Ngày soạn: 15/2/2011
Ngày dạy: 22/2/2011
GVHD: NGUYỄN THỊ LAN PHƯƠNG
GSTT: THIÊN CẨM TÚY BÀI 30:
TRUYỀN TIN QUA XINAP

I.MỤC TIÊU:
1. Kiến thức
- Nêu được khái niệm của xinap.
- Mô tả được cấu tạo của xinap
- Trình bày được quá trình truyền tin qua xinap
2. Kĩ năng:
- Quan sát hình ảnh, phát triển kiến thức.
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, tổng hợp, so sánh, làm việc với sách giáo khoa
- Phân tích khái quát, kiên kết nội dung kiến thức
3. Thái độ:
- Hiểu được bản chất của điện tế bào, là cơ sở giải thích hiện tượng sinh lí.
II. NỘI DUNG TRỌNG TÂM:
- Cấu tạo xi nap hóa học.
- Cơ chế truyền tin qua xinap hóa hoc
III. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Tranh các loại xinap
- Tranh phóng to sơ đồ cấu tạo xinap, hình 30.2
- Tranh phóng to sơ đồ truyền tin qua xinap, hình 30.3
IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ:
- Sự lan truyền xung thần kinh trên sợi thần kinh không có bao mielin khác có bao

Quan sát hình 30.2, giới thiệu về hình ảnh.
- Mô tả cấu tạo hóa học của xinap hóa học
GV nhận xét:
HS tham khảo thông tin SGK và quan sát
hình ảnh
- Xinap nằm giữa 2 tế bào. - Xinap thần kinh – thần kinh, xinap
thần kinh – cơ, xinap thần kinh –
tuyến.
- Tên gọi theo tế bào mà thần kinh
tiếp xúc.

- Xinap là diện tiếp xúc giữa tế bào
thần kinh với tế bào thần kinh, giữa
tế bào thần kinh với các loại tế bào
khác như tế bào tuyến, tế bào cơ. - Xinap gồm có:
Màng trước, màng sau, khe xinap, chùy
xinap

+ Màng trước: Phình to làm thành chùy
xinap ( cúc). Các túi nhỏ chứa chất môi
giới hóa học như: axetincolin, adrenalin,
một số ti thể.
+ Màng sau: có nhiều enzime, thụ thể nhận
chất trung gian hóa học.

ra như thế nào?

GV nhận xét: Xung thần kinh truyền đến
tận cùng của mỗi sợi thần kinh, tới các
chùy xinap sẽ làm thay đổi tính thấm của
màng đối với Ca
2+
=> Ca
2+
tràn từ dịch mô
vào dịch bào ở chùy xinap => các bóng gắn
vào màng trước và giải phóng chất trung
gian hóa học vào khe xinap => chất trung
gian hóa học đi đến màng sau xinap => làm
thay đổi tính thấm màng sau xinap tạo
thành xung thần kinh truyền đi tiếp.
Vậy rõ ràng: thông tin được truyền qua
xinap nhờ chất trung gian hóa học.
- Tại sao tin được truyền qua xinap
chỉ theo 1 chiều, từ màng trước qua
màng sau mà không theo chiều
ngược lại.

Mở rộng:
- Tại sao chất trung gian hóa học
không bị ứ đọng lại ở màng sau
xinap.?

thụ thể nhận chất trung gian hóa
học.

màng trước, di vào chùy xinap và được tái
tổ hợp thành axetincolin chứa trong các
bóng xinap.
- Cơ chế truyền tin qua xi nap được
ứng dụng trong thực tế như đối với
thuốc atropin giúp giảm đau, thuốc
tẩy giun sán dipterex ở lợn.
GV giải thích cơ chế trong phần mở rộng
này để giúp học sinh hiểu thêm.
- Trong cơ thể còn có loại xinap điện, ít
phổ biến. Có cấu tạo từ kênh ion nối giữa 2
màng tế bào cạnh nhau nên xung thần kinh
có thể lan truyền thẳng từ noron này sang
noron khác.
Nội dung:
II. Cơ chế truyền tin qua xinap:
- Quá trình truyền tin qua xinap gồm các giai đoạn sau:
+ Xung thần kinh lan truyền đến chùy xinap, làm Ca
2+
đi vào trong chùy xinap.
+ Ca
2+
làm cho các bóng chứa chất trung gian hóa học gắn vào màng trước vỡ ra .
Chất trung gian hóa học đi qua khe xinap đến màng sau.
+ Chất trung gian hóa học gắn vào thụ thể ở màng sau xinap làm xuất hiện điện thế
hoạt động ( xung thần kinh) hình thành lan truyền đi tiếp.