GOLD & DOLLA
BÀI TIỂU LUẬN
Môn: LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ
ĐỀ TÀI: Vấn Đề Lựa Chọn Nghịch Và Các Công Cụ Giải Quyết
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: THS. HOÀNG THỌ PHÚ
NHÓM : GOLD & DOLLA
LỚP: K09404B
1
GOLD & DOLLA
BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
Số thứ
tự

Tên thành viên Nhiệm vụ
1
Trương Trung Huy
Tìm tài liệu, xây dựng nội dung đề tài, làm file
Word, thiết kế slide
2
Trần Quốc Thiện Tìm tài liệu, xây dựng nội dung đề tài
3
Nguyễn Đức Tiên Tìm tài liệu, xây dựng nội dung đề tài
4
Huỳnh Trọng Trí
Tìm tài liệu, xây dựng và thiết kế nội dung đề
tài, làm file Word, thuyết trình
5
Phan Cảnh Tuấn Tìm tài liệu, xây dựng nội dung đề tài

T
3
GOLD & DOLLA
nghịch và nhu cầu tìm hiểu không ngừng của sinh viên các trường Đại học nhóm chúng
tôi đã tìm hiểu và trình bày về đề tài “VẤN ĐỀ LỰA CHỌN NGHỊCH VÀ PHƯƠNG
PHÁP GIẢI QUYẾT”. Nhóm đã cố gắng phân tích và tìm những tài liệu liên quan để
trình bày 1 cách dễ hiểu nhất. Trong quá trình phân tích và thảo luận nhóm sẽ có những
sai sót và lập luận không chặt chẽ. Chúng tôi mong thầy và các bạn đóng góp thêm ý kiến
để nhóm hoàn thành tốt hơn sau những lần sau.
Nhóm tác giả
Ngày 8 tháng 3 năm 2011
I. Lý thuyết về thông tin bất cân xứng
Thông tin không cân xứng là tình huống phát sinh khi một bên không nhận biết
đầy đủ về đối tác của mình, dẫn đến những quyết định không chính xác trong quá trình
giao dịch. Khi đó, giá cả không phải là giá cân bằng của thị trường mà có thể quá thấp
hoặc quá cao. Ví dụ: khi người mua không có những thông tin xác thực, đầy đủ và kịp
4
GOLD & DOLLA
thời nên trả giá thấp hơn giá trị đích thực của hàng hóa, hậu quả là người bán không có
động lực để sản xuất hoặc cung cấp những hàng hóa có chất lượng thấp hơn chất lượng
trung bình trên thị trường.
Đối với các nền kinh tế mới nổi, thông tin không đối xứng có những ảnh hưởng rất
lớn. Ví dụ: thị trường chứng khoán Việt Nam có những hiện tượng thông tin không đối
xứng như:
• Ngoài các thông tin bắt buộc theo luật định phải công bố thì các doanh nghiệp không chủ
động cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời
• Có hiện tượng rò rỉ thông tin chưa hoặc không được phép công khai.
• Doanh nghiệp cung cấp thông tin không công bằng đối với các nhà đầu tư: ưu tiên cung
cấp thông tin cho các nhà đầu tư chiến lược, các nhà đầu tư tổ chức mà không công bố
rộng rãi.

lại có ít thông tin về thứ họ được đề nghị bảo
hiểm hơn so với người mua bảo hiểm. Nếu
người mua bảo hiểm cung cấp những thông
tin không trung thực, thì công ty bảo hiểm có
thể sẽ có thể ký hợp đồng trả tiền cao cho đối
tượng bảo hiểm nhiều nguy cơ. Ví dụ, người
mua bảo hiểm nhân thọ có thể dấu thông tin
về tình trạng sức khỏe của mình, cam đoan
với công ty bảo hiểm rằng mình có sức khỏe
tốt, dẫn tới công ty bảo hiểm có thể đi ký hợp
đồng bảo hiểm nhân thọ cho một người sắp
chết.
• Hiện tượng thị trường quả chanh cũng là một biểu hiện của tình trạng lựa chọn nghịch:
Trong lĩnh vực ngân hàng, tình trạng lựa chọn nghịch có thể xảy ra khi ngân hàng là
bên kém ưu thế thông tin và bên đi vay là bên có ưu thế thông tin dẫn tới trường hợp
6
GOLD & DOLLA
ngân hàng cho doanh nghiệp sắp phá sản vay. Trong giao dịch bất động sản, tình trạng
lựa chọn nghịch có thể xảy ra khi bên bán là bên có ưu thế thông tin về một lô đất hay
ngôi nhà còn bên mua là bên kém ưu thế thông tin dẫn tới bên mua mua phải đất hay nhà
không tốt (trong diện giải tỏa, hay ở nơi dễ ngập lụt, v.v…).
3.1 Câu chuyện về những “quả chanh” và thị trường ô tô cũ:
Câu chuyện về ô tô nổi tiếng nhất
trong kinh tế học có lẽ là câu chuyện về thị
trường ô tô cũ. Năm 2000, giải Nobel kinh
tế được trao cho Arkelof, với hạt nhân là
luận văn kinh điển – “The market for
lemons” – thị trường của những “quả
chanh”. Ấy nhưng cái loại hàng hóa được
nhắc đến trong luận văn này không phải là

