THỰC TRẠNG HÚT THUỐC LÁ TÓM TẮT
Mục tiêu: Khảo sát thực trạng hút thuốc lá trên sinh viên Y
3
– ĐHYD
– TPHCM
Phương pháp: 345 sinh viên Y
3
(50,4% nam, 49,6% nữ) trả lời bảng
42 câu hỏi về kiến thức, thái độ, hành vi của họ đối với việc hút thuốc lá.
Kết quả: Tỷ lệ sinh viên có hiểu biết về tác hại thuốc lá là 77%; về ba
biện pháp cai thuốc lá lần lượt là 39% ( Tư vấn), 86% ( Nicotin thay thế) và
24% (Bupropion). Tỷ lệ sinh viên cho rằng: Nên: Cấm bán thuốc lá cho
người dưới 18 tuổi là 90%; Cấm quảng cáo thuốc lá: 78%; Cấm nhận tài trợ
từ công ty thuốc lá: 85%;Cấm hút thuốc lá nơi công cộng kín gió: 97%.
Thầy thuốc nên: Được huấn luyện về kỹ thuật cai nghiện thuốc lá: 93%;
Nêu gương “Không hút thuốc lá” cho bệnh nhân và cộng đồng: 95%;
Khuyên bệnh nhân bỏ thuốc lá: 98%. 30% sinh viên đã từng hút thuốc lá -
chiếm tỷ lệ 16% nữ và 43% nam; 7% sinh viên hiện vẫn còn hút thuốc lá
chiếm tỷ lệ 1,2% nữ và 12,6% nam.
Kết luận: Sinh viên Y
3
có thái độ kiên quyết “nói không” với thuốc
lá, tỷ lệ sinh viên đang hút thuốc lá thấp. Nhưng kiến thức về tác hại thuốc lá
và hỗ trợ cai thuốc lá của họ thấp hơn nhiều so với mong đợi. Cần tăng
cường đào tạo, huấn luyện cho sinh viên các kiến thức trên.
ABSTRACT

Objectives: Study the smoking status in 3

.
Nhiều lý do khác nhau có thể giải thích cho tỷ lệ hút thuốc lá cao như
vậy, trong đó phải kể đến lý do thuộc về đội ngũ y tế. Thực vậy, theo kết quả
một nghiên cứu khảo sát tình hình hút thuốc lá tại Việt nam năm 1996, chỉ
có 15% bệnh nhân hút thuốc lá được bác sỹ khuyên bỏ hút thuốc
(8)
. Tỷ lệ ấy
ở Hoa kỳ cũng vào thời điểm này là 61%
(1)
.
Sinh viên y khoa chính là đội ngũ nhân viên y tế trong tương lai. Kiến
thức – thái độ - hành vi của họ đối với việc hút thuốc lá có tầm quan trọng
đặc biệt trong việc góp phần cải thiện tình hình hút thuốc lá trong cộng đồng
(6)
. Để có được những giải pháp thích hợp nhằm nâng cao kiến thức – thái độ
- hành vi của sinh viên y khoa về vấn đề này, một khảo sát về thực trạng hút
thuốc lá trong sinh viên y khoa là rất cần thiết.
Xuất phát từ nhu cầu nêu trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Khảo
sát thực trạng hút thuốc lá trong sinh viên Y khoa năm 3 – ĐHYD –
TPHCM”.
Mục tiêu nghiên cứu:
Xác định thực trạng hút thuốc lá trong sinh viên Y khoa năm 3 –
ĐHYD – TPHCM gồm những khía cạnh có liên quan đến hành vi hút thuốc
lá cụ thể là kiến thức, thái độ, hành vi của sinh viên đối với hành vi hút
thuốc lá.
Đối tượng nghiên cứu:
Thời gian nghiên cứu: tháng 12/2006.
Đối tượng nghiên cứu
345 sinh viên Y3 (50,4% nam, 49,6% nữ) – 2006 – 2007.
Phương pháp nghiên cứu


