22

21. Viêm phế quản (cuống phổi )
Nếu bạn lên một cơn ho không sao nén lại được, cơn ho tưởng chừng như bốc từ dưới
ngón chân bốc lên, thấm thía toàn thân, thì đúng là bạn bị viêm cuống phổi, còn gọi là
viêm phế quản rồi.
Người ta phân biệt viêm phế quản cấp tính và viêm phế quản mạn tính, căn cứ vào thời
gian bệnh tồn tại và hậu quả của bệnh.
Viêm phế quản cấp tính thường sinh ra do lớp màng nhầy ở PHẾ QUẢN BỊ VI-RÚT
TẤN CÔNG, HOẶC BỊ viêm nhiễm vì môi trường (khói thuốc lá chẳng hạn), khiến phế
quản bị sưng và đau rát. Viêm phế quản thường dẫn tới viêm xoang hoặc viêm các đường
hô hấp. Bệnh có thể lâu từ 3 ngày tới 3 tuần lễ.
Triệu chứng đầu của viêm phế quản cấp tính là ho, người ớn lạnh, sốt thấp, đau họng và
bắp thịt.
Cách chữa trị:
- Xông mũi bằng cách hít hơi nước nóng (nếu có dụng cụ hay máy hít càng tốt).
- Phun thuốc bằng máy phun vào họng.
- Dùng thuốc kháng sinh.
- Dùng aspirin hay acetaminophen để trị sốt và đau nhức.
- Dùng thuốc long đờm và kích thích ho để tống đờm ra.
- Nằm nghỉ
- Uống nhiều nước.
- Không hút thuốc.
Ðể sức khỏe phục hồi hoàn toàn, nhiều khi phải cần tới 1 tháng. Nếu sau khi chữa trị 1
tuần, không thấy bệnh thuyên giảm, cần đi khám bác sĩ, vì có thể bệnh chuyển sang thành
viêm phổi.
Người bị viêm phế quản mạn tính ho nhiều và có nhiều đờm hơn, bệnh có thể kéo dài từ
2 tháng tới 2 năm - phần lớn là đàn ông. Căn bệnh thường làm các phế nang bị tổn
thương ảnh hưởng tới chức năng thở ra, hít vào của phổi nên có ảnh hưởng xấu tới toàn
hệ thống hô hấp.
23

24

- ĂN NHANH.
- ĂN NHIỀU chololate, tỏi, hành, các chất cay như bạc hà
- Hút thuốc sau khi ăn.
- Uống cà phê, rượu.
- Uống thuốc aspirin
- CÓ CHỨNG thoát vị, là một dị tật của dạ dày, có một đoạn trên bị nhô lên sát chỗ nối
với thực quản, khiến dịch tiêu hoá của dạ dày dễ trào lên thực quản. Gần một nửa số
người trên 60 tuổi hay có dị tật này.
Cách chữa khỏi đau:
- Ngồi thẳng người hay đứng dậy, đi đi lại lại một lát.
- Tránh cúi người hay nằm, vì như vậy, dịch tiêu hóa ở dạ dày dễ tràn lên thực quản.
- Nếu bị đau ban đêm, khẽ nhổm dậy và gối cao đầu.
- Tìm cách làm cho người nhẹ cân bớt đi. Người béo mập và phụ nữ có mang (bầu), dễ bị
đau thực quản vì dạ dày có thể bị độn phồng LÊN Ở CHỖ CUỐNG THỰC QUẢN.
- TRÁNH KHÔNG ĂN NO QUÁ. Ăn thức ăn dễ tiêu.
- Uống 1-2 muỗng magnesium hydroxít pha nước 1-2 giờ/lần.
Chú ý: những người có bệnh tim, bệnh thận, áp huyết cao phải hỏi ý kiến bác sĩ trước khi
dùng các loại thuốc chống a-xít như trên.
- Uống một ly sữa. Sữa không có tính trung hoà a-xít nhưng làm giảm đau, rát.
23. Bệnh táo bón
Cục phân cứng, ngắn, thoát ra ngoài một cách khó khăn: đó là đặc điểm của bệnh táo
bón. Người ta không coi đây là một "bệnh" như các bệnh khác, tuy người bị táo bón cảm
thấy rất khó chịu. Mục đích của việc chữa trị bệnh táo bón là làm cho bộ ruột làm việc
đều đặn và chăm chỉ hơn theo các biện pháp sau:
- Ăn nhiều rau và trái cây, vì đấy là các chất có nhiều xơ. Các chất xơ có khả năng hút
nước nở ra, khi đi qua chỗ hẹp có thể bị nén nhỏ lại. Do đó, phân mềm và dễ di chuyển
trong ruột để thoát ra ngoài.
25

