “Phiếu khám bệnh” 27
8.2 Thực Thể “Đơn thuốc” 27
9.3 Sơ đồ mối liên kết giữa các bảng 35
3: Phân Tích Thiết Kế Hệ Thống Thông Tin - Phương Pháp Và Ứng Dụng của nhà xuất bản
lao động. 4. SYSTEMS ANALYSIS AND DESIGN, GERALD A.SILVER
MYRNAL.SILVER. 5. Ðồng Thị Bích Thủy - Bài giảng Phân tích hệ thống - Ðại học quốc
gia thành phố Hồ Chí Minh. 6. Trần Thành Trai, Giáo trình Phân tích và thiết kế hệ thống
thông tin quản lý của tác giả - NXB Thống kê, 1994. 7. Phạm Thị Xuân Lộc, Bài giảng
Phân tích hệ thống của Thạc sỹ , Khoa Công nghệ Thông tin - Ðại học Cần Thơ. 8. Đinh
Khắc Quyền, Bài giảng Phân tích hệ thống-Khoa Công nghệ Thông tin - Ðại học Cần Thơ.
9. Website . 10. Website . 11. Bài giảng
UML 49
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
2
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
LỜI CẢM ƠN
Để đồ án thực tập đạt kết quả tốt đẹp, trước hết chúng em xin gửi tới toàn thể
các thầy cô trong khoa Công nghệ thông tin - Trường Cao Đẳng Công Nghệ Hà
Nội lời chúc sức khỏe, lời chào trân trọng và lời cảm ơn sâu sắc nhất.
Với sự quan tâm, dạy dỗ và chỉ bảo tận tình chu đáo của thầy cô, sự giúp
đỡ của các bạn, đến nay nhóm chúng em đã có thể hoàn thành - đồ án thực tập,
đề tài:“Phân tích và thiết kế hệ thống khám và chữa bênh ở bệnh viện
Bạch Mai”.
Để có được kết quả này nhóm chúng em xin đặc biệt gửi lời cảm ơn chân
hiện đại hóa đất nước ở Việt Nam. Nhà nước ta đang đi tiên phong trong việc
áp dụng CNTT nhằm duy trì và phát triển ngành công nghệ phần mềm, cụ thể
như việc tin học hoá trong một số cơ quan nhà nước, một số ngành chủ đạo
như y tế, ngân hàng, giáo dục - đào tạo, giao thông vận tải, dầu khí - địa chất,
…Song song với việc tin học hóa trong các lĩnh vực chủ đạo, có quy mô hoạt
động lớn thì việc áp dụng tin học trong quản lý ở quy mô nhỏ trong các ngành
nghề trong XH đang và sẽ trở nên không thể thiếu nhằm nâng cao hiệu quả
công việc và phù hợp với sự phát triển KT-XH hiện hành.
Đứng trước những yêu cầu mới của nền KT-XH nước ta, em đã nhận
thấy tiềm năng lớn lao trong việc áp dụng tin học vào các công việc quản lý
của các ngành nghề nói chung và việc quản lý bệnh nhân trong ngành y tế nói
riêng, và đây cũng là động cơ khiến em chọn những đề tài về chương trình
quản lý mà ở đây là đề tài “Phân tích và thiết kế hệ thống thông tin quản lý
khám và chữa bệnh tại bệnh viện Bạch Mai”.Đề tài của em không thiên về
nghiên cứu tìm hiểu các công nghệ mới nhưng lại mang tính thực tế, tính hiện
thực cao, xây dựng ứng dụng dựa trên thực trạng quản lý bệnh nhân ở phòng
khám…
Em xin chân thành biết ơn các thầy cô đã giành cho em những kiến
thức cơ bản và quý báu, đó là sự khởi đầu cho sự nghiệp tương lai của em. Em
rất cảm ơn cô Nguyễn Thị Tâm đã tận tình hướng dẫn em thực hiện tốt đề tài
này.
Trong thời gian 12 tuần với 1 sinh viên thực hiện đề tài, chắc chắn sẽ
không tránh khỏi thiếu sót, kính mong quý thầy cô góp ý và thông cảm cho
em.
Đồ án thực tập được chia thành 4 chương:
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
4
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
Chương 1: Giới thiệu chung về bệnh viện Bạch Mai.