77%
Quá
trình s
ử dụng
thuốc lá
91%

9%
Hi
ệu quả
tư v
ấn cai
thuốc la
39%

61%
Hi
ệu quả
c
ủa nicotin
thay thế
86%

14%
Hi
ệu quả
của bupropion

24%

90%

10%
Nên c
ấm
tri
ệt để quảng
cáo các s
ản
phẩm thuốc lá
78%

22%
Nên c
ấm
nhận tài tr
ợ từ
60%

40%
Thái đ
ộ
khảo sát
Co Không

doanh nghi
ệp
thu
ốc lá cho
trường học

Thái đ
ộ
khảo sát
Co Không

Nên
hu
ấn luyện kỹ
năng cai
nghi
ện thuốc lá
cho BS
94%

6%
BS nên
nêu gương
không hút
thu
ốc cho bệnh
nhân, c
ộng
đồng
95%

5%
BS nên
thường xuy
ên
khuyên b

- 16 sinh viên hút thuốc lá mỗi ngày, 6 sinh viên thỉnh thoảng mới hút.
- 20 sinh viên hút thuốc lá ngay trong khuôn viên trường học.
- 10 sinh viên không muốn bỏ thuốc lá, 12 sinh viên muốn bỏ nhưng
chưa bỏ.
Phơi nhiễm thuốc lá thụ động:
Số ngày phơi nhiễm trong một tuần tại nơi sinh sống

Số ngày phơi nhiễm trong một tuần tại nơi học tập, làm việc

Qui định của nhà trường về việc cấm hút thuốc trong trường học
Ý ki
ến
kh
ảo sát từ
Có Không

sinh viên
Có n
ội
qui + biển báo
c
ấm hút thuốc
lá trong trư
ờng
học
37%

63%
Nội
dung đi

- Tuy nhiên nếu lưu ý đến tỷ lệ sinh viên đã từng hút thuốc lá là Sinh
viên nhìn chung thể hiện thái độ “nói không với thuốc lá” rõ ràng và mạnh mẽ
ví dụ như là hơn 90% sinh viên ủng hộ việc cấm bán thuốc lá cho trẻ em dưới
18 tuổi, cấm hút thuốc lá nơi công cộng kém thông gió như xe bus, rạp chiếu
phim. Đây là một điểm rất đáng mừng, đặc biệt khi qua phân tích ở trên ta thấy
kiến thức sinh viên về vấn đề này chưa thật tốt.
- Ngoài “nói không với hút thuốc lá”, đa số sinh viên (82%) thể hiện
mong muốn tham gia tích cực vào công tác phòng chống tác hại thuốc lá,
94% mong muốn được huấn luyện cụ thể về các kỹ năng hỗ trợ cai thuốc lá,
95% thấy rằng thầy thuốc phải nêu gương “Không hút thuốc lá” cho bệnh
nhân và cộng đồng, 98% có ý thức phải thường xuyên khuyên người bệnh
bỏ thuốc lá.
Hành vi hút thuốc lá
- Tỷ lệ sinh viên đang hút thuốc lá là 12,6% nam và 1,2% nữ. Hai tỷ lệ
này là thấp khi so với tỷ lệ hút thuốc lá trong dân số chung là 56,1% cho
nam và 1,8% cho nữ
(8)
. Tỷ lệ này có thể giải thích do đặc thù của ngành học
của sinh viên giúp sinh viên có kiến thức thái độ đúng đắn hơn dân số chung
dẫn đến hành vi hút thuốc lá chủ động trong sinh viên là thấp. Thực vậy tỷ lệ
nam sinh viên đã từng hút lên đến 43% và tỷ lệ nữ sinh viên từng hút thuốc
lá lên đến 16%.
- Nếu tỷ lệ hút thuốc lá chủ động trong sinh viên là thấp thì tỷ lệ phơi
nhiễm của họ với khói thuốc lá lại rất nghiêm trọng với 60% tiếp xúc trong
môi trường sống và 77% tiếp xúc trong môi trường học tập. Sinh viên vì thế
nên được rèn luyện để tiếp tục nói không với thuốc lá và tham gia tích cực
hơn để cải tạo môi trường sống, làm việc của mình.
- Vai trò của nhà trường cũng quan trọng trong tạo ra môi trường
không thuốc lá
(3)