NGÔ QUYỀN VÀ CHIẾN THẮNG BẠCH
ĐẰNG NĂM 938

I/ MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1/ Kiến thức
- Bối cảnh quân Nam Hán xâm lược nước ta lần thứ hai.
- Công cuộc chuẩn bị chống giặc ngoại xâm của Ngô Quyền và nhân
dân ta.
- Đây là trận thủy chiến đầu tiên trong lịch sử chống ngoại xâm của dân
tộc, thắng lợi cuối cùng đã thuộc về dân tộc ta. Trong trận này, tổ tiên ta
đã tận dụng cả 3 yếu tố “ thiên thời, địa lợi, nhân hoà” để tạo nên sức
mạnh chiến thắng.
- Chiến thắng Bạch Đằng có ý nghĩa lịch sử vô cùng trọng đại đối với
lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.
2/ Tư tưởng
- Giáo dục cho HS về lòng tự hào và ý chí quật cường của dân tộc.
- Giáo dụa cho HS lòng kính yêu Ngô Quyền, người anh hùng dân tộc
có công lao to lớn đối với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc. “
Ông tổ phục hưng nền độc lập tộc Việt Nam”.
3/ Kĩ năng
- Rèn luyện phương pháp mô tả sự kiện, sử dụng bản đồ lịch sử, rút ra
bài học kinh nghiệm.
II/ NỘI DUNG
1/ Ổn định lớp: ( TG)…………
2/ Kiểm tra bài cũ: ( TG)…………
- Khúc Thừa Dụ giành quyền tự chủ như thế nào?
- Những cải cách của Khúc Hạo để củng cố quyền tự chủ.
- Trình bày những diễn biến chính của cuộc kháng chiến chống quân
Nam Hán lần thứ nhất.
3/ Bài mới


Mân làm châu mục Đường Lâm.
+ Ngô Quyền là người có chí lớn,
mưu cao, mẹo giỏi. Trong cuộc
kháng chiến chống quân Nam Hán
lần thứ nhất. Ngô Quyền đã từng
chiến đấu anh dũng. Ông là một
tướng giỏi, được Dương Đình Nghệ
gả con gái cho. Sau khi đánh đuổi
quân Nam Hán về nước, Ngô Quyền
được Dương Đình Nghệ phong chức
Thứ sử, trấn giữ Ái Châu ( Thanh
Hoá).
đánh quân xâm lược Nam
Hán như thế nào?


GV: Được tin Ngô Quyền kéo quân
ra Bắc, Kiều Công Tiễn đã làm gì?
HS trả lời: Kiều Công Tiễn vội


- Năm 938, nghe tin quân trai là Lưu Hoằng Tháo chỉ huy một
đạo quân thủy sang xâm lược nước
GV
:
Vì sao Ngô Quyền quyết định
tiêu diệt quân Nam Hán ở cửa sông
Bạch Đằng?
HS: Sông Bạch Đằng có vị trí chiến
lược rất quan trọng, địa hình, địa vật
đặc biệt, có thể chiến thắng quân thù.
+ Sông Bạch Đằng còn có tên là
sông Rừng, vì hai bên bờ sông, nhất
…
…
…
….

phóng to hình 55 SGK để minh họa
và giải thích thêm: Tại sao Ngô
Quyền chọn cửa sông Bạch Đằng là
điểm quyết chiến chiến lược?
GV dùng bản đồ để phân tích cho
HS thấy rõ kế hoạch đánh giặc của
Ngô Quyền ở cửa sông Bạch Đằng là
rất độc đáo.
+ Trận Bạch Đằng chỉ cho phép
diễn ra trong vòng một ngày ( dựa
vào nhật triều). Cho nên phải tính
toán rất khoa, bãi cọc ngầm ở chỗ
nào để khi nhử địch vào trong bãi cọc
thì nước triều lên ( bãi cọc bị dấu kín,
khi nước thủy triều bắt đầu xuống
nghĩa quân phải đánh bật trở lại và
phục kích hai bên bờ, dồn địch vào bãi cọc ( lúc đó cọc đã nhô ra) nước
sông chảy xiết, thuyền địch lớn (
thuyền bồm) không thể lái tránh bãi
cọc được, cho tới lúc đó địch sẽ
không tránh khỏi nguy cơ bị tiêu diệt.

+ Nghệ thuật là ở chỗ: bãi cọc ngầm
ở chỗ nào là hợp lý nhất ( các cọc gỗ
nhọn được bịt sắt ở đầu đóng xuống
lòng sông kiểu hình chữ chi).
GV dùng bản đồ để trình bày diễn
biến của chiến thắng Bạch Đằng.
GV yêu cầu học sinh chú ý quan sát
bản đồ ( treo trên bảng), giải thích rõ
các ký hiệu, giải thích rõ hơn: ở 2 bên
bờ cửa sông Bạch Đằng có những
con sông nhỏ để giấu quân thủy của
ta: sông Chanh ở tả ngạn; sông Giá,
* Diễn biến:
+ Cuối năm 938, đoàn quân
xâm lược của Lưu Hoằng
Tháo đã kéo vào cửa biển
nước ta.

938.
+ Khi nước triều bắt đầu rút,
Ngô Quyền dốc toàn lực
đánh quật trở lại.
chạy ra biển, thuyền của chúng đã
đâm phải cọc ngầm không sao tránh
khỏi, vỡ tan tành. Số còn lại vì
thuyền to nặng ( thuyền buồm)

- Kết quả
+ Quân Nam Hán thua to.
Vua Nam Hán được tin bại
trận và con trai tử trận đã
hoảng hốt ra lệnh thu quân
về nước.
+ Trận Bạch Đằng của Ngô
Quyền kết thúc hoàn toàn
thắng lợi.


* Ý nghĩa lịch sử
+ Chiến thắng Bạch Đằng
năm 938 đã chấm dứt hơn
1000 năm Bắc thuộc của dân
tộc ta, mở ra thời kì độc lập
lâu dài của đất nước. vào cuối năm 938.

nghĩa trọng đại của chiến thắng Bạch
Đằng năm 938 ( câu nói đóng khung
ở cuối bài).
GV cần nhấn mạnh
- “ Quân mới nhóm…… mà phá
được trăm vạn quân Lưu Hoằng
Tháo”. Điều này thể hiện rõ: đất
nước ta bị phong kiến phương Bắc
đô hộ, Ngô Quyền mới tập hợp được
những người dân, họ chưa biết gì về
quân sự, nhưng với lòng yêu nước,
căm thù giặc cao độ, họ đã đánh tan
được trăm vạn quân xâm lược hùng
mạnh. Từ đây có thể rút ra bài học
lịch sử: Một dân tộc, dù nhỏ, yếu,
nhưng quyết tâm đấu tranh giành độc
lập dân tộc thì có thể đánh bại kẻ thù
hùng mạnh hơn gấp nhiều lần.
- “ Tiền Ngô Vương đã mở nước
xưng vương”. Điều đó nói rằng: trải
qua hơn 1000 năm đô hộ của phong
kiến phương Bắc, Ngô Quyền đã
giành được thắng lợi, xưng vương,
dựng nước khôi phục lại độc lập dân
tộc quả là một kì công. Ông xứng
đáng được nhân dân ta tôn vinh là “
Ông tổ phục hưng nền độc lập dân
tộc”.
GV hướng dẫn HS xem tranh lăng
Ngô Quyền ( Ba Vì, Hà Tây), hình