- CÓ SỰ XÁO trộn vê tinh thần.
- Dị ứng với một số thuốc kháng sinh như tetracylin, cleocin, ampicillin.
- Viêm ruột.
- Triệu chứng ung thư ruột.
CƠ THỂ người đi tiêu chảy bị mất nhiều nước. Do đó, phải uống nhiều nước để bù đáp
lại. Việc này rất cần thiết, nhất là đối với trẻ em. Nên cho ăn súp, nước luộc thịt, uống
nước gừng, ngậm nước đá, uống nước đun sôi để nguội.
Sau đây là một số điều nên chú ý theo:
- ĂN ÍT. Những ngày đầu, tránh ăn chất đặc.
- Nên ăn: chuối, cháo gạo, nước táo, bánh mì nướng. Những thức ăn trên có tác dụng làm
phân cứng lại.
- Khi đã đỡ nên ăn nhẹ, ăn các thứ ăn mềm. Kiêng ăn các chất béo, nhiều dầu, mỡ và
prôtêin.
- Không ăn các chất có nhiều xơ, bánh làm từ ngũ cốc còn nguyên hạt, nhiều cám.
- Kiêng trái cây, rau sống, đồ nguội, bánh để tủ lạnh, kẹo, uống cà phê và mọi thực phẩm
cứng, lâu tiêu.
- Hạn chế hoạt động để ruột được phục hồi.
CÓ THỂ DÙNG thử các thuốc có Bismuth.
Nếu từ 48-72 giờ, bệnh không thuyên giảm, đặc biệt, nếu thấy phân có máu, cần phải tới
bác sĩ để khám và hỏi ý kiến.
25. Làm thế nào để tránh bị đầy hơi?
Bụng có hơi đo sự tiêu hoá sinh ra là việc thường đối với mọi người. Nhưng nếu có nhiều
hơi quá thì cũng có điều bất tiện! Những vi khuẩn trong ruột phân tích các chất được tiêu
hóa ra khí cacbonic và hydrogen. Các chất khí này nếu nguyên chất thì không có mùi,
nhưng lại thường lẫn với một số khí có mùi khác như sunfua hydrô cùng mùi của chất
THẢI ÐANG NĂM CHỜ Ở đoạn cuối ruột già để được tống ra ngoài.
27

Trong các loại thực phẩm, có một số trong quá trình tiều hoá sinh ra nhiều khí hơn các
thực phẩm khác. Chúng ta cần biết để tránh ăn nhiều trong một bữa, nhất là trước khi

ngay dù chưa cảm thấy cần. Việc đi tiểu như vậy cốt để tống các vi khuẩn ra, nếu chúng
có.mặt tại cửa ống đái. Các phụ nữ đang mang thai thường ống đái bị thai và dạ con ép,
các người có ống đái không thông suốt (dị hình), thường dễ bị viêm bộ máy tiểu tiện hơn
người khác.
Các triệu chứng của bệnh viêm đường tiểu tiện gồm:
- Luôn buồn đi tiểu.
- Ði tiểu nhiều và lắt nhắt (đái luôn và ít một).
- Buốt, rát đường tiểu tiện.
- Nước tiểu có máu.
- Sau khi đái rồi vẫn cảm thấy bọng đái còn đầy, hoặc tức
- Ðau bụng dưới (bọng đái) hay hai bên bụng (thận).
- Cảm thấy ớn lạnh, sốt, buồn nôn, ói mửa (triệu chứng của viêm thận).
Nếu có các triệu chứng trên, cần phải đi tới bác sĩ ngay. Càng để lâu, bệnh càng nặng.
Bác sĩ sẽ lấy mẫu nước tiểu đưa đi xét nghiệm để biết rõ tỉnh trạng của bệnh.
Sau đó, bạn phải uống đủ liều thuốc kháng sinh do bác sĩ hướng dẫn và chỉ định. Nhớ
phải uống đủ liều thuốc, dù trong khi uống, KHÔNG CÒN CÁC TRIỆU CHỨNG Ở
TRÊN nữa.
Sau đây là những biện pháp đề phòng bệnh:
- Nếu bạn là phụ nữ, cần lau sạch và khô bên ngoài lỗ tiểu và bộ phận sinh dục sau khi
tiểu và sau khi tắm.
- Uống nhiều nước. Ði tiểu nhiều tốt vì mỗi lần đi như vậy là một dịp thông rửa đường
tiểu, tống các vi khuẩn (nếu có) ra ngoài.
- Không nên nhịn tiểu. Nếu cảm thấy muốn đi là đi.
29