Trong thời kỳ thủ đô bị tạm chiếm, Thành ủy Hà Nội đã xây dựng cơ sở bí
mật hoạt động trong bệnh viện. Chi bộ Đảng và các tổ công đoàn kháng chiến
đã vận động viên chức, nhân viên ủng hộ kháng chiến, chống âm mưu tuyên
truyền phản động của địch, đòi tăng luơng và cải thiện điều kiện làm việc.
Trước ngày giải phóng thủ đô, công chức và nhân viên bệnh viện đã đấu tranh
không cho địch di chuyển máy móc, dụng cụ và thuốc men vào Nam, bảo vệ
người và tài sản. Vì vậy, đến ngày tiếp quản thủ đô 10/10/1954, Bệnh viện
Bạch Mai hầu như vẫn còn nguyên vẹn, các hoạt động chuyên môn vẫn tiếp
tục.
1954-1965: Xây dựng miền Bắc - giải phóng miền Nam
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
6
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
Hình 3: Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Bệnh viện Bạch Mai
17giờ ngày 15-12-1954 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm Bệnh Viện. Bác
khen ngợi và cảm ơn anh, chị, em cán bộ nhân viên đã tích cực và bền bỉ đấu
tranh với địch bảo vệ và giữ gìn tài sản Bệnh viện được tương đối nguyên vẹn.
Bác nói: “ Bây giờ ta làm việc cho ta, ta là chủ của nước Việt Nam DCCH. Đã
là người tự do, người chủ thì phải làm thế nào cho xứng đáng, từ công việc,
thái độ đến tư tưởng đều phải có tư cách làm chủ”. Người khuyên mọi người
phải thật thà đoàn kết và giúp đỡ nhau tiến bộ. “ Ai làm việc gì tốt có kết quả
thìđuợc khen, ai có sai sót thì góp ý sửa chữa. Làm đuợc như vậy mọi người sẽ
đoàn kết hăng hái thi đua hoàn thành nhiệm vụ của mình. Có cơm ngon, thuốc
đúng, người phục vụ tận tụy nhất định bệnh nhân mau khỏi, nhà thương mau
tiến.
Thực hiện lời dạy của Bác, Bệnh viện đã phân đấu không ngừng củng cố tổ
chức, tích cực sửa chữa cơ sở, bổ sung thêm một số trang thiết bị cần thiết,
xây dựng và mở rộng thêm nhiều khoa nâng cao chất lượng khám chữa bệnh
cho nhân dân.
bị ngạt. Việc tổ chức cứu sập, cấp cứu rất khẩn trương, kịp thời và tích cực
nhưng đã có 28 đồng nghiệp hy sinh. Đài tưởng niệm các đồng nghiệp và tấm
bia căm thù giặc Mỹ đã đuợc xây dựng tại khuôn viên Bệnh viện đã hy sinh
dũng cảm vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
8
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
Chỉ sau năm ngày khắc phục hậu quả, ổn định tổ chức, cán bộ toàn bệnh
viện đã tiếp tục công tác cấp cứu nạn nhân bị thương nặng do bom Mỹ ném
xuống Khâm Thiên và các khu vực khác ở Hà Nội trong những ngày đêm sau
đó.
Từ sau 1975: Thống nhất đất nước
Hình 5: Nhà hành chính được xây mới
Từ năm 1974, Bệnh viện Bạch Mai được sửa chữa và xây dựng lại như cũ.
Sau ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng thống nhất đất nước, Bệnh viện
Bạch Mai đã cử nhiều cán bộ vào chi viện cho ngành y tế vào công tác tại các
vùng mới giải phóng.
Căn cứ quy hoạch và nhiệm vụ nhà nước giao cho. Bệnh viện đã thành lập
thêm nhiều khoa mới. Sau này một số chuyên khoa đã đuợc nâng cấp, một số
viện được thành lập như Viện Da liễu, Viện Huyết học truyền máu, Viễn Lão
khoa, Viện Tim mạch, Viện Y học lâm sàng các bệnh nhiệt đới, Viện Sức
khỏe tâm thần.
