TỶ LỆ VÀ HÀM LƯỢNG NHIỄM MELAMINE TRONG SỮA
VÀ SẢN PHẨM SỮA

TÓM TẮT
Đặt vấn đề: Gần đây việc tìm thấy Melamine, chất có hại cho sức khoẻ, có
trong sữa và các sản phẩm sữa như bánh, kẹo…đã gây nhiều lo lắng cho người dân
và cả các nhà quản lý về an toàn vệ sinh thực phẩm, vì đây là loại thực phẩm rất
phổ biến được nhiều người sử dụng, nhất là trẻ em. Kiểm soát hàm lượng
melamine trong sữa và các sản phẩm sữa hiện nay là việc cần thiết để bảo vệ sức
khoẻ người dân.
Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ và hàm lượng melamine trong sữa và
các sản phẩm sữa tại TP. Hồ chí Minh.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu. Thu thập dữ liệu về kết quả
hàm lượng melamine trong các đối tượng mẫu khác nhau được phân tích tại Trung
Tâm Kiểm Nghiệm Chất Lượng Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm
(TTKNCLVSATTP) thuộc Viện Vệ Sinh Y Tế Công Cộng TP. HCM từ tháng
9/2008 đến tháng 11/2008.
Kết quả nghiên cứu: - Trong 1175 mẫu sữa và sản phẩm sữa, có 24 mẫu
nhiễm melamine, tỷ lệ là 2,04%, gồm các loại sữa bột, sữa dạng lỏng, sữa nguyên
liệu, bánh kẹo. - Hàm lượng melamine trong các mẫu rất khác nhau tùy theo loại
thực phẩm và nằm trong khoảng từ 0,056 mg/kg đến 3340,33 mg/kg. - Cho đến
nay chưa phát hiện thấy melamine trong các mẫu phô mai, bơ, kem ăn, cà phê.
Kết luận: Kết quả khảo sát giúp cho các cơ quan chức năng biết được tình
trạng nhiễm melamine trong sữa và các sản phẩm sữa tiêu thụ tại TP. Hồ Chí Minh
hiện nay, làm cơ sở dữ liệu để tiếp tục theo dõi, giám sát trong thời gian tới nhằm
đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho người dân.
ABSTRACT
THE PROPORTION OF MILK AND MILK PRODUCTS
CONTAMINATED
WITH MELAMINE IN HO CHI MINH CITY
Le Thi Ngoc Ha, Phan Bich Ha, Bui Đang Thien Huong, Nguyen Đuc

lượng phân tử là 126,13, dạng bột màu trắng, tan nhẹ trong nước. Melamine là
chất có nitrogen chiếm 66% theo khối lượng, chính là cơ sở cho việc thêm
melamine vào sữa để tăng hàm lượng nitrogen nhằm thổi phồng là sữa giàu
protein(2).
Năm 2007, melamine được tìm thấy trong sản phẩm thực phẩm dùng cho
thú nuôi sản xuất từ Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ và gây chết một số lớn chó
mèo do gây suy thận. Hiện chưa có nghiên cứu trực tiếp nào về tác động của
melamine trên cơ thể người, nhưng những nghiên cứu trên động vật cho thấy khi
kết hợp với các chất khác như acid cyanuric, melamine có thể tạo các tinh thể gây
nên sạn thận làm nghẽn đường các ống sinh niệu, làm giảm sản sinh nước tiểu, gây
suy thận và có thể gây chết. Melamine cũng cho thấy khả năng gây ung thư nơi
súc vật(6). Cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ (US FDA) cũng đã tiến hành
đánh giá nguy cơ trên melamine và các chất có cấu trúc tương tự (3) và thiết lập
liều ăn vào chấp nhận (TDI) đối với melamine là 0,63 mg/kg thể trọng/ngày, ở
Châu Âu là 0,50 mg/kg thể trọng/ngày và Canada là 0,35 mg/kg thể trọng/ngày(0).
Việc thêm Melamin vào sữa tại Trung Quốc trong thời gian gần đây với
mục đích tăng “đạm” giả đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe trẻ em.
Theo thông tấn xã Pháp (AFP) tại Beijing, cho đến nay gần 13.000 trẻ em đã nhập
viện tại Trung Quốc sau khi uống sữa có chứa melamine, trong đó 104 trẻ bệnh rất
nặng và có ít nhất 4 trẻ bị tử vong. Melamine đã được phát hiện trong sữa hộp trẻ
em, sau đó phát hiện trong cả sữa lỏng đóng hộp, yoghurt, và kem tại Trung Quốc.
Hàm lượng nhiễm melamine trong khoảng từ 0,09 mg/kg đến 2.560 mg/kg(6).
Gần đây, việc nhập khẩu một lượng sữa và nguyên liệu sữa từ Trung Quốc
và các nước khác vào tiêu thụ tại thị trường Việt Nam gây nhiều bất an cho người
dân và cả cho các cơ quan chức năng về an toàn vệ sinh thực phẩm. Melamine có
tìm thấy trong các loại sữa và sản phẩm sữa đang tiêu thụ tại nước ta nói chung và
TP. Hồ Chí Minh nói riêng không? Đây là vấn đề thật sự cần được quan tâm. Vì
thế việc kiểm tra, giám sát melamine nhiễm trong sữa và sản phẩm sữa là điều cần
thiết phải thực hiện nhằm bảo vệ sức khỏe người dân.
Mục tiêu nghiên cứu

