BÁO CÁO THỰC TẬP
Đề tài
Tìm hiểu về chức năng tuyên truyền,
giáo dục của bảo tàng Hồ Chí Minh
thông qua những hiện vật, tài liệu hình
ảnh trưng bày tại bảo tàng
Nguyễn Hữu Hưng Trang 1
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU……………………………………………… 1
NỘI DUNG
I. ĐÔI NÉT VỀ BẢO TÀNG HCM
1. Quá trình thành lập…………………………… 3
2. Chức năng ………………………………………. 4
3. Vị trí và quy mô ……………………………… 5
II. NỘI DUNG TRƯNG BÀY
1. Gian long trọng ………………………………… 6
2. Gian trưng bày tiểu sử ………………………… 7
3. Gian trưng bày mở rộng ……………………… 18
KẾT LUẬN …………………………………………… 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO …………………………… 21
Nguyễn Hữu Hưng Trang 2
MỞ ĐẦU
Chủ tịch Hồ Chí Minh – người con ưu tú của dân tộc Việt Nam, người bạn
thân thiết của các dân tộc yêu hòa bình trên thế giới,người chiến sĩ kiệt xuất của
phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc bị áp bức bóc lột. Người đã hiến dâng trọn
đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam, góp phần to lớn vào sự nghiệp
cách mạng của nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã
hội.
Tư tưởng của Người là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những
vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến
Nam, góp phần to lớn vào sự nghiệp cách mạng của nhân dân thế giới vì hoà bình,
độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Ngày 2 tháng 9 năm 1969 Người đã trút hơi thở cuối cùng, để lại cho dân tộc
Việt Nam niềm tiếc thương vô hạn. Sự ra đi của Người là một mất mát to lớn của dân
tộc Việt Nam mà không gì bù đắp được. Thể theo nguyện vọng của nhân dân Việt
Nam để tưởng nhớ vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, Bộ Chính trị Ban Chấp hành
Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã quyết định xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí
Minh và Bảo tàng về Người.
Ngày 25 tháng 11 năm 1970 Ban phụ trách xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh
được thành lập nhằm chuẩn bị toàn diện cho Bảo tàng Hồ Chí Minh. Bao gồm :
- Ông Hà Huy Giáp trưởng ban phụ trách xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh
- Ông Hoàng Tùng phó trưởng ban
- Ông Vũ Kỳ phó trưởng ban
Sau 20 năm chuẩn bị và xây dựng, công trình được khánh thành ngày
19/5/1990, tại số 19 - Ngọc Hà – Ba Đình – Hà Nội, đúng vào kỷ niệm 100 nǎm ngày
sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây cũng là thể hiện lòng biết ơn và đời đời ghi nhớ
công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và quyết tâm của nhân dân Việt Nam kế
tục trung thành sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Người, đoàn kết phấn đấu xây dựng
Nguyễn Hữu Hưng Trang 4
một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, hợp tác và
hữu nghị với nhân dân thế giới.
Sự kiện khánh thành bảo tàng Hồ Chí Minh còn đánh dấu kết quả lao động của
cán bộ khoa học, kỹ thuật, mỹ thuật của nhiều ngành, kết quả của sự hợp tác chặt chẽ
giữa Việt Nam và Liên Xô, là biểu tượng cao đẹp của tình hữu nghị Việt Nam - Liên
Xô.
Bảo tàng trung ương V.I. Lê-nin ở Matxcova là cố vấn và là người cộng tác của
Bảo tàng Hồ Chí Minh về khoa học và phương pháp trưng bày bảo tàng, phương
pháp hướng dẫn tham quan.
Bảo tàng Hồ Chí Minh khánh thành còn là kết quả đóng góp của nhiều ngành,
nhiều địa phương thể hiện tấm lòng của nhân dân cả nước đối với Chủ tịch Hồ Chí
như một bông hoa sen nở, tượng trưng
cho phẩm chất thanh cao, trong sáng
của Hồ Chủ tịch.