nữa. Ngược laị, các công ty làm ăn kém lại sẵn sàng phát hành trái phiếu, nhưng những
nhà đầu tư lại không sẵn sàng muốn mua. Kết quả là có rất ít trái phiếu được phát hành,
làm giảm nguồn tài trợ cho các doanh nghiệp.
Kết quả phân tích ở trên cũng là câu trả lời cho : Tại sao chứng khoán không phải
là nguồn tài trợ chính cho các công ty, và tại sao cổ phiếu không phải là nguồn tài trợ
quan trọng nhất cho các công ty. Như vậy sự tồn tại của quả chanh đã ngăn cản thị trường
8
GOLD & DOLLA
chứng khoán (trái phiếu và cổ phiếu) trở thành kênh hiệu quả luân chuyển vốn từ người
tiết kiệm đến người vay.
III. Các công cụ giải quyết vấn đề lựa chọn nghịch
Nếu không tồn tại vấn đề “thông tin không cân xứng” thì vấn đề lựa chọn nghịch
cũng biến mất. Nếu người mua cũng biết được chất lượng của những chiếc xe đem bán
như người bán, thì mọi người liên quan đều có thể phân biệt được đâu là xe tốt và đâu là
xe xấu, và người mua và người bán sẵn sàng giao dịch tại mức giá tương ứng với chất
lượng của xe.
Tương tự, nếu người mua chứng khoán có thể nhận biết được đâu là công ty tốt
đâu là công ty xấu, họ sẵn sàng mua chứng khoán tại mức giá tương đương với giá trị của
công ty. Kết quả là, thị trường chứng khoán trở thành kênh vốn từ người tiết kiệm đến
những công ty làm ăn tốt.
Sau đây là các công cụ làm giảm thiểu vấn đề lựa chọn đối nghịch.
1. Tư nhân sản xuất và bán thông tin
Giải pháp hạn chế lựa chọn nghịch trên thị trường tài chính là phải giảm thiểu
được thông tin bất cân xứng bắng cách cung cấp cho những người cung cấp vốn đầy đủ
thông tin về cá
nhân hay công ty đi vay. Một trong những cách có thể làm đó là thành lập các công ty tư
nhân chuyên thu thập, sản xuất và bán các thông tin để phân biệt được công ty tốt với
công ty xấu.
9
GOLD & DOLLA

ty tốt với công ty xấu. Tuy nhiên, với giải pháp này thì chính phủ phải cung cấp các
thông tin phản ánh những mặt trái của công ty. Việc làm này vấp phải những cản trợ từ
vấn đề chính trị.
Khả năng thứ hai, chính phủ điều tiết thị trường chứng khoán bằng các biện pháp
khuyết khích các công ty công bố những thông tin trung thực về chính mình. Tuy nhiên
việc yêu cầu minh bạch thông tin như vậy vẫn không hoạt động tốt được, chẳng hạn các
10
GOLD & DOLLA
vụ bê bối tại Mỹ và các nước khác như Enron…, và các vụ bê bối về kiểm toán tại các
công ty khác như: WorldCom and Parmalat.
Mặc dù sự điều tiết của chính phủ lảm giảm vấn đề lựa chọn nghịch, nhưng không
loại trừ được hoàn toàn. Vì công ty vẫn là người sở hữu nhiều thông tin về chất lượng
thực sự của công ty hơn những nhà đầu tư. Hơn nữa, công ty xấu luôn có động cơ làm có
vẻ như là một công ty tốt, bởi vì làm như vậy sẽ giúp cho chứng khoán của công ty bán
với giá cao hơn. Vì lợi ích, nên các công ty xấu thường bóp méo những thông tin được
yêu cầu công bố cho công chúng, điều này làm cho nhà đầu tư khó khăn hơn trong việc
phân biệt công ty tốt với công ty xấu.
4. Trung gian tài chính
Phân tích trên cho thấy, giải pháp tư nhân sản xuất và bán thông tin, cũng như sự
điều tiết của chính phủ cũng chỉ mới làm giảm chứ không thể triệt tiêu được vấn đề lựa
chọn nghịch trên thị trường tài chính. Vậy làm thế nào để luân chuyển nguồn vốn tiết
kiệm tới những công ty làm ăn tốt trong khi vấn đề thông tin không cân xứng vẫn tồn
tại? Để trả lời câu hỏi này chúng ta nghiên cứu sự phát triển của thị trường xe hơi đã qua
sử dụng là như thế nào.