Hàng năm, trung bình có trên 100 sáng kiến cải tiến trong công tác khám
chữa bệnh điều trị chăm sóc bệnh nhân đuợc áp dụng. Nhiều chuyên khoa đầu
ngành bệnh viện đã tham gia đào tạo hàng nghìn sinh viên, hàng nghìn cán bộ
từ các tỉnh về học với nhiều lớp bổ túc chuyên môn ngắn hạn cho hàng nghìn
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
9
Mai luôn là nơi khám chữa bệnh có chất lượng hàng đầu và tin cậy của người
bệnh và nhân dân cả nước. Hàng năm số lượng bệnh nhân đến khám là
350.000 đến 450.000 người. Số bệnh nhân điều trị nội trú trung bình từ 50.000
đến 60.000 người. Tỷ lệ sử dụng giường bệnh lúc nào cũng quá tải (trên
100%). Ngày điều trị trung bình đạt từ 10 - 12 ngày. Số xét nghiệm và các kỹ
thuật thăm dò chức năng tăng cao (2.000.000 – 2.500.000 lượt XN). Tỷ lệ tử
vong hạ thấp so với những năm trước đây 2- 3% (trước 1995), nay chỉ còn 0 ,
82 %. ….
2.Nhiệm vụ của hệ thống quản lý bệnh viện
Hệ thống quản lý khám và chữa bệnh là một hê thống giúp chúng ta quản lý
việc khám và chữa bệnh của bệnh nhân đã điều trị tại bệnh viện.Quản lý việc
thanh toán tạm ứng của bệnh nhân với bệnh viện cũng như của bệnh viện với
bảo hiểm y tế,quản lý lượng bệnh nhân đến điều trị tại bệnh viện trong những
khoảng thời gian xác định.Đồng thời chúng ta còn đi thống kê lượng bệnh
nhân mắc số căn bệnh nào đó trong một thời gian trong năm để đưa ra phương
pháp điều trị và đề phòng….Đồng thời chúng ta còn thống kê được một số căn
bệnh mà Bộ Y Tế và nhà nước quan tâm.
CHƯƠNG 2:KHẢO SÁT SƠ ĐỒ KHÁM VÀ CHỮA BỆNH TẠI BỆNH
VIỆN BẠCH MAI
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
11
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
Trong giới hạn của đề tài cũng như thời gian thực tập, nhóm em chỉ tập
chung khảo sát và phân tích quy trình khám chữa bệnh ngoại trú và nội trú.
1.Sơ đồ tổ chức.
2.Các bước khám bệnh của bệnh nhân tại bệnh viện Bạch Mai.
Bệnh viện Bạch Mai là một bệnh viện lớn của miền Bắc, là tuyến cuối
cùng của nhiều chuyên khoa, tiếp nhận những bệnh nhân nặng của Hà Nội và
các địa phương khác chuyển về. Khi bệnh nhân tới bệnh viện để khám hoặc
-Khoa điều
tiết TC
-Khoa hô hấp
-Khoa nội tiết
-Khoa thận
tiết liệu
-Khoa tiêu
hóa
-Khoa cơ-
xương khớp
-KhoaGMHS
-Khoa ngoại
-Khoa sản
-Khoa nhi
-Khoa dij ứng
-Khoa thần
kinh
-Khoa đông y
-Khoa RHM
-Khoa TMH
-Khoa mắt
-Khoa thận
nhân tạo
-Phòng KHTH
-Phòng TCCB
-Phòng HCQT
-Phòng TCKT
-Phòng VT-TTB.
-Phòng YTĐD
-Phòng BV-
đào tạo-CĐT
-Trung tâm
YHHN-UB
BAN GIÁM ĐỐC
12
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
Hình 1:Sổ khám bệnh
Sau đó bác sĩ yêu cầu bệnh nhân qua quầy thanh toán để nộp tiền lệ phí
khám chữa bệnh. Khi bệnh nhân nộp tiền lệ phí xong sẽ lên phòng ứng với số
phiếu mà bệnh nhân đã được phát để bác sĩ khám bệnh. Trong quá trình khám
bệnh bác sĩ yêu cầu bệnh nhân đi xét nghiệm để chuẩn đoán bệnh của bệnh
nhân. Trong phiếu xét nghiệm sẽ có đầy đủ thông tin của bệnh nhân như:họ
tên, tuổi, giới tính, khoa, phòng, giường, chuẩn đoán bệnh, yêu cầu xét
nghiệm, kết quả xét nghiệm. Kết quả xét nghiệm sẽ đc lưu vào hồ sơ bệnh án
của bệnh nhân.