Phần trưng bày của Bảo tàng rộng gần 4.000m
2
, gồm ba gian chính, giới thiệu
hơn 117.274 hiện vật gốc, hình ảnh phản ánh cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ
Chí Minh, gắn liền với các sự kiện lịch sử quan trọng của Việt Nam và thế giới từ
cuối thế kỷ thứ 19 đến nay. Tại bảo tàng có kho bảo quản hiện vật đảm bảo mọi điều
kiện kỹ thuật, có tầng trưng bầy, gian triển lãm. Nơi đây còn có thư viện chuyên đề
phục vụ công tác nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, có hội trường với 400 chỗ
ngồi để hội họp và chiếu phim tư liệu về Bác Hồ.
Cùng với Bảo tàng Hồ Chí Minh ở Hà Nội, các di tích về Chủ tịch Hồ Chí Minh
trong cả nước và một số chi nhánh tạo thành một hệ thống thống nhất, phục vụ đồng
bào khắp mọi miền Tổ quốc. Đến nay, có 12 di tích sau đây thuộc sự chỉ đạo của Bảo
tàng Hồ Chí Minh:
1. Bảo tàng Hồ Chí Minh - chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh
Nguyễn Hữu Hưng Trang 6
2. Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh Thừa Thiên – Huế
3. Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh Quân khu V
4. Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh Gia Lai và Kon Tum
5. Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh Đồng bằn sông Cửu Long
6. Bảo tàng Hồ Chí Minh – chi nhánh Bình Thuận
7. Khu di tích Pác Bó – Cao Bằng
8. Di tích tại 48 Hàng Ngang - Hà Nội nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Tuyên
ngôn độc lập
9. Di tích tại phường Vạn Phúc, thị xã Hà Đông – Hà Nội nơi Chủ tịch Hồ Chí
Minh viết Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
10. Khu di tích Kim Liên, xã Kim Liên – Nam Đàn – Nghệ An
11. Di tích Nguyễn Sinh Sắc, thị xã Cao Lãnh – Đồng Tháp
“Các vua Hùng đã có công dựng nước,
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.”
Phần tiểu sử là một thể thống nhất gồm: đai
tiểu sử và các tổ hợp không gian hình tượng.
Đai tiểu sử trưng bày các tài liệu hiện vật
phản ánh cuộc đời sự nghiệp cách mạng của Chủ
Nguyễn Hữu Hưng Trang 8
tịch Hồ Chí Minh và nhân dân Việt
Nam thực hiện di chúc của Người.
Đây là nội dung chính gồm 8 chủ đề :
- Chủ đề 1: Thời niên thiếu và
những hoạt động yêu nước đầu tiên
(1890-1911) : Giới thiệu đặc điểm
của thời kỳ lịch sử khi Chủ tịch Hồ
Chí Minh sinh ra và lớn lên, những
tác động của hoàn cảnh xã hội, gia đình và trí tuệ của bản thân đã góp phần hình
thành lòng yêu nước, thương dân và ý chí quyết tâm tìm đường cứu nước của Người.
Nổi bật trong phần trưng bày chủ đề này là hình ảnh mái nhà tranh nơi Bác đã cõ
những năm tháng ấu thơ đầy tình thương và ý nghĩa.
- Chủ đề 2: Tìm thấy con đường cứu nước (1911-1920) : Giới thiệu hành trình
tìm đường cứu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành. Đó là quá trình hòa
mình với cuộc sống của nhân dân lao
động, với thực tiễn đấu tranh cách
mạng Người nhận thức được nguồn
gốc sâu xa của sự áp bức dân tộc và
áp bức giai cấp. Kết hợp giữa lý luận
cách mạng và thực tiễn cách mạng,
Người tìm thấy con đường cứu nước
đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.
