Lớ lun dy hc i hc Bn cht v cỏc phng phỏp ca hc tp
Nguyn Vn Quang - Cao hc K17- Hoỏ hc
1
BảN CHấT Và CáC PHƯƠNG PHáP CủA HọC TậP
1. Khỏi quỏt chung.
Ngy nay, cuc cỏch mng xó hi, cỏch mng khoa hc cụng ngh ang nh
hng mt cỏch ton din sõu sc ti mi lnh vc i sng xó hi núi chung, giỏo
dc - o to i hc núi riờng, c bit tỏc ng i vi mc tiờu giỏo dc o to
nhng c nhõn khoa hc nhng ngi cú trỡnh hc vn cao, cú kin thc rng
v cỏc lnh vc khoa hc t nhiờn, khoa hc xó hi nhõn vn, khoa hc cụng
ngh nhng thanh niờn nng ng sỏng to ỏp ng yờu cu nhiu mt ca nn
kinh t tri thc trong thi k cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ t nc Thc tin ú
ó ra nhng yờu cu ngy cng cao i vi nn giỏo dc i hc. Nú khụng
nhng nh hng n c cu nhõn lc lao ng m cũn ra nhng yờu cu mi i
vi trỡnh v nng lc ca h. Chỳng ta ó bit, trong iu kin cỏch mng khoa
hc - k thut tin nhanh nh v bóo, mt s tri thc tr nờn lc hu v thm chớ ht
tỏc dng, bờn cnh ú, cú nhng tri thc mi xut hin, c ng dng vo cỏc quỏ
trỡnh sn xut khỏc nhau. Chớnh vỡ vy ngi lao ng, ngi cỏn b khoa hc k
thut cn nõng cao trỡnh nng lc ca mỡnh.
Trong quỏ trỡnh hc tp, mi sinh viờn t mỡnh chim lnh h thng tri thc,
k nng, phi nm vng nhng c s ca ngh nghip tng lai v cú tim nng
vn lờn thớch ng vi nhng yờu cu trc mt v lõu di do thc tin xó hi t ra.
Mun vy, khi tin hnh hot ng hc tp, sinh viờn khụng ch phi cú nng lc
nhn thc thụng thng m cn tin hnh hot ng nhn thc mang tớnh cht
nghiờn cu trờn c s kh nng t duy c lp, sỏng to phỏt trin mc cao.
iu ú cú ngha l, di vai trũ ch o ca thy, sinh viờn khụng nhn thc mt
cỏch mỏy múc chõn lý cú sn m cũn o sõu hoc m rng kin thc Mt khỏc,
trong quỏ trỡnh hc tp, sinh viờn ó bt u thc s tham gia hot ng tỡm kim
chõn lý mi. ú l hot ng tp dt nghiờn cu khoa hc c tin hnh cỏc
mc t thp n cao tu theo yờu cu ca chng trỡnh. Hot ng nghiờn cu
Lớ lun dy hc i hc Bn cht v cỏc phng phỏp ca hc tp

Nguyn Vn Quang - Cao hc K17- Hoỏ hc
3
nghiệm và hoạt động của ng-ời học, mà tr-ớc hết là dựa vào các kiểu học tập cơ bản,
phổ quát đối với bất kỳ cá nhân nào.
Quá trình học tập của con ng-ời nói chung có 5 kiểu tổng quát sau:
1/ Học bằng bắt ch-ớc, sao chép, không có hoặc ít có tính chủ định.
2/ Học bằng hành động (bằng việc làm) hoặc thực hành có tính chủ định.
3/ Học bằng trải nghiệm các quan hệ và tình huống (bằng cách chia sẻ giá trị và
kinh nghiệm trong các mối quan hệ liên cá nhân và nhóm).
4/ Học bằng suy nghĩ lý trí (bằng hoạt động trí tuệ hay ý thức lý luận).
5/ Học bằng các ph-ơng thức hỗn hợp.
Kiểu 1 đặc tr-ng cho việc học thụ động, cơ giới, dựa trên nguyên tắc sao chép các
mẫu có sẵn - đ-ợc trình bày hay đ-ợc tổ chức từ tr-ớc, thu nhận và ghi nhớ các thông
báo, và kết quả học tập cũng chính là những mẫu, những thông báo đó, gần nh- ch-a
đ-ợc xử lý bởi các cơ chế tâm lý bên trong ng-ời học (gần nh- các tín hiệu bất biến).
Nguyên tắc ăn sẵn này tạo ra hoặc khuyến khích việc sử dụng một kiểu ph-ơng pháp
dạy học có tính chất khuôn mẫu, áp đặt, quyền uy, bao biện, chủ yếu thể hiện ý chí
của ng-ời dạy và tính chất lệ thuộc của ng-ời học.
Kiểu 2 biểu thị việc học tập thiết thực bằng các hoạt động cảm tính, từ đó tiến đến
các hành động lý tính là các hành động trí tuệ, có tính chất hoạt động, tìm tòi, thực
nghiệm
Kiểu 3 chính là việc học tập bằng cảm xúc, bằng rung động; đó là học bằng tâm
hồn rung cảm, đồng cảm, thông cảm giữa con ng-ời với nhau.
Kiểu 4 chủ yếu dựa vào kinh nghiệm nhận thức và t- duy lý trí của ng-ời học,
bằng hoạt động trí tuệ của cá nhân
3. Hạn chế và biện pháp của ph-ơng thức học tập.
a. Hạn chế.
Trong công tác giảng dạy và học tập, chúng ta đã đạt đ-ợc một số thành tựu nhất
định nh- chấm dứt đ-ợc tình trạng thầy đọc, trò ghi, sinh viên có khả năng ghi chép
tóm tắt bài giảng của thầy. Một số giảng viên đã đổi mới ph-ơng pháp giảng dạy