Dưới đây là một số mẫu xét nghiệm.
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
13
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
Hình 2:Phiếu xét nghiệm
Sau khi bệnh nhân xét nghiệm xong chờ ngoài hành lang để lấy giấy xét
nghiệm rùi quay trở lại phòng khám để bác sĩ chuẩn đoán bệnh. Trong quá
trình chuẩn đoán nếu bác sĩ có nghi ngờ bệnh nhân có liên quan tới tim,
phổi…………ww thì bác sĩ lại yêu cầu bệnh nhân đi chụp Xquang để kiểm tra
và chuẩn đoán cho bệnh nhân. Bệnh nhân sẽ được hướng dẫn và làm thủ tục
để đi chụp Xquang. Dưới đây là một số mẫu chụp xquang của bệnh nhân trong
bệnh viện.
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
và tự chữa trị tại nhà. Mẫu đơn thuốc như ở hình 5. Bệnh nhân cần đơn thuốc
bác sĩ kê cho và xuống quầy thuốc bên dưới để mua thuốc theo yêu cầu chỉ
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
16
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
dẫn của bác sĩ. Khi bán thuốc xong người bán thuốc sẽ đưa cho bệnh nhân hóa
đơn thuốc. Mẫu hóa đơn thuốc như sau:
Hình 7:Hóa đơn thu tiền thuốc
3.Quản lý quá trình khám chữa bệnh của bệnh nhân tại bệnh viện
- Bệnh nhân đến bệnh viện khám bệnh phải tiến hành như sau:
Mang theo thẻ BHYT (nếu có).
Đầu tiên phải qua bộ phận đón tiếp làm thủ tục, tại đây nhân viên sẽ lấy
thông tin hành chính của bệnh nhân để viết phiếu khám bệnh, phân bệnh
nhân vào các phòng khám đa khoa hoặc chuyên khoa. Sau đó, nhân viên
vào sổ đăng kí khám bệnh với các thông tin như ở phiếu khám bệnh.
Nếu là trường hợp cấp cứu thi bệnh nhân có thể được chuyển ngay vào
khu điều trị cấp cứu.
-Bệnh nhân phải qua bộ phận thanh toán để nộp phí khám bệnh.
Nếu tại các phòng khám bác sỹ yêu cầu bệnh nhân đi làm các xét
nghiệm, chụp chiếu thì bệnh nhân cũng phải thanh toán các chi phí này
rồi mới được tiến hành làm xét nghiệm, chụp chiếu.
Nếu bác sỹ yêu cầu bệnh nhân nhập viên thì người bệnh phải đóng tiền
đặt cọc trước khi được nhận vào điều trị. Khi ra viện người bệnh phải
thanh toán hết các khoản viện phí.
-Tiếp theo, bệnh nhân được hướng dẫn vào các phòng khám tương ứng ghi
trên phiếu khám bệnh.
Tại các phòng khám đa khoa, bác sỹ thực hiện khám và kê đơn thuốc
cho người bệnh. Trong quá trình khám, bác sỹ có thể yêu cầu bệnh nhân
đi làm xét nghiệm hoặc gửi người bệnh đi khám chuyên khoa tuỳ thuộc
từng khu vực…
- Người nhà bệnh nhân cần biết.
+Biết được những diễn biến chính xác bệnh của người nhà mình (có một
số trường hợp bác sĩ không thể nói trực tiếp với bệnh nhân được nên phải nói
với người nhà bệnh nhân).
+Có thể biết được quá trình điều trị của người nhà mình cũng như biết rõ
được người nhà mình đang được điều trị như thế nào.
-Đối với nhân viên tài chính của bệnh viện.
+Tổng số tiền tạm ứng mà bệnh nhân đã đóng và chưa đóng (còn lại là
bao nhiêu).
+Tổng số bệnh nhân điều trị trong tháng có bảo hiểm y tế, và tổng chi phí
của những bệnh nhân này để thanh toán với bảo hiểm y tế.
6.Hướng phát triển của hệ thống quản lý khám và chữa bệnh hiện nay.