- Chủ đề 3: Lên án chủ nghĩa
nhất các tổ chức cộng sản ở Việt Nam. Kết hợp giữa nội dung với giải pháp mỹ thuật
và phương tiện kỹ thuật, trưng bày làm nổi bật ý nghĩa của sự kiện ra đời của Đảng
Cộng sản Việt Nam là một sự kiện trọng đại trong cuộc đời của Nguyễn Ái Quốc và là
bước ngoặt trong lịch sử cách mạng Việt Nam.
- Chủ đề 5: Lãnh đạo cuộc vận động giải phóng dân tộc và Cách mạng
Tháng Tám, sáng lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (1930-1945) : Phản ánh
Nguyễn Hữu Hưng Trang 10
Bức phù điêu thể hiện Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt
Nam
sự quan tâm chỉ đạo của Nguyễn
Ái Quốc đối với Cao trào Xô
viết - Nghệ Tĩnh, cao trào cách
mạng đầu tiên của nhân dân Việt
Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Từ nước ngoài Người kêu gọi
nhân dân thế giới ủng hộ phong
trào, phản đối sự khủng bố của
đế quốc với phong trào các mạng
Việt Nam. Chủ đề này cũng
trưng bày nhiều tài liệu và hình ảnh Nguyễn Ái Quốc bị bắt tại Hồng Kông và cuộc
đấu tranh của Người để được trả tự do trong những năm 1931-1933; tư liệu về hoạt
động của Nguyễn Ái Quốc nhằm kiên trì thực hiện quan điểm của mình về cách mạng
thuộc địa và sự chiến thắng quan điểm của Người được khẳng định tại Đại hội VII
Quốc tế Cộng sản (1935).
Chủ đề này còn dành một phần quan trọng giới thiệu vai trò của đồng chí
Nguyễn Ái Quốc trong việc sáng lập Mặt trận Việt Minh, sáng lập Quân đội nhân dân
Việt Nam, cùng với Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra đường lối, chuẩn bị lực lượng và
tổ chức thực hiện thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới,
sáng lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.Nhiều tài liệu, hình ảnh trưng bày thời kỳ
này thể hiện rõ tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với tư tưởng
của Đảng, phát triển phong trào thi đua yêu nước mở rộng khối đoàn kết toàn dân,
thành lập khối đoàn kết của nhân dân Đông Dương chống xâm lược, tăng cường đoàn
kết quốc tế… Những nội dung này được thể hiện bằng một giải pháp riêng nhằm làm
rõ vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cuộc kháng chiến và chiến thắng vĩ đại
của nhân dân Việt Nam ở Điện Biên Phủ năm 1954.
- Chủ đề 7: Lãnh đạo công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh
giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc (1954-1969) : Giới thiệu đường lối
Nguyễn Hữu Hưng Trang 12
Trọng tâm 1954: Chiến thắng Điện Biên Phủ.
đúng đắn, sáng tạo của Chủ tịch
Hồ Chí Minh và Trung ương
Đảng trong việc lãnh đạo nhân
dân Việt Nam thực hiện đồng
thời hai nhiệm vụ chiến lược:
cách mạng xã hội chủ nghĩa ở
miền Bắc và cách mạng dân tộc
dân chủ nhân dân ở miền Nam,
đường lối kháng chiến chống
Mỹ, cứu nước, bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc; kết hợp
sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại; nêu cao chân lý “Không có gì quý hơn độc
lập, tự do”.
Sau chiến thắng năm 1954 miền Bắc Việt Nam được hoàn toàn giải phóng, đồng bào
miền Nam tiếp tục cuộc chiến đấu chống Mỹ và tay sai nhằm giải phóng miền Nam,
thống nhất đất nước. Ở phần trưng bày này giới thiệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh -
Người là biểu tượng của ý chí quyết tâm và niềm tin của toàn Đảng, toàn dân vào
thắng lợi của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Câu nói nổi tiếng
của Chủ tịch Hồ Chí Minh là: “Thống nhất nước nhà là con đường sống của nhân dân
ta. Đại đoàn kết là một lực lượng tất thắng”.
