LỜI CẢM TẠ

Chân thành cảm tạ:
Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm TpHCM, Ban chủ nhiệm Bộ Môn
Công Nghệ Sinh Học, cùng tất cả quý thầy cô đã truyền đạt kiến thức cho tôi trong
suốt quá trình học tại trường.
Trân trọng cám ơn:
Th.S Cổ Đức Trọng và Th.S Phan Thị Nhiều đã hết lòng hướng dẫn, giúp đỡ tôi
trong suốt thời gian thực hiện đề tài tốt nghiệp.
Thầy Lưu Phúc Lợi đã nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực
hiện đề tài tốt nghiệp.
Các chị công nhân tại Trung tâm nghiên cứu Linh chi và nấm dược liệu TpHCM
Và cảm ơn:
Các bạn của lớp CNSH K27 và bạn bè xung quanh đã chia sẻ cùng tôi những
vui buồn trong thời gian học cũng như hết lòng hổ trợ, giúp đỡ tôi trong thời gian thực
tập.

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 01 tháng 9 năm 2005

Nguyễn Phương Uyên


5 – 5,5 trên môi trường BTH (khoai tây + muối khoáng).
Khảo sát môi trường nhân giống cấp hai với các cơ chất lúa, bắp xay, mùn cưa có
bổ sung các thành phần dinh dưỡng khác nhau. Kết quả thu được có sự khác biệt giữa
các nghiệm thức và công thức gồm Lúa (80%), Mùn cưa (5%), Cám bắp (5%) là công
thức tốt nhất thích hợp cho sự lan của hệ sợi.
Thí nghiệm môi trường nuôi trồng ra quả thể vân chi trong điều kiện tại TpHCM
với cơ chất mùn cưa có bổ sung cám gạo, cám bắp và các loại phân hữu cơ như Urea,
DAP, SA, NPK…Qua quá trình khảo sát nhận thấy môi trường Mùn cưa + Cám gạo
10% và Mùn Cưa + Cám bắp 10% có sự hình thành quả thể sớm nhất, tương đối đồng
đều và nhiều hơn cả.
Thí nghiệm khả năng tạo sinh khối nấm vân chi trong môi trường nuôi cấy lỏng
qua các nghiệm thức PSA, BTH, CRA, PSA + Nước chiết bắp, PSA + Nước chiết giá,
PS + Nước dừa với các nồng độ khác nhau. Kết quả cho thấy trong tất cả môi trường
thí nghiệm, môi trường BTH có lượng sinh khối cao nhất.
Ly trích và định lượng các hợp chất trích từ sinh khối thu được ở thí nghiệm trên
bằng phương pháp chiết nóng và tủa bằng cồn 96
o
. Kết quả cho thấy sinh khối từ môi
trường PSA + Nước dừa 10% có tỉ lệ polysacharide thô thu được cao nhất qua các lần
chiết. Khi tiến hành chiết và định lượng các hợp chất thô từ quả thể và hệ sợi trong
môi trường nuôi cấy lỏng BTH cho kết quả: tỉ lệ chất chiết từ sinh khối hệ sợi cao hơn
so với chiết từ quả thể nấm.

iv

MỤC LỤC

CHƯƠNG TRANG
Trang tựa
Lời cảm tạ...................................................................................................................... iii

2.2.8. Các giá trị khác của vân chi .......................................................................14

v

2.2.9. Thành phần hoá học sơ bộ nấm vân chi .................................................... 14
2.3. Một số khái niệm sinh hoá ..............................................................................15
2.3.1. Khái niệm về polysaccharide ..................................................................... 15
2.3.1.1. Polysaccharide đồng thể ................................................................... 15
2.3.1.2. Polysaccharide dị thể..........................................................................16
2.3.2. Amino acid .................................................................................................17
2.3.3. Chuỗi liên kết ∃-D-glucan .........................................................................17
2.4. Thành phần dược tính chính trích từ nấm vân chi
.............................................. 18

2.4.1. PSK (polysaccharide - Kureha) ..................................................................19
2.4.1.1. Cấu tạo ...............................................................................................19
2.4.1.2. Dược tính ..........................................................................................20
2.4.2. PSP (polysaccharide-peptide) ...................................................................21
2.4.2.1. Cấu tạo .....................................................................................................21
2.4.2.2. Dược tính ..........................................................................................21

2.4.3. So sánh giữa PSK và PSP ..........................................................................23
2.5. Phương pháp chiết xuất hợp chất thô từ nấm (Phương pháp trích ly) .............25
2.5.1. Khái niệm ...................................................................................................25
2.5.2. Các quá trình xảy ra trong chiết xuất ........................................................25
2.5.2.1. Quá trình hoà tan ...............................................................................25
2.5.2.2. Quá trình khuếch tán ..........................................................................25
2.5.2.3. Quá trình thẩm tích ...........................................................................25
2.5.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình chiết xuất ...........................................26
2.5.3.1. Nguyên liệu ........................................................................................26

3.3.3. Khảo sát môi trường nhân giống cấp hai ...................................................33
3.3.4. Khảo sát môi trường nuôi trồng ra quả thể ................................................34
3.3.5. Khảo sát khả năng tạo sinh khối trên môi trường lỏng ..............................35
3.3.6. Định lượng polysaccharide thô ly trích từ nấm vân chi đen Trametes
versicolor.......................................................................................................................36
3.4. Phương pháp xử lý số liệu ...............................................................................38
4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN .................................................................................39
4.1. Quan sát hình thái giải phẫu .............................................................................39
4.1.1. Hình thái cấu tạo quả thể ............................................................................39
4.1.2. Hình thái cấu tạo hệ sợi hệ sợi thứ cấp ...................................................... 40
4.1.3. Đảm và bào tử đảm ................................................................................... 41
4.2. Khảo sát đặc điểm dinh dưỡng, sinh lý của hệ sợi nấm vân chi trên môi trường
thạch............................................................................................................................. 42
4.2.1. Khảo sát tốc độ lan của hệ sợi trên môi trường dinh dưỡng khác nhau ... 42

vii