- Sau quan hệ tình dục, phải đi tiểu ngay, dù chưa cảm thấy cần.
- Nên mặc đồ lót bằng vải bông cho thoáng, tránh nóng, ẩm là những điều kiện thích hợp
cho các vi khuẩn phát triển:
- Phụ nữ khi đang có bệnh, tránh rửa bộ phận sinh dục bằng các dụng cụ thụt, bơm (để
tránh lây vào âm đạo và dạ con).

bảo vệ.
- Tránh ngồi gần lò sưởi quá.
Dùng máy phun, giữ độ ẩm cho phòng ở.
29. Tránh rôm sẩy
RÔM SẨY LÀ BỆNH NGOÀI DA Ở mùa hè, nhất là tại các nước vùng nhiệt đới. Nhiều
mụn giộp nhỏ, nổi lên trên mặt da bị mẩn đỏ ở tay, cổ, nách, lưng nhưng KHÔNG BAO
GIỜ XUẤT HIỆN Ởmặt. Thời tiết nóng, ấm, loại da nhạy cảm, người béo dư mỡ là
những điều kiện tốt để rôm mọc.
Ðề phòng, tránh rôm sẩy, nên:
- Mặc đồ nhẹ, mỏng, thoáng.
- Rắc nhẹ phấn rôm vào các nơi bị rôm.
- Tắm nước mát.
- Tránh những chỗ nóng, ẩm, không thoáng và nếu có điều kiện, sử dụng máy lạnh.NẾU
ÐƯỢC Ở nơi mát, rôm sẽ tự lặn trong vòng 1-2 ngày.
30. Ngứa vì nhựa cây
Một cuộc dạo chơi trong rừng cây, trên bãi cỏ, nhìn vòm lá và nghe chim hót bao giờ
cũng có nhiều điều thú vị và mơ mộng. Tuy vậy, cũng nên cẩn thận vì sự mơ mộng sẽ
chóng tiêu tan nếu bạn bỗng bị ngứa cuồng cả người lên.
Nguyên nhân do một số cây có nhựa gây ngứa tới độ làm bạn giộp cả da.
Trong trường hợp như vậy, nên:
- Giũ và giặt quần áo, tất vớ. Những đồ không giặt được nên để dưới quạt hay chỗ thoáng
độ 3 tuần lễ.
31

- Tắm bằng xà phòng. Dùng bông tẩm cồn, rượu, thấm nhẹ lên chỗ ngứa. Lát sau, rửa
bằng nước.
Thường, nhựa cây gây ngứa, rát tới 2-3 ngày. Nếu bị rát nhiều, rửa và đắp bằng dung dịch
calamin vào chỗ da bị ngứa rát.
- CÓ thể dùng thêm thuốc uống loại antihistamin như diphenhydramin, còn có tên là
Benadryl.

- Nghỉ ngơi, cố thư giãn cơ thể và tinh thần.
- Ðề nghị với bác sĩ cho uống antihistamin (Nên nhớ thuốc này gây buồn ngủ, không tỉnh
táo). Bởi vậy, sau khi uống thuốc không được lái xe hoặc tham gia công việc gì đòi hỏi sự
tỉnh táo, xử trí nhanh, nhạy bén.
Không dùng aspirin làm ban tăng thêm.