Nội dung trưng bày về Chủ tịch Hồ Chí Minh với Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ III của Đảng (tháng 9/1960) và hoạt động của Người nhằm xây dựng, củng cố vai
truyền thống tốt đẹp của quê hương, gia đình trước khi ra đi tìm đường cứu nước.
Thân phụ của Bác là ông Nguyễn Sinh Sắc, sinh năm 1862 tại Kim Liên, Nam
Đàn, Nghệ An, mồ côi cha mẹ từ nhỏ nhưng có ý chí học tập ,thông minh ham học.
Năm 1901 ông thi Hội và đậu phó bảng . Ông chỉ làm quan một thời gian ngắn và sau
đó sống bằng nghề dạy học và bốc thuốc chữa bệnh cho dân. Tư tưởng yêu nước tiến
bộ, nhân cách của ông đã ảnh hưởng sâu sắc đến những người con. Ông qua đời năm
1929 thọ 67 tuổi tại thị xã Cao Lãnh tỉnh Đồng Tháp .
Nguyễn Hữu Hưng Trang 15
Hình ảnh Hà
Nội - Huế - Sài
Gòn sum họp.
Thân mẫu Bác là bà Hoàng Thị Loan sinh năn 1968 trong 1 gia đình nho học Bà
là 1 người phụ nữ thông minh, giầu lòng nhân ái. và hết lòng vì chồng con. Cuộc đời
bà tuy ngắn nhưng đã để lại bao hình ảnh tiêu biểu của một người phụ nữ Việt Nam.
Bà mất tại Huế năm 1901 lúc 33 tuổi Khi đó Bác Hồ của chúng ta còn rất nhỏ, mới
chỉ 11 tuổi.
Chị gái của Bác, Nguyễn Thị Thanh sinh năm 1884 .Bà đã tham gia nhiều
phong trào yêu nước nhiều lần bị thực dân Pháp bắt. Bà qua đời tại quê hương năm
1954 thọ 70 tuổi. Khi đó Bác đang bận chỉ huy chiến dịch nên đã không có mặt trong
đám tang của chị mình.
Anh trai Bác, Nguyễn Sinh Khiêm sinh năm 1888.Từ tuổi thanh niên ông đã
đi nhiều nơi truyền thụ kiến thức, mở mang văn hoá nên ông đã bị tù đầy nhiều năm.
Ông qua đời năm 1952 thọ 62 tuổi. Lần này Bác lại không có mặt tại đám tang.
Tại đây có rất nhiều hiện vật gắn liền với tuổi thơ của Bác. Như chiếc bàn làm
việc của cụ Nguyễn Sinh Cung. Hay chiếc khung cửi mà mẹ của Bác dùng để dệt vải
kiếm tiền nuôi gia đình. Bên cạnh còn có chiếc võng đay gán bó với Bác từ khi cất
tiếng khóc chào đời. Hàng ngày bà Hoàng Thị Loan ngồi dệt vải và đong đưa chiếc
võng ru các con ngủ. Đặc biệt tại tổ hợp không gian này còn có chiếc rương nhỏ là
nơi đựng vật dụng của cả gia đình. Chiếc rương này là chỗ vịn cho những bước đi
chập chững đầu tiên của Bác.
Gian này được thể hiện hình ảnh một đền thờ. Những hiện vật giới thiệu ở đây
nói lên tuy trái tim của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ngừng đập nhưng hình ảnh, sự
nghiệp và tư tưởng của Người sống mãi.
Tổ hợp 6: Việt Nam chiến đấu và chiến thắng 1954-1975
Tổ hợp không gian hình tượng này phản ánh cuộc đấu tranh của nhân dân Việt
Nam nhằm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất nước như mong
ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tiếp tục thực hiện Di chúc của Người xây dựng một
nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.