Như ta biết, xe hơi đã qua sử dụng ít được mua bán trực tiếp giữa các cá nhân với
nhau, mà thay vào đó là chúng ta thường được mua bán qua các trung gian. Người kinh
doanh mua những chiếc xe hơi đã qua sử dụng từ các cá nhân và bán lại chúng cho những
cá nhân khác có nhu cầu. Thông qua việc sử lý thông tin hằng ngày, người kinh doanh
trở thành chuyên gia trong việc xác định xem chiếc xe còn tốt ở mức độ nào. Khi chiếc

trường chứng khoán Việt Nam
Những hạn chế trong việc công bố thông tin và quản lí công bố thông tin là
nguyên nhân xuất hiện thông tin không cân xứng.
Công bố thông tin chậm.
Thông tin không đầy đủ và rõ ràng.
Quản lý công bố thông tin và dám sát các công ty niêm yết còn yếu.
Chênh lệch giữa giá phát hành lần đầu (hoặc giá khi phát hành thêm) với giá giao
dịch thị trường của chứng khoán.
Giá cổ phiếu và chỉ số VN-Index không phản ánh đúng tình hình sản xuất kinh
doanh của các công ty niêm yết và thực tế giao dịch thị trường.
2. Phương pháp giải quyết vấn đề thông tin bất cân xứng, lựa chọn nghịch
trong thị trường chứng khoán Việt Nam
II.1 Khuyến khích thành lập các công ty sản xuất và bán thông tin.
Đương nhiên, để các công ty thế này được thành lập hoạt động một cách có tổ
chức và hiệu quả thì pháp luật phải đi trước một bước. Việc làm này không chỉ có ý
nghĩa trong việc hạn chế tác động tiêu cực của thông tin bất cân xứng, lựa chọn
nghịch và rủi ro đạo đức mà còn tăng tính chuyên nghiệp và hiệu quả cho thị trường
chứng khoán nói chung và thị trường tài chính nói riêng.
12
GOLD & DOLLA
Tuy nhiên cũng nhận thấy rằng, việc cung cấp thông tin như thế này chưa giải
quyết triệt để được lựa chọn nghịch trên thị trường chứng khoán vì sự tồn tại của vấn đề
người trốn vé. Vì vậy đây là biện pháp có tính lâu dài, làm nền tản lý luận và thực tiễn
để tăng cường hiệu quả cho các biện pháp áp dụng song song dưới đây.
II.2 Tăng cường sự điều hành của chính phủ để làm tăng thông tin trên trị trường
chứng khoán
Trong giai đoạn đầu chính phủ có thể tác động bằng các biện pháp hành chính như
thanh tra giám sát việc công bố thông tin chặt chẽ, lập ra các bộ phận thu thập, phân tích
sơ bộ và cung cấp thông tin cho các nhà đầu tư. Chính phủ cần theo xu hướng tăng dần
các biện pháp có tính khuyến khích các công ty công bố các thông tin chính xác và kịp

huy dộng vốn.
- Thế chấp tài sản là một trong những đặc điểm quan trọng trong các hợp đồng nợ.
• Tài liệu tham khảo:
- Nguyễn Văn Luân – Trần Viết Hoàng – Cung Trần Việt, Các nguyên lí tiền tệ
ngân hàng và thị trường tài chính, NXB Đại học quốc gia TP.HCM –200
- Thị trường chứng khoán (cấu trúc và cơ chế hoạt động) – GSTS Nguyễn Thị
Cành và TS Trần Viết Hoàng
- http://thitruongtaichinh.vn/?p=31676
- http://vi.wikipedia.org/wiki/Th%E1%BB%8B_tr%C6%B0%E1%BB%9Dng_ch
%E1%BB%A9ng_kho%C3%A1n
- http://www.hce.edu.vn
14