Ngày nay với sự ra đời và phát triển nhanh chóng của máy tính đã làm
thay đổi phong cách làm việc của hầu hết các cơ quan tư nhân cũng như trong
nhà nước. Trước kia mọi thủ tục cũng như việc lưu trữ đều dựa trên giấy tờ do
đó rất khó khăn trong việc tìm kiếm một hồ sơ về một bệnh nhân, cũng như
tìm kiếm một vấn đề nào đó trong rất nhiều hồ sơ lưu trữ, chưa kể đến việc
thống kê theo một tiêu chí nào đó…. Ngày nay với sự trợ giúp của máy tính
chúng ta có thể thực hiện các công việc này một cách dễ dàng, nhanh chóng và
chính xác. Với hệ thống quản lý khám và chữa bệnh có thể thực hiện việc tìm
kiếm một bệnh nhân, cũng như việc thống kê bệnh nhân theo những tiêu chí
mà ban lãnh đạo bệnh viện đưa ra một cách nhanh chóng và hiệu quả…
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
19
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
CHƯƠNG 3:PHÂN TÍCH HỆ THỐNG
1. Biểu đồ phân cấp chức năng.
Sơ đồ phân cấp chức năng được sử dụng để nêu ra các chức năng và quá
Khi tới khám bệnh,bênh nhân phải tới nơi “tiếp nhận bệnh bệnh nhân” để
làm thủ tục khám bệnh. Tại đây, nhân viên của bệnh viện sẽ hỏi bệnh nhân cần
khám gì. Sau đó, sẽ yêu cầu bệnh nhân mua sổ y bạ và hướng dẫn bệnh nhân
tới chuyên khoa cần khám.
Khi tới khám, bác sỹ sẽ yêu cầu bệnh nhân kể về tình hình bệnh và làm
các xét nghiệm cần thiết. Sau khi làm xong xét nghiệm, bệnh nhân sẽ cung cấp
những kết quả đó cho bác sỹ. Bác sỹ sẽ chuẩn đoán tình hình bệnh tật của
bệnh nhân.
Kết quả chuẩn đoán sẽ được gửi tới bộ phận “quản lý điều trị”. Tại đây
những bệnh nhân nào phải nằm viện điều trị thì họ phải làm thủ tục nhập viện.
Trong thời gian điều trị, tình hình bệnh tật của bệnh nhân sẽ được ghi nhận và
lưu vào “hồ Kết quả điều trị của bệnh nhân sẽ được gửi tới bộ phận “ quản lý
xuất viện”. Nếu bệnh nhân đủ điều kiện xuất viện. Nhân viên bệnh viện sẽ làm
Báo cáo thực tập tôt nghiệp Nhóm sinh viên CNTT2-K2
23
Trường cao đẳng Công Nghệ Hà Nội Khoa công nghệ thông tin
thủ tục xuất viện cho bệnh nhân. Bệnh nhân thanh toán viện phí. Những bệnh
nhân nào có thẻ bảo hiểm sẽ được trả lại. Bệnh viện sẽ gửi cho công ty BHYT
hóa đơn viện phí của những bệnh nhân có thẻ BHYT, để Công ty chi trả tiền
viện phí cho bệnh nhân.sơ bệnh án”. Đối với những bệnh nhân không phải
nằm viện. Bác sỹ sẽ kê đơn thuốc và viết lịch hẹn tới khàm lần sau.
4.Biểu đồ luồng dữ liệu vật lý chức năng “ Tiếp nhận bệnh nhân”.
Bệnh nhân tới khám bệnh trước tiên phải tới bộ phận “đăng ký
khám,chữa bệnh” để làm thủ tục. Bệnh nhân phải cung cấp các thông tin cần
thiết để làm thủ tục. Đối với bệnh nhân có thẻ BHYT, bệnh nhân phải xuất
trinh thẻ để nhân viên kiểm tra. Nếu hợp lệ sẽ làm thục tục khám.
Sau khi làm thủ tục đăng ký hoàn tất. Các nhân viên của bệnh viện sẽ
gửi yêu cầu lập phiếu khám tới bộ phận “ lập phiếu khám bệnh”. Ở đây, nhân
viên bệnh viện sẽ lấy thông tin về các chuyên khoa, bác sỹ và hướng dẫn bệnh