3. Gian trưng bày các đề mục mở rộng
Nguyễn Hữu Hưng Trang 18
Trên tầng trưng bày còn có phần các chuyên đề và đề mục mở rộng (gọi tắt là
các chuyên đề) những chuyên đề này được trưng bày ở 8 gian bao quanh phía sau đai
tiểu sử với nội dung sau:
- Phong trào giải phóng dân tộc sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945 - 1960)
Bằng hình tượng ngọn núi lửa và biểu tượng văn hóa của các dân tộc, gian này
thể hiện sức mạnh to lớn của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở châu Á, châu
Phi và châu Mỹ latinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai
Trong đó Việt Nam là dân tộc tiên phong, Hồ Chí Minh là một trong những lãnh
tụ tiêu biểu của phong trào. Cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam với những thắng
lợi lịch sử tháng 8/1945, Điện Biên Phủ năm 1954 đã khẳng định vai trò và ảnh
hưởng to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với phong trào giải phóng dân tộc. Thắng
lợi của phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ
hai không chỉ khẳng định sự độc lập về chính trị mà còn là sự thừa nhận của thế giới
các giá trị về văn hoá, truyền thống lịch sử và nghệ thuật của các dân tộc trong nền
văn minh nhân loại.
- Phim: Việt Nam ngày nay
Phim giới thiệu những thành tựu của nhân dân Việt Nam đạt được trong công
cuộc đổi mới đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh theo con đường của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Chuyên đề: Bác Hồ với thế hệ trẻ
“Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu,
thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất”.
Những chuyên đề trên giúp người xem hiểu biết thêm những phong trào và sự
kiện lớn của thế giới trên mỗi chặng đường hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
-♦♦♦-
KẾT LUẬN
Qua những chuyến tham quan bảo tàng, em được nhìn lại chặng đường làm việc
của Bác, một niềm kính trọng trào dâng trong em. Một con người, một tư tưởng lớn
đã đưa cả đất nước thoát khỏi chiến tranh, xây dựng cuộc sống ấm no cho nhân dân.
Tham quan bảo tàng, em cũng thấy bất ngờ về chính mình, đã từ lâu em hầu như ít
còn để ý đến những cảm xúc, những suy tư, trăn trở về cuộc sống, về những người
sống quanh mình. Nhịp sống hối hả của thành thị đã đưa em vào vòng xoáy của học
tập, làm thêm, tham gia chỗ này chỗ khác, thời gian rỗi ít ỏi còn lại em chỉ dành cho
việc ngủ. Thế nhưng, sau hôm đầu đi tham quan bảo tàng Hồ Chí Minh em đã gặp lại
Nguyễn Hữu Hưng Trang 21
cảm xúc của mình cách đây khá lâu, cảm xúc biết ơn những người đi trước, những
người đã đổ máu xương để chúng ta được sống, học tập, làm việc trong một đất nước
hòa bình như ngày hôm nay.
Điều thú vị khi em đến bảo tàng Hồ Chí Minh là có thể tận mắt nhìn thấy những
bài báo, bài thơ, những văn kiện quan trọng mà chúng ta vẫn thường được nghe trên
giảng đường hay qua báo đài. Đặc biệt là những bức thư mà Người gửi cho cán bộ,
chiến sĩ, nhân dân ta kể cả những bức thư riêng. Mỗi lá thư Bác viết dù việc công hay
tư đều chứa đựng trong đấy tình càm chân thành, gần gũi và nó đã động viên nhân
dân, chiến sĩ quyết tâm kháng chiến giành lại độc lập, tự do. Ngoài những vần thơ,
bài báo chúng ta còn có thể hiểu thêm về tư tưởng, tình cảm và cuộc đời hoạt động
của Người qua những di vật, những món quà mà nhân dân ta cũng như nhân dân thế
giới gửi tặng bác.
Nếu như cảm giác đầu tiên của chúng ta là được quay về với lịch sử thì càng về
sau sự xúc động nghẹn ngào không thể giấu kín trên nét mặt khi nghe về những năm
tháng cuối cùng của cuộc đời Bác. Bác không có gia đình, không có con cái, nhưng