Ngôn ngữ lập trình Chương I: Mở đầu

4
1.4.5 Tạo tiền đề để thiết kế một ngôn ngữ mới
Việc thiết kế ngôn ngữ mới là một đòi hỏi của khoa học phát triển NNLT. Nếu chúng
ta không nghiên cứu về NNLT thì không thể nào có kiến thức để xây dựng một ngôn
ngữ mới.
1.5 CÁC TIÊU CHUẨN ÐÁNH GIÁ MỘT NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH TỐT
Những yếu tố sau tạo nên một ngôn ngữ tốt, nó cũng là những tiêu chuẩn để người lập
trình đánh giá ngôn ngữ này tốt hơn ngôn ngữ kia khi lựa chọn một ngôn ngữ để sử
dụng. Ngoài ra khi thiết kế một ngôn ngữ lập trình mới, ta cũng phải quan tâm đến các
tiêu chuẩn này để có được một ngôn ngữ tốt.
1.5.1 Tính dễ đọc
Tính dễ đọc của một NNLT là sự
dễ dàng đọc hiểu một chương trình được viết bằng
ngôn ngữ đó. Tính dễ đọc được đặc trưng bởi các thuộc tính sau:
1 Sự giản dị. Một ngôn ngữ được gọi là có tính giản dị nếu ngôn ngữ đó có ít các
thành phần cơ sở, tức là ít các yếu tố được định nghĩa trước. Các ngôn ngữ mà chúng
ta có thể đạt được một phép toán bằng nhiều cách khác nhau thì không phải là mộ
t
ngôn ngữ giản dị. Chẳng hạn trong ngôn ngữ C để tăng thêm một đơn vị cho biến
count ta có thể sử dụng nhiều cách như count = count + 1, count += 1, count++ hoặc
++count. Các phép toán chồng (overload) cũng làm cho ngôn ngữ trở nên phức tạp.
Chẳng hạn toán tử + có thể hiểu là cộng hai số nguyên, cộng hai số thực, hợp hai tập
hợp hay ghép nối hai chuỗi ký tự
2 Cấu trúc điều khiển. Các lệnh có cấu trúc cho phép vi
ết các chương trình sáng
sủa, dễ đọc, dễ hiểu. Chúng ta có thể nhận thấy điều này trong các ngôn ngữ thuộc
thập niên 1960 như BASIC, FORTRAN trong đó do thiếu các cấu trúc điều khiển nên
chương trình phải sử dụng nhiều lệnh GOTO, rất khó theo dõi để hiểu chương trình.
Ta hãy so sánh hai đoạn chương trình in ra màn hình 10 số tự nhiên đầu tiên được viết


Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t

.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
.
Ngôn ngữ lập trình Chương I: Mở đầu

5 4 Cú pháp. Cú pháp của ngôn ngữ có ảnh hưởng lớn đến sự dễ đọc hiểu của chương
trình. Chúng ta xét một số thí dụ sau để thấy rõ vấn đề này.
• Một số ngôn ngữ quy định độ dài tối đa của danh biểu quá ngắn, chẳng hạn trong
FORTRAN 77 độ dài tối đa của danh biểu là 6, do đó tên biến nhiều khi phải viết
tắt nên khó đọc hiểu.
• Vi

Pascal dễ sử dụng cho cấu trúc lặp với số lần lặp xác định hơn là lệnh WHILE.
found := 0;
i := 1;
While (i<=n)and (found=0) do
IF a[i]=x THEN found := 1
ELSE i := i+1;
found := FALSE;
i := 1;
While(i<=n)and(NOT found) do
IF a[i]=x THEN found:= TRUE
ELSE i:=i+1;
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e
r


V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
.
Ngôn ngữ lập trình Chương I: Mở đầu

6
1.5.3 Ðộ tin cậy

- Chi phí dịch chương trình.
- Chi phí thực hiện chương trình.
- Chi phí bảo trì chương trình.
Var p, q: ^integer;
Begin
New(p);
p^ := 50;
q:= p; {Cả q và p cùng trỏ đến một ô nhớ}
writeln(p^, ‘ và ‘, q^);
q^ := 20;
writeln(p^, ‘ và ‘, q^);
end;
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V
i
e
w
e

e

V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
.
Ngôn ngữ lập trình Chương I: Mở đầu

7

r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g

CHƯƠNG 2: KIỂU DỮ LIỆU
2.1 TỔNG QUAN
2.1.1 Mục tiêu
Sau khi học xong chương này, sinh viên cần phải nắm:
- Khái niệm về đối tượng dữ liệu, biến, hằng.
- Khái niệm về kiểu dữ liệu.
- Các phương pháp kiểm tra kiểu và biến đổi kiểu.
2.1.2 Nội dung cốt lõi
- Các khái niệm về đối tượng dữ liệu, kiểu dữ liệu.
- Sự khai báo các đối tượng dữ
liệu trong chương trình.
- Kiểm tra kiểu, biến đổi kiểu dữ liệu.
- Vấn đề gán giá trị và khởi tạo biến.
2.1.3 Kiến thức cơ bản cần thiết
Kiến thức và kĩ năng lập trình căn bản
2.2 ÐỐI TƯỢNG DỮ LIỆU
2.2.1 Khái niệm đối tượng dữ liệu
Trong máy tính thực dữ liệu được lưu trữ ở bộ nhớ trong và bộ nhớ ngoài. Trong đó dữ
liệu được tổ chức thành các bit, các byte hoặc word. Tuy nhiên trong máy tính ảo của
một NNLT nào đó, dữ liệu có tổ chức phức tạp hơn với các mảng, ngăn xếp, số, chuỗi
ký tự
Người ta sử dụ
ng thuật ngữ đối tượng dữ liệu (ÐTDL) để chỉ một nhóm của một hoặc
nhiều mẩu dữ liệu trong máy tính ảo.
Khác với tính chất tĩnh tương đối của các vùng nhớ trong máy tính thực, các ÐTDL
và các mối liên hệ nội tại của chúng lại thay đổi một cách động trong quá trình thực
hiện chương trình.
2.2.2 Các loại ÐTDL
Xét về mặt cấu trúc thì người ta phân ÐTDL làm hai loại là ÐTDL sơ cấp
và ÐTDL

w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e

V