Học bằng thính giác:
Lớ lun dy hc i hc Bn cht v cỏc phng phỏp ca hc tp
Nguyn Vn Quang - Cao hc K17- Hoỏ hc
5
Tham gia các buổi thảo luận/ tranh luận trên lớp.
Thuyết trình và trình diễn tr-ớc lớp
Sáng tạo các thuật nhớ
Trao đổi ý kiến của bạn bằng ngôn ngữ nói
Dùng các ph-ơng pháp phân tích ngôn ngữ và kể chuyện để chứng minh quan
điểm của bạn.
Học bằng xúc giác/vận động:
Th-ờng xuyên nghỉ giải lao trong khi học.
Dùng các màu sáng để làm nổi các tài liệu đọc
Bờn cnh ú cú mt s phng phỏp hc tp rt hay m tụi rỳt ra t thc t
hc tp ca minh thi sinh viờn v tham kho t nhng bn luụn cú thnh tớch hc
tp tt.Chng hn nh:
K nng hc tp trờn lp
Nghe ging: tp trung nghe ging nm c bi ngay trờn lp khụng phi l
mt vic n gin v d dng. Hn na,vic tp trung c hay khụng ụi khi cũn
ph thuc vo thy giỏo, bi ging hay cỏc nguyờn nhõn ch quan khỏc.Ch cú cỏch
bn phi luyn tp, trỏnh bn thõn b phõn tõm. Tt nht bn nờn chn v trớ gn
thy cụ, va cú th nghe rừ hn, va cú kh nng ớt núi chuyn. Vic phỏt biu hay
t cõu hi cho thy cụ giỏo cng l mt cỏch khin chỳng ta tp trung hn. phỏt
biu tt thỡ hóy ghi nhng cõu nhn xột hay phỏt biu vo mt t giy trc khi phỏt
biu.
Ghi chộp: Cn phi vit nhanh hn, dựng nhiu ký t vit tt hn. Khụng cn phi
ghi tt c nhng gỡ thy cụ núi. Hóy dnh thi gian nghe cỏc thy cụ gii thớch k
hn v nh ngha, khỏi nim, cỏch chng minh Ch ghi chộp nhng gỡ m chỳng
ta cha bit nhng iu quan trng m sỏch khụng cú. Ngoi ra, v ca ngi bn
hc s l ti liu hu ớch vỡ cú th lỳc óng trớ bn b sút mt chi tit quan trng

Lớ lun dy hc i hc Bn cht v cỏc phng phỏp ca hc tp
Nguyn Vn Quang - Cao hc K17- Hoỏ hc
7
Phng phỏp ghi bi v tip thu c 70 - 80% bi ging ca thy cụ l bn ó
thnh cụng mt na ri y. Bc vo k thi, u tiờn bn phi xỏc nh cỏc ti liu
liờn quan ụn tp; sp xp nhng gỡ ghi chộp c, h thng húa kin thc, c
lng xem cn bao lõu ụn tp, chia nh nhng gỡ bn hc thnh tng phn.
4. Kết luận.
Sự công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n-ớc cùng với sự bùng nổ của công nghệ
thông tin, của những tri thức mới, sự tăng lên gấp bội của sáng tạo công nghệ và kỹ
thuật, sự mở rộng của ngành nghề đòi hỏi con ng-ời phải có năng lực tự học, tự đào
tạo để thích ứng.Kiến thức nhân loại ngày càng phong phú và đa dạng,vì vậy mỗi
chúng ta cần phải có ph-ơng pháp học tập đúng đắn để có thể chiếm lĩnh đ-ợc tri
thức của nhân loại.