trình nhiệt độ- Cột sắc ký phân tích DB-5 MS (bề dày lớp phim 0,25mm, đường
kính trong 0,25 mm, chiều dài 30m).

Giới hạn phát hiện của phương pháp: 50 ppb.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Phân loại các mẫu thực phẩm
Bảng 1: Phân loại mẫu thực phẩm đã kiểm tra (n=1.175)
STT

Loại thực phẩm

Số mẫu
1

Sữa bột

516
2

Sữa dạng lỏng

165
3

Sữa nguyên liệu

175
4

Bánh kẹo

Số mẫu nhiễm

Tỷ lệ mẫu nhiễm (%)
1

Sữa bột

516

6

1,16
2

Sữa dạng lỏng

165

5

3,03
3

Sữa nguyên liệu

175

2

1,14


24

0

0 Tổng cộng

1.175

24

2,04
Nhận xét:
- Tổng số 1.175 mẫu kiểm tra, có 24 mẫu nhiễm melamine, tỷ lệ 2,04%.
- Trong 516 mẫu sữa bột, có 6 mẫu nhiễm melamine, tỷ lệ 1,16%.
- Trong 165 mẫu sữa dạng lỏng, có 5 mẫu nhiễm melamine, tỷ lệ 3,03%.
- Trong 175 mẫu sữa nguyên liệu, có 2 mẫu nhiễm melamine, tỷ lệ 1,14%.
- Trong 158 mẫu bánh kẹo, có 11 mẫu nhiễm melamine, tỷ lệ 6,96%.
- Các loại khác như phô mai, bơ, kem ăn không phát hiện thấy melamine.
Hàm lượng Melamine trong các loại thực phẩm
Bảng 3: Hàm lượng Melamine trong thực phẩm
STT

Loại thực phẩm

Hàm lượng Melamine (mg/kg)
1

phẩm. Mẫu có hàm lượng thấp nhất là 0,056 mg/kg và mẫu có hàm lượng cao nhất
là 3.340,33 mg/kg.
- Cho đến nay chưa phát hiện thấy melamine trong mẫu phô mai, bơ, kem
ăn, cà phê.
KẾT LUẬN
Trong xu hướng phát triển kinh tế ngày càng cao trong xã hội, nhu cầu sử
dụng sữa và các sản phẩm sữa sẽ còn gia tăng rất nhiều về cả về số lượng lẫn chất
lượng. Hơn bao giờ hết việc kiểm soát melamine trong loại thực phẩm này phải
được quan tâm đúng mức. Kết quả trên cho thấy tình trạng nhiễm melamine trong
sữa và các sản phẩm sữa tiêu thụ tại TP.Hồ Chí Minh hiện nay, là cơ sở dữ liệu
giúp cơ quan chức năng tiếp tục theo dõi, giám sát trong thời gian tới nhằm đảm
bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho người dân.