Tóm tắt đề tài
Tên đề tài: TRÁCH NHIỆM CỦA
KIỂM TOÁN VIÊN TRONG VIỆC
XEM XÉT GIAN LẬN LIÊN QUAN
ĐẾN BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ MỘT
SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HIỆN GIAN
LẬN TRỌNG YẾU.
Nội dung
Trên thế giới đã và đang xảy ra nhiều vụ kiện các doanh nghiệp khổng lồ do gian
lận báo cáo tài chính (BCTC) dẫn đến sự vỡ nợ và phá sản như Enron, Worldcom, Xerox,
Parmalat….Những vụ việc này đang đặt ra cho giới truyền thông nghi vấn về trách nhiệm
của kiểm toán viên (KTV) và làm tăng sự nghi ngờ của công chúng và những nhà đầu tư
về tính trung thực của BCTC đã kiểm toán. Sau vụ việc của Enron, công chúng và giới
chuyên môn đang xem xét lại vai trò và trách nhiệm của KTV đối với gian lận: chuyển từ
việc đảm bảo BCTC trình bày trung thực và hợp lý sang việc bảo vệ quyền lợi của công
chúng và những nhà đầu tư. Vì vậy, một loạt các chuẩn mực về trách nhiệm của KTV đối
với gian lận được sửa đổi và ra đời ở Mỹ cũng như các nước trên thế giới.
Ngoài ra, theo Sổ tay của Hiệp hội kế toán viên công chứng Canada, có rất nhiều
nguyên nhân khiến KTV không thực hiện đầy đủ các thủ tục kiểm toán cần thiết để phát
hiện được các gian lận trọng yếu ảnh hưởng lên BCTC. Nhưng nguyên nhân quan trọng
nhất là: thiếu sự đào tạo KTV những nhận thức về gian lận. Do đó, để giảm thiểu những
trường hợp xảy ra gian lận trọng yếu trên BCTC nhưng không được KTV phát hiện, theo
Hiệp hội này, KTV cần được đào tạo nhận thức rõ ràng về gian lận và hiểu biết “dấu hiệu
đỏ” của gian lận. Đồng thời, Hiệp hội này cho rắng cần phải đào tạo và phát triển các kỹ
năng phát hiện gian lận trọng yếu cho các KTV.
Hiện nay, thị trường chứng khoán nước ta đang phát triển rất mạnh mẽ. Nhiều nhà
đầu tư Việt Nam và nước ngoài đã tham gia vào thị trường chứng khoán. Họ bắt đầu quan
tâm đến BCTC đã kiểm toán của những công ty niêm yết. Do quyền lợi của những nhà
quản lý doanh nghiệp gắn liền với sự lên xuống của giá cổ phiếu, nên các gian lận trên
BCTC có khả năng xảy ra rất cao và gây thiệt hại nghiêm trọng cho nhà đầu tư. Lúc này,
tại Việt Nam, việc KTV đảm bảo BCTC phản ánh trung thực tình hình tài chính của doanh
2.3. Phạm vi nghiên cứu
2.4. Trình tự nghiên cứu
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM XEM XÉT GIAN LẬN VÀ
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HIỆN GIAN LẬN TRỌNG YẾU TRÊN BCTC
1.1. TRÁCH NHIỆM CỦA KIỂM TOÁN VIÊN ĐỐI VỚI VIỆC XEM XÉT GIAN
LẬN – SỰ PHÁT TRIỂN VỀ MẶT LÝ LUẬN
1.2. TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI GIAN LẬN THEO ISA 240 (CÓ HIỆU LỰC THÁNG
12/2004)
1.2.1. Khái niệm gian lận
1.2.2. Đặc điểm gian lận
1.2.3. Phân loại gian lận
1.2.4. Trách nhiệm đối với gian lận theo ISA 240 (có hiệu lực tháng 12/2004)
1.2.5. Một số biện pháp giúp KTV phát hiện sai phạm trọng yếu do gian lận
1.3. NHỮNG ĐIỂM TIẾN BỘ CỦA ISA 240 (HIỆU LỰC 12/2004) SO VỚI VSA 240
(BAN HÀNH 12/2001)
1.3.1. Tổng quan
1.3.2. Khái niệm gian lận
1.3.3. Các loại gian lận
1.3.4. Các tình huống có thể xảy ra gian lận hay các nhân tố của rủi ro gian lận
1.3.5. Trách nhiệm của ban giám đốc và ban quản trị đối với sai phạm trọng yếu do
gian lận của doanh nghiệp
1.3.6. Trách nhiệm của KTV đối với sai phạm trọng yếu do gian lận của doanh nghiệp
1.3.7. Các yêu cầu, hướng dẫn KTV về việc thực hiện các biện pháp phát hiện gian
lận
1.3.8. Lập tài liệu việc xem xét gian lận của KTV
CHƯƠNG 2: VẤN ĐỀ XEM XÉT GIAN LẬN TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO
TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY PRICEWATERHOUSECOOPERS
2.1. GIỚI THIỆU CÔNG TY KIỂM TOÁN PRICEWATERHOUSECOOPERS
2.1.1. Lịch sử của công ty PwC
2.1.2. Cơ cấu tổ chức của công ty PwC
W
C
2.5.1. Mục đích khảo sát
2.5.2. Phương pháp khảo sát
2.5.3. Kết quả khảo sát
2.5.4. Đánh giá kết quả khảo sát
CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI PWC
3.1.1. Nhận xét chung về PwC
3.1.2. Kiến nghị xuất phát từ nhận xét chung về PwC
3.1.3. Nhận xét về vấn đề xem xét và phát hiện gian lận tại PwC
3.2. NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI CHUẨN MỰC KIỂM TOÁN VIỆT NAM
SỐ 240 “GIAN LẬN VÀ SAI SÓT”
3.2.1. Nhận xét về VSA 240
3.2.2. Kiến nghị về VSA 240
PHẦN KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO